MÜSTAKÎMZÂDE SÜLEYMÂN SÂDEDDÎN'İN DURÛB-I EMSÂL ADLI ESERİNİN IŞIĞINDA ATASÖZLERİNİN TÂRİHÎ SEYRİ İle ESERDEKİ ATASÖZLERİNİN TESPİTİ Ve TASNİFİ THE IDENTIFICATION AND CLASSIFICATON OF THE PROVERBS WITH THEİR HISTORICAL JOURNEY CONCERNING THE WORK OF D

ÖZ

Dili zenginleştiren, yazıyı ve sözü güzel ve etkin kılan, çoğunlukla uzun cümlelerle anlatılabilecek bir işi, olayı, kılışı kısa ve noksansız anlatmaya yarayan kalıp sözlerin içinde atasözleri önemli bir yer tutar. Eskiden sav, mesel, tâbir gibi farklı isimler altında kalıp sözleri derleyen kaynaklar; atasözlerini, deyimleri, ikilemeleri, özdeyişlerin hepsini bir arada ve karışık hâlde vermiştir. Bu sebepten, bu tür tarihî metinler tasnife muhtaçtır. Biz bu çalışmamızda, Türk dilinin ilk yazılı kaynaklarından başlayarak günümüze kadar atasözleri ile ilgili kaynaklar hakkında kısa bilgiler verdik. Daha sonra ise Müstakîmzâde Süleymân Sâdeddîn’in Durûb-ı Emsâl adlı eserinde yer alan atasözlerini tespit edip bu konuda yazılmış örnek üç eserle karşılaştırarak değerlendirdik.

ABSTRACT

Proverbs occupy an important place among routines being useful for describing a task, an event and an action, which can be accurately described mostly through long sentences, which enrich a language and make writing and discourse effective. In early years resources, which compiled routines under different terms such as argument, maxim and phrases, indicated all in one proverbs, idioms, reduplications and mottos disorderly. Thus, these kinds of historical writings require classification. In this study, we provided some brief information about the resources related to the proverbs beginning from the early written resources until today. In addition, we identified the proverbs in Suleyman Sadeddin’s work of Durub-ı Emsal and evaluated them comparing three sample works written in this context.