TEK PARTİ DÖNEMİNDE ERZURUM ŞEHRİNİN MODERNLEŞTİRİLMESİ VE TARİHÎ ESERLERE ETKİSİ

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 1, 74 - 79, 15.10.2025

Adem Özdemir

https://doi.org/10.47257/busad.1731285

Öz

Bu çalışmada Tek Parti döneminde Erzurum’da yapılan imar ve yol yapım çalışmaları ve bu çalışmaların tarihi eserlere etkisi üzerinde durulmuştur. II. Meşrutiyet döneminde başlayan modern imar çalışmaları Cumhuriyet döneminde daha da yoğunlaşmıştı. Ancak şehirdeki imar ve yol yapım çalışmaları genellikle eski tarihî yapılar üzerine kurulmuştu. Dönemin yerel kaynaklarına ve Cumhuriyet arşivi belgelerine dayanılarak hazırlanan çalışma; giriş, imar çalışmaları ve yol yapım çalışmaları başlıkları altında toplam üç bölümde ele alınmıştır. Sonuç olarak modernleştirme çalışmalarının tarihî yapılara verdiği olumsuz etki üzerinde durulmuş ve tarihî kimlik kaybının nasıl yaşandığı saptanmaya çalışılmıştır

Anahtar Kelimeler

Erzurum , İmar Çalışmaları , Yol Yapım Çalışmaları , Modernleşme

MODERNIZATION OF ERZURUM CITY DURING THE SINGLE PARTY PERIOD AND ITS EFFECT ON HISTORICAL WORKS

Öz

In this study, the development and road construction works carried out in Erzurum during the Single Party period and the effects of these works on historical monuments are focused on. Modern construction works, which started during the Second Constitutional Monarchy period, intensified even more during the Republic period. However, development and road construction works in the city were generally built on old historical buildings. The study was prepared based on local sources of the period and Republic archive documents; It is discussed in three sections under the headings of entrance, reconstruction works and road construction works. As a result, the negative impact of modernization efforts on historical buildings was emphasized and it was tried to determine how the loss of historical identity was experienced.

Anahtar Kelimeler

Erzurum , Reconstruction Works , Road Construction Works , Modernization

Kaynakça

• Baydar, M. Ç. (1991). Geçidi Bekleyen Şehir. Ankara: Akçağ.
• Beygu, A. Ş. (1936). Erzurum Tarihi, Anıtları, Kitabeleri. İstanbul.
• Beygu, A. Ş. (1939). Şimendiferin Kavuştuğu Gün Erzurum. Erzurum: Marifet Basımevi.
• Bulut, S. (1977). Cumhuriyet’in 50. Yılı ve Erzurum’da Kalıcı Eserler. Anıtlaşan Aziziye.
• Doğu Cumhuriyet'in 15. Yılında. (1938). 3. Umumi Müfettişlik Neşriyatından.
• Güler, A. (2005). Salname-i Vilayet-i Erzurum, h.1287 (m.1870); Erzurum Vilayeti Salnamesi, (h.1312-m.1894). Erzurum.
• Kocagüney, V. (1942). Erzurum Kalesi ve Savaşları . İstanbul.
• Kuruyazıcı, H. (2008). Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Bir Mimar: Koyunoğlu Arif Hikmet.
• Küçükuğurlu, M. (2019). Sorularla Erzurum Tarihi. Konya: Çizgi.
• Lambert, J. H. (1941). Erzurum’un Urbanizm Planı. Belediyeler Dergisi.
• Küçükuğurlu, M., Kayserili, Ş. (2020). Geçmişten Günümüze Erzurum Hamamları. Erzurum: Erzurum Büyükşehir Belediyesi.
• Pamuk, B. (2007, Aralık). İpek Yolu Ticareti ve Erzurum. Tarih İncelemeleri Dergisi, C. XXII(2).
• Tozlu, S. (1997). Trabzon-Erzurum-Bayezid Yolu. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), Muamelat Genel Müdürlüğü, 030.10.71.464.9.
• BCA, 030.10.71.466.11.