DURUMSAL SUÇ ÖNLEME TEORİSİ PERSPEKTİFİNDEN ORGANİZE SUÇ VE TERÖRİZM BAĞLANTISI: NARKOTERÖRİZM

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 1, 25 - 45, 15.10.2025

Mehmet Aybars Erden , Esra Bilgioğlu

https://doi.org/10.47257/busad.1730327

Öz

Bu çalışma, suç önleme modellerinden biri olan Durumsal Suç Önleme Teorisi çerçevesinde, organize suç ve terörizm arasındaki ilişkiyi narkoterörizm üzerinde analiz etmekte ve bu bağlamdaki literatürün söz konusu suç faaliyetlerini önleme politikalarına nasıl katkı sağladığını değerlendirmektedir. Literatürde, özellikle narkoterörizmle mücadeleye yönelik kriminolojik bir bakış açısının sınırlı olduğu dikkat çekmektedir. Bununla birlikte, terörizm ve organize suç, narkoterörizmle ilişkili olarak, suç olgusunun farklı biçimlerini temsil etmekte ve hırsızlık ya da cinayet gibi diğer suç türlerinde olduğu gibi, durumsal fırsat unsurlarından etkilenmektedir. Narkoterörizm, uyuşturucu ticaretinin organize suç ve terörizmle birleştiği bir fenomen olarak çevresel faktörlerden ve fırsatlardan büyük ölçüde etkilenmektedir. Bu suç türlerinin doğası gereği, çevresel ve durumsal fırsatların, bu faaliyetlerin gerçekleşmesinde belirleyici bir rol oynadığı görülmektedir. Bu bağlamda, çalışma, Durumsal Suç Önleme Teorisi’ni organize suç ve terörizme bağlı olarak narkoterörizm bağlamında inceleyerek, teorinin bu olgular üzerindeki uygulanabilirliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. İlk olarak, teorinin kavramsal ve teorik çerçevesi ele alınmakta; ardından fırsat faktörlerinin organize suç ve terörizm kavramlarının narkoterör üzerindeki etkileri incelenmektedir. Daha sonra, bu suçları önlemeye yönelik fırsat azaltıcı politikalar değerlendirilmekte ve bu yaklaşıma ilişkin eleştiriler tartışılmaktadır. Çalışma, bu olgulara dair teorik bilgiye katkı sağlamayı ve pratik mücadele yöntemlerine ışık tutmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Terörizm , Organize Suç , Durumsal Suç Önleme , Narkoterörizm

THE CONNECTİON BETWEEN ORGANİZED CRİME AND TERRORISM FROM THE PERSPECTİYE OF SITUATIONAL CRIME PREVETION THEORY: NARCOTERRORISM

Öz

Bu çalışma, suç önleme modellerinden biri olan Durumsal Suç Önleme Teorisi çerçevesinde, organize suç ve terörizm arasındaki ilişkiyi narkoterörizm üzerinde analiz etmekte ve bu bağlamdaki literatürün söz konusu suç faaliyetlerini önleme politikalarına nasıl katkı sağladığını değerlendirmektedir. Literatürde, özellikle narkoterörizmle mücadeleye yönelik kriminolojik bir bakış açısının sınırlı olduğu dikkat çekmektedir. Bununla birlikte, terörizm ve organize suç, narkoterörizmle ilişkili olarak, suç olgusunun farklı biçimlerini temsil etmekte ve hırsızlık ya da cinayet gibi diğer suç türlerinde olduğu gibi, durumsal fırsat unsurlarından etkilenmektedir. Narkoterörizm, uyuşturucu ticaretinin organize suç ve terörizmle birleştiği bir fenomen olarak çevresel faktörlerden ve fırsatlardan büyük ölçüde etkilenmektedir. Bu suç türlerinin doğası gereği, çevresel ve durumsal fırsatların, bu faaliyetlerin gerçekleşmesinde belirleyici bir rol oynadığı görülmektedir. Bu bağlamda, çalışma, Durumsal Suç Önleme Teorisi’ni organize suç ve terörizme bağlı olarak narkoterörizm bağlamında inceleyerek, teorinin bu olgular üzerindeki uygulanabilirliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. İlk olarak, teorinin kavramsal ve teorik çerçevesi ele alınmakta; ardından fırsat faktörlerinin organize suç ve terörizm kavramlarının narkoterör üzerindeki etkileri incelenmektedir. Daha sonra, bu suçları önlemeye yönelik fırsat azaltıcı politikalar değerlendirilmekte ve bu yaklaşıma ilişkin eleştiriler tartışılmaktadır. Çalışma, bu olgulara dair teorik bilgiye katkı sağlamayı ve pratik mücadele yöntemlerine ışık tutmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Terrorism , Organized Crime , Situational Crime Prevention , Narcoterrorism

Kaynakça

• Adalet Bakanlığı. (t.y.). Suç Nedir? Haziran 21, 2025 tarihinde Mağdur Hakları Daire Başkanlığı: https://magdurbilgi.adalet.gov.tr/298/Suc-Nedir adresinden alındı
• Akça, M. (2014). Terörizmin Kendine Özgü (Sui Generis) Niteliği: Kavramı Tanımlamada Metodoloji Sorunu. İstanbul Barosu Dergisi, 88(1), 15-60.
• Ansiklopedik Siyasi Terimler ve Örgütler Sözlüğü. (1992). 1, 176. Güvenlik ve Yargı Muhabirleri Derneği. Arslan, M. (2009). Organize Suç Örgütleri ve Terör Örgütleri Arasındaki Yakınlaşmai İşbirliği ve Uluslararası Güvenliğe Etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi . Yükseköğretim Kurulu Tez Merkezi.
• Başeren, S. (2008). Terrorism with Its Differentiating Aspects. Defence Against Terrorism Review, 1(1), 1-11.
• Baysal, B. (2021, Eylül 15). Kolombiya'da Çatışma ve Barış: FARC. Haziran 29, 2025 tarihinde Terörizm ve Radikalleşme ile Mücadele Araştırma Merkezi: https://www.teram.org/Icerik/kolombiya-da-catisma-ve-baris-farc-174 adresinden alındı
• BBC. (2016, Kasım 24). Who are the Farc? Haziran 29, 2025 tarihinde BBC: https://www.bbc.com/news/world-latin-america-36605769 adresinden alındı
• Britannica. (2025, Harizan 23). Farc Colombian Militan Group. Haziran 29, 2025 tarihinde https://www.britannica.com/story/thisclose-to-peace-in-colombia adresinden alındı
• Bruce, G. (2013). Definition of Terrorism: Social and Political Effects. Journal of Military and Veterans Health dergisi, 21(2), 26-30.
• Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi. (1986). İstanbul: Milliyet Yayıncılık.
• Chaliand, G., Blin, A. (2007). The History of Terrorism: From Antiquity to Al Qaeda (Cilt 1). California, ABD: University of California Press.
• Chelin, R. P. (2018). From the Islamic State of Algeria to the Economic Caliphate of the Sahel: The Transformation of Al Qaeda in the Islamic Maghreb. Terrorism and Political Violence, 32(6), 1186-1205. https://doi.org/10.1080/09546553.2018.1486222
• Clarke, R. V. (1984). Situational Crime Prevention: Its Theoretical Basis and Practice Scope. Crime and Justice(4), 225-256.
• Clarke, R. V., Newman, R. (2006). Outsmarting the Terrorists. Praeger Security International, ABD: Bloomsbury Publishing. https://doi.org/0275992306
• Corona, S. (2015, Kasım 6). FARC guerrillas working with Mexican cartels to ship cocaine into US. Haziran 29, 2025 tarihinde El Pais: https://english.elpais.com/elpais/2015/11/06/inenglish/1446805362_627422.html adresinden alındı
• Çağlar, A. (1997). Terör ve Örgütlenme. Amme İdaresi Dergisi, 30(3), 120-134.
• Çakmak, H. (2008). Tarihi Açıdan Terör. Ankara: Platin Yayınları.
• Dedeoğlu, B. (2006). Terörizm ve Terörizmle Mücadelenin Paradoksal Olguları. Avrasya Dosyası Dergisi, 13(3), 6-7.
• Dishman, C. (2001). Terrorism, Crime, and Transformation. Studies in Conflict and Terrorism, 24(1), 43-58.
• Ergil, D. (1992). Uluslararası Terörizm. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 47(3), 140-143.
• Ersoy, Ö. (2005). Organize Suç Olgusu ve Ulusal Mücadele Konsepti. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi - Polis Akademisi Güvenlik Bilimleri Enstitüsü.
• Europol. (2021). Europen Union Serius and Organised Crime Threat Assessment ( SOCTA ) 2021. Europol.
• Europol. (2025). The Changing DNA Of Serius And Organised Crime ( SOCTA ) 2025. Europol.
• Gingeras, R. (2024). Türkiye'nin Alacakaranlığı Mafya Eroin Devlet. (R. Karakuş, Çev.) Fol Kitap Yayıncılık.
• Golder, B., & Williams, G. (2004). What is ‘Terrorism? Problems of Legal Definition. University of NSW Law Journa, 27(2), 270.
• Gül, T. (2012). Terör & Terörizm. İstanbul: Ark Kitapları.
• Hafızoğulları, Z., & Güngör, D. (2007). Türk Ceza Hukukunda Suçların Tasnifi. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 20(69), 21-50.
• Hoffmen, B. (1998). Inside Terrorism. Columbia University Press.
• Küçükcan, T. (2009). Terörün Sosyolojisi: Toplumsal Kökenleri Anlama İmkanı. Uluslararası İlişkiler Dergisi, 6(24), 33-55.
• Laqueur, W. (2001). A History of Terrorism. New Jersey ABD: Transaction Publishers.
• Lokmanoğlu, E., Bilgi Kurt, İ., & Kocaağa, N. (2023). Organize Suç Örgütlerinin Medyayı Kullanma Yeterlilikleri:Yeni Nesil Dijital Mafyalaşmada Sosyal Medyanın Rolü. Premium E-Journal of Social Sciences, 7(36), 1630-1642. https://doi.org/https://doi.org/10.5281/zenodo.10258168
• Martin, G. (2006). Understanding Terrorism: Challenges, Perspectives, and Issues (2 b.). Sage Publications.
• Norman, S. (2018). Narcotization as a Security Dilemma: The FARC and Drug Trade in Colombia. Studies in Conflict and Terrorism, 41(8), 638-659. Oxford Dictionary of English. (2003). İngiltere. 05 16, 2025 tarihinde ). https://en.oxforddictionaries.com/definition/terrorism adresinden alındı
• R.V.G., C. (1992). Situational Crime Prevention: Successful Case Studies (2 b.). Guilderland, N.Y.: Lynne Rienner Publishers. Schmid, A. P. (2011). The Routledge Handbook of Terrorism Research. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203828731.CH10
• Shaftoe, H., Türkşen, U., Lever, J., & Williams, S. J. (2007). Dealing with Terrorist Threats Through A Crime Prevention and Community Safety Approach. Crime Prevention and Community Safety: An International Journal., 9(4), 291-307. https://doi.org/10.1057/palgrave.cpcs.8150053
• Somer, T. (1984). Ermeni Terörü ve Uyuşturucu Madde Kaçakçılığı. Ankara: Uluslararası Terörizm Sempozyumu.
• Steenhard, R. (2016, Ocak 29). Mexico and the Drug Cartels: A History of Fascination. Haziran 29, 2025 tarihinde Peace Palace Library: https://peacepalacelibrary.nl/blog/2016/mexico-and-drug-cartels-history-fascination adresinden alındı
• Şahin, Y. (2015). Terörizm: Tanım(lanamaması)ı, Tarihsel Dönüşümü, Uluslararası Hukuktaki Yeri ve Mücadele Yöntemleri. Güvenlik Çalışmaları Dergisi, 17(3), 145-176.
• Terörle Mücadele Kanunu. (1991). 05 21, 2025 tarihinde http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.3713.pdf. adresinden alındı
• Türkiye Barolar Birliği ( TBB ). (2006). Türkiye ve Terörizm, 3. Ankara.
• Türkiye Cumhuriyeti. (2004, Eylül 26). Türk Ceza Kanunu. T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi: https://www.mevuzat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevuzatTertip=5 adresinden alındı
• Usta, E. (2023). Bir Terörle Mücadele Yöntemi Olarak Durumsal Suç Önleme. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi.
• Weenink, A. (2012). Situational Prevention of Terrorism. Remarks from the Field of Counterterrorism in the Netherlands on Newman and Clarke’s Policing Terrorism. Trends in Organized Crime., 15(2-3), 164-179. https://doi.org/10.1007/s12117-012-9160-6.
• Wikström, P.-O. H. (2014). Analytical Sociology: Actions and Networks. (M. G., Dü.) Chichester: John Wiley & Sons. https://doi.org/10.1002/9781118762707.ch03
• Williams, P. (2012). The Terrorism Debate Over Mexican Drug Trafficking Violence. Terrorism and Political Violence, 24(2), 259-278.
• Yalçın, S. (2022). Küresel ve Bölgesel Sorunlar Bağlamında Türkiye'de Terör ve Terörizm. Düşünce Dünyasında Türkiz, 2(12), 109-122.