‘KÜRESEL MARKA’ ve ‘ULUSLARARASI REKABET AVANTAJI’ DENİZLİ TEKSTİL SEKTÖRÜ ARAŞTIRMASI

Öz

Küreselleşme ve uluslararası ticaret, günümüz ekonomik faaliyetlerinin iki önemli unsurudur. Fakat firmaların ve ülkelerin küresel pazarların değişken rekabet ortamına uyum sağlayarak rekabet avantajı yakalamaları oldukça zordur. Uluslararası ticaret literatüründe firmaların rekabet avantajı yakalamalarını sağlayacak pek çok yöntemden bahsedilmektedir. ‘Küresel Marka’ sahipliği bu yöntemlerin en yenilerinden birisi olarak dikkat çekmekte ve yerli/yabancı araştırmalara konu olmaktadır. Bu çalışmalarda; yaratılan küresel marka ile işletmelerin sadece ürün ve hizmetlerinin tanıtılmadığı; aynı zamanda firma adına değer yaratma ve tüketici sadakati oluşturma süreçlerinin de bu oluşumdan önemli ölçüde etkilendiği gözlenmektedir. Ayrıca yerel işletmelerin küresel pazarlardaki rekabet avantajlarının ‘Küresel Marka’ sayesinde arttığı da anlaşılmaktadır. ‘Küresel Marka’ ve uluslararası rekabet avantajı arasındaki etkileşimin incelendiği çalışmanın örneklemi; Denizli ilinde TURQUALITY desteği alan tekstil firmaları olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda üç tekstil firması olduğu tespit edilmiş ve bu firmaların ikisinin dış ticaret departman üst düzey yetkililerine ulaşılarak; hazırlanan anket formu yüz yüze görüşmelerle doldurulmuştur. Elde edilen veriler, nitel olarak değerlendirmeye alınmış, tema ve betimsel analiz ile elde edilen bulgular sınıflandırılırken; içerik analizi ile bu bulgular yorumlanmıştır. Bu bulgulara göre firmaların TURQUALITY desteği alsalar da kendi markalarını ‘Küresel Marka’ olarak görmedikleri ve gelecek 10 yıl içerisinde de bu gerçeğin değişeceğine inanmadıkları sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Küresel Marka
• Rekabet Avantajı
• Turquality
• Tekstil Sektörü
• Denizli Tekstil Sektörü

'GLOBAL BRAND' and 'INTERNATİONAL COMPETİTİVE ADVANTAGE' DENİZLİ TEXTİLE INDUSTRY RESEARCH

Öz

Globalisation and international trade are two important elements of today's economic activities. However, it is very difficult for firms and countries to gain competitive advantage by adapting to the changing competitive environment of global markets. In the international trade literature, there are many methods discussed that can help companies achieve a competitive advantage. 'Global Brand' ownership stands out as one of the newest methods and has become the subject of domestic and foreign research. In these studies, it is observed that not only the products and services of the enterprises are promoted with the global brand created, but also the processes of creating value for the company and creating consumer loyalty are significantly affected by this formation. Furthermore, it is understood that the competitive advantage of local businesses in global markets is increased through the 'Global Brand'. The sample of the study, in which the interaction between 'Global Brand' and international competitive advantage is analysed, has been determined as textile companies receiving TURQUALITY support in Denizli province. In this context, it was determined that there are three textile companies and the foreign trade department senior officials of two of these companies were reached and the prepared questionnaire form was filled in face-to-face interviews. The data obtained were evaluated qualitatively and the findings obtained through theme and descriptive analysis were classified and interpreted through content analysis. According to these findings, it is concluded that the companies do not see their own brands as 'Global Brand' even though they receive TURQUALITY support and they do not believe that this fact will change in the next 10 years.

Anahtar Kelimeler

• Global Brand
• Competitive Advantage
• Turquality
• Textile Sector
• Denizli Textile Sector

Kaynakça

1. AR, A. (2004). Marka ve Marka Stratejileri. Ankara: Detay Kitap ve Yayıncılık.
2. ALKAN, C. (2016). Çimento Sanayinde Küresel Marka Yaratma Konusunda Sektör Yöneticileri Görüşlerinin Değerlendirmesi. Atılım Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı İşletme Yüksek Lisans Programı Yükseklisans Tezi
3. BASHIMOV, G. (2017). Orta Asya ekonomilerinin tekstil ve hazır giyim sektöründeki uluslararası rekabet gücü. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 5(2), 23-33.
4. BIVAINIENĖ, L. (2011). Interpretation of Brand Concept and Functions: Theoretical Approach. Socialiniai Tyrimai, (1), 5-13.
5. BOLUKBASI, C.S. (2016). Yerel Markadan Küresel Markaya Dönüşüm Sürecinde Tutundurma Stratejileri ve Şirket Uygulamaları. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Ana Bilim Dalı İşletme Programı Doktora Tezi
6. BOSTAN, A., ATES, I. & URUT, S. (2010). Türkiye Tekstil ve Hazır Giyim Sektörünün Rekabet Gücü: Avrupa Birliği Ülkeleri ile Bir Karşılaştırma. Journal of Management and Economics Research, 8(13), 43-58.
7. COP, R., & BEKMEZCI, M. (2005). Marka ve Bilinirliği Yüksek Markalı Çamaşır Deterjanı Üzerine Bir Uygulama. Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, (1), 66-81.
8. CIFCI, S., & COP, R. (2007). Marka ve Marka Yönetimi Kavramları: Üniversite Öğrencilerinin Kot Pantolon Marka Tercihlerine Yönelik Bir Araştırma. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 44(512), 69-88.

9. COBAN, O., & KOK, R. (2005). Türkiye Tekstil Endüstrisi Ver Rekabet Gücü: AB Ülkeleriyle Karşılaştırmalı Bir Analiz Örneği, 1989-2001. Iktisat Isletme ve Finans, 20(228), 68-81.
10. COP, S. (2016). Türkiye Tekstil Sektöründe Uluslararası Rekabet Gücünün Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Yöntemi ile Değerlendirilmesi (Master's thesis, Dış Ticaret Enstitüsü).
11. DENIB - Denizli İhracatçılar Birliği. (2023) “Antik Çağdan Bu Yana Denizli’de Tekstil’’. (11.06.2023), https://www.denib.gov.tr/tr/denizli-hakkinda-antik-cagdan-bu-yana-denizlide-tekstil.html
12. ENER, M., & YELKIKALAN, N. (2004). Çin'in Dünya Ticaret Örgütü'ne Üyeliğinin Türkiye'nin Tekstil ve Konfeksiyon Sektörüne Olası Etkileri ve Çözüm Önerileri. Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(2), 1-15.
13. ERKAN, B. (2013). Türkiye’nin tekstil ve hazır giyim sektörü ihracatında uluslararası rekabet gücünün belirlenmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 93-109.
14. GHAURI, P., & CATEORA, P. (2014). EBOOK: International Marketing. McGraw Hill.
15. GUNEY, O. (2019). Küresel Marka Algısının Tüketici Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkisine Yönelik Ampirik Bir Araştırma. Celal Bayar Üniversitesi İşletme Ana Bilim Dalı Üretim Yönetimi ve Pazarlama Programı Yükseklisans Tezi.
16. HOLLIS, N. (2011). Küresel Marka. İstanbul:Brandage.
17. IHKIB (2023) (https://www.ihkib.org.tr/tr/bilgi-bankasi/dunyadan-haberler/dunyanin-en-degerli-hazir-giyim-markalari/i-5800 (27.05.2023)
18. ISLAMOGLU, A. H., & FIRAT, D. (2011). Stratejik Marka Yönetimi (2. Baskı). İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
19. GRIFFIN, M. & KOTLER, P. (1994). Marketing Management: Analysis Planning Implementation and Control. Prentice Hall, Incorporated.
20. KANDEMIR, H. (2016). Çevre Etkenlerinin Kurumsal Stratejilere Etkisi: Büyük Ölçekli İnşaat Firmaları Üzerinde Bir Araştırma. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, 17(36), 29-48.
21. KELZ, A., & BLOCH, B. (1993). Global Branding: Why and How? Industrial Management & Data Systems, 93(4), 11-17.
22. KLUYVER, C. A. D. & PEARCE, J. A. (2015). Strategic Management: An Executive Perspective, Business Expert Press.
23. KNAPP, D. E. (2000). Marka Aklı, Çev. Azra Tuna Akartuna, Ankara, MediaCat Kitapları.
24. KOCOĞLU, D., & SARITAS, E. (2016). İhracat Pazarlama Faaliyetlerinde Pazarlama Karması Adaptasyonun Önemi ve Denizli Tekstil Sektöründe Bir Araştırma. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (Ek1), 124-134.
25. KOTLER, P., BURTON, S., DEANS, K., BROWN, L., & ARMSTRONG, G. (2015). Marketing. Pearson Higher Education AU.
26. LAMP C. W., HAIR J. F. & MCDANIEL C., (1994). Principles of Marketing, Second Edition, South- Western Publishing Co., Ohio.
27. ONAL, G. (1993). Temel İşletmecilik Bilgisi. Marmara Üniversitesi Nihad Sayar Eğitim Vakfı Yayınları.
28. RIES, A., RIES, L., & KALINYAZGAN, I. B. (2001). İnternet'te Marka Yaratmanın 11 Değişmez Kuralı. MediaCat Kitapları.
29. SARI, A. & BARDAKCI, A. (2005). Firma Büyüklüğünün İhracat Üzerindeki Etkilerinin Araştırılmasına Dönük Bir Çalışma: Denizli Örneği. In Journal of Social Policy Conferences (No. 50, pp. 1159-1172).
30. SANAL, O. (2006). Markalarda Hükümsüzlük Davaları. Ankara: Adalet Basım Yayım.
31. TEK, O. B., & OZGUL, E. (2005). Modern Pazarlama İlkeleri. İzmir: Birleşik Matbaacılık.
32. Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü, Tekstil ve Hammaddeleri Sektör Raporu, https://ticaret.gov.tr/data/5b87000813b8761450e18d7b/Tekstil%20ve%20Hammaddeleri%20Raporu.pdf (09.07.2023).
33. TIM - Türkiye İhracatçılar Meclisi (2023). https://tim.org.tr/tr/ihracat-rakamlari (12.06.2023).
34. UNALAN, M. (2020). Küresel Marka Olmaya Çalışan Türk Markalarının Tercih Edilmesinde Marka Küreselliği İpuçları, Ülke İmajı, Etnosentrizm ve Kozmopolitanizmin Etkisi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Doktora Tezi
35. ULAS, D., OZER, A. & KOCAK, F. A. (2005). Çin Tehdidine Yönelik Hazır Giyim Sektörünün Değerlendirilmesi. 10. Ulusal Pazarlama Kongresi (Tam Metin Bildiri/) (Yayın No:3167708)
36. VAN RAAIJ, W. F. (1997). Globalisation of Marketing Communication? Journal of Economic Psychology, 18(2-3), 259-270.
37. YALCIN, A., & UNER, M. M. (2019). Uluslararası Girişimcilik Yöneliminin Yenilikçilik Boyutu: Küresel Doğan İşletmeler Üzerine Nitel Bir Çalışma. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 37(4), 721-745.
38. YUCEL, Y. (2010). Uluslararası Ticaretin Serbestleştirilmesi Sürecinde Türk Tekstil ve Hazır Giyim Sektörünün Rekabet Gücü ve Çin Tehdidi. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 29(2), 227-250.