A STUDY ON THE EFFECT OF FIREFIGHTERS QUALITY OF LIFE ON ORGANIZATIONAL COMMITMENT AND ORGANIZATIONAL CHANGE

Öz

This study is a comprehensive research examining the relationships between the quality of life of employees working in the fire department, organizational commitment, and organizational change. The main aim of the research is to reveal the effects of employees' quality of work life on organizational commitment and organizational change, and to understand the mediating mechanisms of these relationships. Using a mixed model analysis, the direct and indirect effects of quality of work life elements such as job satisfaction, burnout, and compassion fatigue on organizational commitment and organizational change have been evaluated.The findings indicate that a high quality of work life enhances organizational commitment and facilitates adaptation to organizational change processes. Additionally, it has been determined that organizational commitment plays a significant mediating role in the relationship between quality of work life and organizational change. The results of the study offer practical recommendations that implementing practices aimed at increasing employees' quality of life will strengthen organizational commitment and make change processes more effective.Furthermore, considering the limitations of the research, it is emphasized that new studies conducted in different sectors and geographical areas will enhance the generalizability of these relationships. In this context, the importance of focusing on employees' quality of life for the sustainability and effectiveness of organizations has been highlighted once again. Overall, this research aims to provide significant contributions to the fields of organizational behavior and human resources, serving as a valuable reference source for understanding the dynamics between employee satisfaction and change management within organizations.

Anahtar Kelimeler

• Fire Department
• Employee Quality of Life
• Organizational Commitment
• Organizational Change

İTFAİYE ÇALIŞANLARININ YAŞAM KALİTESİNİN ÖRGÜTSEL BAĞLILIK VE ÖRGÜTSEL DEĞİŞİME ETKİSİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu çalışma, İtfaiyede görev yapan çalışanların yaşam kalitesi, örgütsel bağlılık ve örgütsel değişim arasındaki ilişkileri inceleyen kapsamlı bir araştırmadır. Araştırmanın temel amacı, çalışanların iş yaşam kalitelerinin örgütsel bağlılık ve örgütsel değişim üzerindeki etkilerini ortaya koymak ve bu ilişkilerin aracılık mekanizmalarını anlamaktır. Karma model analizleri kullanılarak, çalışanların mesleki tatmin, tükenmişlik ve merhamet yorgunluğu gibi iş yaşam kalitesi unsurlarının, örgütsel bağlılık ve örgütsel değişim üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkileri değerlendirilmiştir. Bulgular, iş yaşam kalitesinin yüksek olmasının örgütsel bağlılığı artırdığını ve örgütsel değişim süreçlerine uyumu kolaylaştırdığını göstermektedir. Ayrıca, örgütsel bağlılığın, iş yaşam kalitesi ile örgütsel değişim arasındaki ilişkide önemli bir aracılık rolü üstlendiği tespit edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, çalışanların yaşam kalitesini artırmaya yönelik uygulamaların, örgütsel bağlılığı güçlendireceği ve değişim süreçlerini daha etkin hale getireceği yönünde pratik öneriler sunmaktadır. Ayrıca, araştırmanın sınırlılıkları dikkate alınarak, farklı sektörlerde ve coğrafyalarda yapılacak yeni çalışmaların, bu ilişkilerin genel olabilirliğini artıracağı vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, örgütlerin sürdürülebilirliği ve etkinliği açısından, çalışanların yaşam kalitesine odaklanmanın önemi bir kez daha ortaya konmuştur. Genel olarak, bu araştırma, örgütsel davranış ve insan kaynakları alanında önemli katkılar sağlayarak, çalışan memnuniyeti ve organizasyon açısından değişim yönetimi arasındaki dinamikleri anlamada değerli bir referans kaynağı olmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

• İtfaiye
• Çalışan Yaşam Kalitesi
• Örgütsel Bağlılık
• Örgütsel Değişim

Kaynakça

1. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD). (2014). Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP). Resmî Gazete (Sayı: 28871). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/01/20140103-10.htm
2. Alwetwat, T. F. S. (2023). The effect of organizational change and development management on sustainable development. Quantrade Journal of Complex Systems in Social Sciences, 5(1), 65–72.
3. Arena, A. F., Gregory, M., Collins, D., Vilus, B., Bryant, R., Harvey, S. B. ve Deady, M. (2025). Global PTSD prevalence among active first responders and trends over recent years: A systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology Review, 102622.
4. Armenakis, A. A., & Bedeian, A. G. (1999). Organizational change: Theory, research, and practice. Journal of Management, 25(3), 293–315. https://doi.org/10.1177/014920639902500303
5. Asberry, F. (2022). Factors impacting vicarious traumatization in metropolitan law enforcement officers (Doctoral dissertation, Walden University).
6. Aydın, S. ve Alacahan, O. (2023). Örgütsel bağlılığa etki eden bireysel faktörlerin sağlık çalışanları üzerinden incelenmesi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 24(2), 241–256. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1243376
7. Balay, R. (2000). Yönetici ve öğretmenlerde örgütsel bağlılık. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
8. Başaran, İ. E. (2000). Örgütsel davranış: İnsanların üretim gücü. Ankara: Feryal Matbaası.

9. Belediye Kanunu. (2005, Temmuz 13). Resmî Gazete, 25874.
10. Belediye İtfaiye Yönetmeliği. (2006, Ekim 21). Resmi Gazete, 26326.
11. Boz, D., Duran, C. ve Uğurlu, E. (2021). Örgütsel bağlılığın iş performansına etkisi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(1), 345–355. https://doi.org/10.33206/mjss.726618
12. Brough, P., Timms, C., Chan, X. W., Hawkes, A. ve Rasmussen, L. (2020). Work–life balance: Definitions, causes, and consequences. In Handbook of Socioeconomic Determinants of Occupational Health.
13. Büyükşehir Belediyesi Kanunu. (2004, Temmuz 23). Resmî Gazete, 25531.
14. Çokluk, O., Sekercioglu, G. ve Büyüköztürk, S. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem A.
15. Cuenca-Lozano, M. F. ve Ramírez-García, C. O. (2023). Occupational hazards in firefighting: Systematic literature review. Safety and Health at Work, 14(1), 1–9. https://doi.org/10.1016/j.shaw.2023.01.005
16. Çetin, M. Ö. (2004). Örgüt kültürü ve örgütsel bağlılık. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
17. Dağlı, A., Elçiçek, Z. ve Han, B. (2018). Örgütsel bağlılık ölçeği'nin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Electronic Journal of Social Sciences, 17(68), 1765–1777.
18. Dehon, E., Nufer, R., Luten, R., & Weiss, S. (2005). Barriers to reporting medical errors in a pediatric emergency department. The Journal of Emergency Medicine, 29(4), 485–490. https://doi.org/10.1016/j.jemermed.2005.02.013
19. Demir, N. ve İnandı, Y. (2023). Okul yöneticilerinin örgütsel adalet davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık ve örgütsel güven duyguları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 57, 1–29. https://doi.org/10.9779.pauefd.1093082
20. Díaz-Tamayo, A. M., Escobar-Morantes, J. R., & García-Perdomo, H. A. (2024). Coping strategies for exposure to trauma situations in first responders: A systematic review. Prehospital and Disaster Medicine.
21. Etzioni, A. (1961). A comparative analysis of complex organizations: On power, involvement, and their correlates. Free Press.
22. Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (4th ed.). London: SAGE Publications. George, D. ve Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference (10th ed.). Boston: Pearson.
23. Göksel, A. (2003). İnsan kaynakları yönetiminin örgütsel küçülmedeki rolü: Teorik yapıya katkı denemesi. İşletme Seçme Yazılar, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yayını, 2003/6, 1–13.
24. Hackman, J. R., & Oldham, G. R. (1980). Work redesign. Addison-Wesley.
25. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. ve Anderson, R. E. (2017). Multivariate data analysis (7th ed.). Harlow, UK: Pearson.
26. Herscovitch, L. ve Meyer, J. P. (2002). Commitment to organizational change: Extension of a three-component model. Journal of Applied Psychology, 87(3), 474–487.
27. Hubbart, J. A. (2023). Organizational Change: The Role of Leadership and Contentment. Administrative Sciences, 13(5), 110. https://doi.org/10.3390/admsci13050110
28. Kirel, C. (1999). İş yaşam kalitesi: Kavram ve uygulamalar. Çalışma ve Toplum Dergisi, 2(3), 23–30.
29. Kline, R. B. (2015). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). New York: Guilford Press.
30. Korku, C. (2022). Psychometric properties of the Turkish version of the Work-Related Quality of Life Scale on nurses. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 25(2), 287–300.
31. Korkmaz, Ö. ve Erdoğan, E. (2014). İş yaşam dengesinin örgütsel bağlılık ve çalışan memnuniyetine etkisi. Ege Academic Review, 14(4), 541–557.
32. Kotter, J. P. (2012). Leading change. Harvard Business Review Press.
33. Lok, P., Westwood, R. ve Crawford, J. (2005). Perceptions of organizational subculture and their significance for organizational commitment. Applied Psychology: An International Review, 54(4), 490–514. https://doi.org/10.1111/j.1464-0597.2005.00222.x
34. Mahamoud Hasan, M., Aparisi-Torrijo, S. ve González-Ladrón-de-Guevara, F. (2025). Change management and organizational performance: Current key trends. Cogent Business & Management, 12(1), 2478447.
35. Maslach, C. ve Leiter, M. P. (2016). Burnout and work engagement: The handbook of stress and health. Chichester: Wiley-Blackwell.
36. Meyer, J. P. ve Allen, N. J. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61–89. https://doi.org/10.1016/1053-4822(91)90011-Z
37. Meyer, J. P. ve Allen, N. J. (1997). Commitment in the workplace: Theory, research, and application. Sage Publications.
38. Meyer, J. P., Stanley, L. J., Herscovitch, L. ve Topolnytsky, L. (2002). Affective, continuance, and normative commitment to the organization: A meta-analysis of antecedents, correlates, and consequences. Journal of Vocational Behavior, 61(1), 20–52. https://doi.org/10.1006/jvbe.2001.1842
39. Mowday, R. T., Porter, L. W. ve Steers, R. M. (1982). Employee–organization linkages: The psychology of commitment, absenteeism, and turnover. New York: Academic Press.
40. Oreg, S., Vakola, M. ve Armenakis, A. (2011). Change recipients’ reactions to organizational change: A 60-year review of quantitative studies. Journal of Applied Behavioral Science, 47(4), 461–524. https://doi.org/10.1177/00218863103965
41. Öztop, S. (2014). Kamu çalışanlarının örgütsel değişim yönetimi uygulamalarına yönelik algısı (Doktora tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta.
42. Padmanabhanunni, A. ve Pretorius, T. B. (2025). Psychological hardiness and burnout in the context of post-traumatic stress disorder among South African first responders. Chronic Stress, 9, 24705470251373021. https://doi.org/10.1177/24705470251373021
43. Phillips, J. ve Klein, J. D. (2023). Change management: From theory to practice. TechTrends, 67(1), 189–197. https://doi.org/10.1007/s11528-022-00775-0
44. Ronchi, E. ve Nilsson, D. (2013). Fire evacuation in high-rise buildings: A review of human behaviour and modelling research. Fire Science Reviews, 2(1), 1-21. https://doi.org/10.1186/2193-0414-2-7
45. Serrano-Ibañez, E. R., Corrás, T., Del Prado, M., Diz, J., & Varela, C. (2023). Psychological variables associated with post-traumatic stress disorder in firefighters: A systematic review. Trauma, Violence, & Abuse, 24(4), 2049–2066. https://doi.org/10.1177/15248380221082084
46. Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2004). A beginner's guide to structural equation modeling (2. baskı). Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
47. Silva-Costa, A., Griep, R. H., Rotenberg, L. ve Fischer, F. M. (2015). Pain, health perception, and sleep: Impact on the quality of life of firefighters and rescue professionals. Revista de Saúde Pública, 49, 59. https://doi.org/10.1590/S0034-8910.2015049005426
48. Simon, D., Kriston, L., Loh, A., Spies, C., Scheibler, F., Wills, C. ve Härter, M. (2010). Confirmatory factor analysis and recommendations for improvement of the Autonomy‐Preference‐Index (API). Health Expectations, 13(3), 234–243. https://doi.org/10.1111/j.1369-7625.2009.00584.x
49. Sirgy, M. J., Efraty, D., Siegel, P. ve Lee, D. J. (2001). A new measure of quality of work life (QWL) based on need satisfaction and spillover theories. Social Indicators Research, 55(3), 241–302. https://doi.org/10.1023/A:1010986923468
50. Sönmez, G. ve Erkmen, T. (2022). Güvenlik kültürünün iş stresi ve örgütsel bağlılık üzerine etkisi: Eğitim sektörü örneği. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 10(78), 1129–1147. https://doi.org/10.7816/ulakbilge-10-78-04
51. Stamm, B. H. (2010). The concise ProQOL manual (2nd ed.). Pocatello, ID: ProQOL.org.
52. Şişman, S. ve Yıldırım, Y. (2023). Örgütsel değişimin iş-aile-yaşam dengesi ve örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi: E-ticaret şirketi üzerinde bir araştırma. Uluslararası Akademik Birikim Dergisi, 6(1).
53. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Boston, MA: Pearson.
54. Tepe, S. ve Eti, S. (2022). Örgütsel bağlılığın iş güvenliğine etkisi. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi, 4(1), 27–34. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jhpr/issue/68906/1051471
55. Taşdan, M. (2008). İş yaşamı niteliği çalışmaları. Verimlilik Dergisi, (1), 127–151.
56. Vakola, M. ve Nikolaou, I. (2005). Attitudes towards organizational change: What is the role of employees’ stress and commitment? Employee Relations, 27(2), 160–174. https://doi.org/10.1108/01425450510572685
57. Van Eerd, D., Ragunathan, S., Irvin, E., Varickanickal, J., Tompa, E., McElheran, M. ve Brémault-Phillips, S. (2025). Workplace programs to reduce post-traumatic stress injuries work disability: First responder experiences. Journal of Occupational Rehabilitation, 1–11. https://doi.org/10.1007/s10926-025-10299-y
58. Van Laar, D., Edwards, J. A., & Easton, S. (2007). The Work‐Related Quality of Life scale for healthcare workers. Journal of Advanced Nursing, 60(3), 325–333. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04409.x
59. Walton, R. (1973). Quality of working life: What is it? Sloan Management Review, 15(1), 11–21.
60. Wasti, S. A. (2000). Örgütsel bağlılığı belirleyen evrensel ve kültürel etmenler: Türk kültürüne bir bakış. In Z. Aycan (Ed.), Türkiye’de yönetim, liderlik ve insan kaynakları uygulamaları (pp. 201–224). Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
61. Yeşil, A., Ergün, Ü. ve Amasyalı, C. (2010). Çalışanlar için yaşam kalitesi ölçeği Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Nöropsikiyatri Arşivi, 47(2), 111–117.
62. Yılmaz, V. ve Çelik, H. (2009). LISREL ile yapısal eşitlik modellemesi-I. Pegem Akademi.
63. Yousuf, N. I. (2017). Örgütsel stres ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.