ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN İŞ DÜNYASINDA ARANAN YETERLİLİKLERE İLİŞKİN ALGILARININ İNCELENMESİ

Öz

İçinde bulunulan yüzyıl iş dünyasında hızlı değişimleri tetiklemektedir. Bu hızlı değişimlere ayak uydurabilmek için ise kişilerin çeşitli yeterliliklere sahip olması gerekmektedir. Bu kapsamda, okuldan işe geçiş sürecinde olan gençlerin, özellikle işverenler tarafından aranan 21. yy yeterliliklerine sahip olmasının iş dünyasına girişlerini ve iş gücü piyasasında tutunabilmelerini önemli ölçüde kolaylaştıracağı söylenebilir. Fakat alanyazında mezun olan öğrencilerin sahip olduğu yeterlilikler ile işverenlerin mezunlarda aradığı yeterlilikler arasında bir boşluk olduğuna yönelik bulgular önemli bir soruna işaret etmektedir. Bu bağlamda mevcut araştırmada okuldan işe geçiş sürecinde olan üniversite öğrencilerinin işverenler tarafından aranan 21. yy yeterliliklerine ilişkin algıları ve bu yeterliliklerle ilgili bilgi düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Tarama deseninin kullanıldığı bu araştırma kapsamında yedi farklı fakültede öğrenim gören toplamda 712 öğrenciden veriler toplanmıştır. Verilerin toplanmasında çeşitli raporlar ve araştırmalara dayalı olarak belirlenen 13 yeterliliğe ilişkin soruların bulunduğu bir anket kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre öğrencilerin söz konusu yeterliliklere ilişkin bilgi düzeylerinin ve bu yeterliliklere sahip olma düzeylerinin ortalama olduğu görülmüştür. Bu sonuca ek olarak öğrencilerin söz konusu yeterliliklere ilişkin ortalama puanlarında da cinsiyet ve öğrenim gördükleri fakültelere göre çeşitli farklılıkların bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bu sonuçlar alanyazın ışığında tartışılarak hem üniversite idarecilerine hem de üniversitelerin kariyer merkezi yöneticilerine çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• 21. yy yeterlilikleri
• okuldan işe geçiş
• üniversite öğrencileri

EXAMINATION OF UNIVERSITY STUDENTS' PERCEPTIONS OF COMPETENCIES SOUGHT IN THE WORLD OF WORK

Öz

The current century triggers rapid changes in the business world, necessitating individuals to possess various competencies to adapt to these changes. In this context, young people transitioning from school to work, especially those with the 21st-century competencies sought by employers, will significantly facilitate their entry into the business world and ability to sustain themselves in the labour market. However, findings in the literature indicating a gap between graduates' competencies and those sought by employers point to a significant issue. In this context, this study aims to examine university students' perceptions of transitioning from school to work regarding the 21st-century competencies sought by employers and their levels of knowledge related to these competencies. In this research, which used a survey design, data were collected from a total of 712 students studying in seven different faculties. A questionnaire containing questions about 13 competencies determined based on various reports and studies was used to collect the data. According to the results obtained from the study, it was observed that the students' levels of knowledge and their levels of possessing these competencies are average. In addition to this result, it was concluded that there are differences in students' average scores regarding these competencies based on gender and the faculties they attend. These findings were discussed in light of the literature, and various recommendations were made to university administrators and career centre managers.

Anahtar Kelimeler

• 21st century competencies
• school to work transition
• college students

Kaynakça

1. Akan, Y., & Günek, A. (2021). Üniversite Öğrencilerinin İletişim ve Problem Çözme Beceri Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Muş Alparslan Üniversitesi Örneği. Journal of University Research, 4(1), 44-52. https://doi.org/10.26701/uad.862692
2. Aksoy, N. C., Karabay, E., & Aksoy, E. (2021). Sınıf öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. Selçuk İletişim, 14(2), 859-894. https://doi.org/10.18094/josc.871290
3. Amabile, T. M., Barsade, S. G., Mueller, J. S., & Staw, B. M. (2005). Affect and creativity at work. Administrative Science Quarterly, 50(3), 367-403. https://doi.org/10.2189/asqu.2005.50.3.367
4. Amer, A. (2005). Analytical thinking. Pathways to Higher Education. Cairo.
5. Ananiadou, K., & Claro, M. (2009). 21St century skills and competences for new millennium learners in OECD countries. OECD education working papers, no. 41. OECD Publishing (NJ1). https://doi.org/10.1787/19939019
6. Ayaz, A., Aytekin, A., & Tüminçin, F. (2019, Ekim 11-12). Teknoloji kabul modelinde cinsiyet değişkeninin incelenmesi [Sözlü Bildiri]. International Social Research and Behavioral Sciences Symposium, Türkiye.
7. Aygün, Ş. S., Atalay, N., Kılıç, Z., & Yaşar, S. (2016). Öğretmen adaylarına yönelik 21. yüzyıl becerileri yeterlilik algıları ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(40), 160-175. https://dergipark.org.tr/en/pub/pauefd/issue/33883/375190
8. Battle for Kids (2019). Framework for 21st century learning definitions. Partnership for 21st Century Learning. https://static.battelleforkids.org/documents/p21/p21_framework_definitionsbfk.pdf

9. Bayrakcı, S., & Narmanlıoğlu, H. (2021). Türkiye’deki lisans öğrencilerinin ve mezunlarının dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. Academic Journal of Information Technology, 12(46), 46-67. https://doi.org/10.5824/ajite.2021.03.003.x
10. Bollington, A. (2015). Business brief: Why isn't everyone lifelong learning?. Organization for Economic Co-operation and Development (OECD). https://www.oecd.org/education/lifelong-learning.htm
11. Bozkurt, F. (2021). 21. yüzyıl becerileri açısından sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programının değerlendirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 51, 34-64. https://doi.org/10.9779/pauefd.688622
12. Burrus, J., Jackson, T., Xi, N., & Steinberg, J. (2013). Identifying the most important 21st century workforce competencies: An analysis of the Occupational Information Network (O* NET). ETS Research Report Series, 2013(2), i-55. https://doi.org/10.1002/j.2333-8504.2013.tb02328.x
13. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (28. baskı). Pegem Akademi.
14. Cansoy, R. (2018). Uluslararası çerçevelere göre 21. yüzyıl becerileri ve eğitim sisteminde kazandırılması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(4), 3112-3134. https://doi.org/10.15869/itobiad.494286
15. Casner-Lotto, J., & Barrington, L. (2006). Are they really ready to work? Employers' perspectives on the basic knowledge and applied skills of new entrants to the 21st century US workforce. Partnership for 21st Century Skills. Massachusetts Avenue NW. https://eric.ed.gov/?id=ED519465
16. Cheung, G. W., & Rensvold, R. B. (2002). Evaluating goodness-of-fit indexes for testing measurement invariance. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 9(2), 233–255. https://doi.org/10.1207/S15328007SEM0902_5
17. Chen, D. (2021). Toward an understanding of 21st-century skills: From a systematic review. International Journal for Educational and Vocational Guidance, 23, 275-294. https://doi.org/10.1007/s10775-021-09511-1
18. Сimatti B, D. (2016). Development, Assessment of Soft Skills and Their Role for the Quality of Organizations and Enterprises. International Journal for Quality Research, 10(1), 97-130. https://doi.org/10.18421/IJQR10.01-05
19. Çetin, M., & Çetin, G. (2021). 21. yüzyıl becerileri açısından MEB okul öncesi eğitim programına eleştirel bir bakış. Yaşadıkça Eğitim, 35(1), 235-255. https://doi.org/10.33308/26674874.2021351258
20. Desjardins, R., Murray, S., Clermont, Y., & Werquin, P. (2005). Learning a living: First results of the adult literacy and life skills survey. Statistics Canada Catalogue, 89-603. https://escholarship.org/uc/item/7nx5k5r9
21. Dishon, G., & Gilead, T. (2021). Adaptability and its discontents: 21st-century skills and the preparation for an unpredictable future. British Journal of Educational Studies, 69(4), 393-413. https://doi.org/10.1080/00071005.2020.1829545
22. Dondi, M., Klier, J., Panier, F., & Schubert, J. (2021). Defining the skills citizens will need in the future world of work. McKinsey & Company, 25, 1-19. https://www.ic3institute.org/resourcelibrary/wp-content/uploads/2022/03/defining-the-skills-citizens-will-need-in-the-future-of-work-final.pdf
23. Duru, E., Duatepe-Paksu, A., Balkıs, M., & Duru, S. (2020). Turkey Report on 21st – Century Skills: A Market Research. Program of the European Union (Report no. -TR01-KA203-074482). OECD. https://static1.squarespace.com/static/5dc28ad57b92e564895cd0b9/t/602f73cd1df62a149bb4364e/1613722574957/TURKEY+REPORT+on+21st-CENTURY+SKILLS+-A+MARKET+RESEARCH+%281%29.pdf
24. Dünya Ekonomi Forumu (2021). Education, skills and learning. World Economic Forum. https://www.weforum.org/agenda/2020/10/top-10-work-skills-of-tomorrow-how-long-it-takes-to-learn-them/
25. Erdoğan, D., & Eker, C. (2020). Investigation of the relationship between Turkish preservice teachers’ 21st century skills and lifelong learning life tendencies. Karaelmas Journal of Educational Sciences, 8, 118-147. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2160972
26. Finegold, D., & Notabartolo, A. S. (2010). 21st century competencies and their impact: An interdisciplinary literature review. Transforming the US Workforce Development System, 19, 19-56. https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=bb5c062f821a3fadb89f0cae0aaaaa0ff837d611
27. Geisinger, K. F. (2016). 21st century skills: What are they and how do we assess them?. Applied Measurement in Education, 29(4), 245-249. https://doi.org/10.1080/08957347.2016.1209207
28. Goodman, M. J., Sands, A. M., & Coley, R. J. (2015). America’s skills challenge: Millennials and the future. Princeton, NJ: Educational Testing Service. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED589564.pdf
29. Göldağ, B. (2021). Üniversite öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile dijital veri güvenliği farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. E-International Journal of Educational Research, 12(3), 82-100. https://doi.org/10.19160/e-ijer.950635
30. Gwet, K. L. (2008). Computing inter-rater reliability and its variance in the presence of high agreement. British Journal of Mathematical and Statistical Psychology, 61(1), 29-48. https://doi.org/10.1348/000711006X126600
31. Gwet, K. L. (2016). Testing the difference of correlated agreement coefficients for statistical significance. Educational and Psychological Measurement, 76(4), 609-637. https://doi.org/10.1177%2F0013164415596420
32. Herman, N. D., Maknun, J., Barliana, M. S., & Mardiana, R. (2019). Technology literacy level of vocational high school students. In 5th UPI International Conference on Technical and Vocational Education and Training (ICTVET 2018) (pp. 519-522). Atlantis Press. https://www.atlantis-press.com/proceedings/ictvet-18/55914004
33. Hogan, R., & Kaiser, R. B. (2005). What we know about leadership. Review of General Psychology, 9(2), 169-180. https://doi.org/10.1037/1089-2680.9.2.169
34. Ilhan, E., & Unal, M. (2021). An investigation of the 21st century skills use of university students in Turkey: An investigation of the 21st century skills use. International Journal of Curriculum and Instruction, 13(3), 2462-2481. https://ijci.globets.org/index.php/IJCI/article/view/723
35. Indrašienė, V., Jegelevičienė, V., Merfeldaitė, O., Penkauskienė, D., Pivorienė, J., Railienė, A., ... & Valavičienė, N. (2021). The Value of critical thinking in higher education and the labour market: the voice of stakeholders. Social Sciences, 10(8), 286-305. https://doi.org/10.3390/socsci10080286
36. Işıkgöz, M. E. (2021). Ortaokul beden eğitimi ve spor dersi öğretim programı kazanımlarının 21. yüzyıl becerileri açısından incelenmesi. Artuklu İnsan ve Toplum Bilim Dergisi, 1(6), 71-84. https://doi.org/10.46628/itbhssj.912031
37. Kalemkuş, F., & Özek, M. B. (2021). 21. yüzyıl becerileri konusunda araştırma eğilimleri: 2000-2020. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 878-900. https://doi.org/10.33206/mjss.774848
38. Kayhan, E., Altun, S., & Gürol, M. (2019). Sekizinci sınıf Türkçe öğretim programı (2018)’nın 21. yüzyıl becerileri açısından değerlendirilmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(2), 20-35. https://dergipark.org.tr/en/pub/aduefebder/issue/51093/607971
39. Khan, N., Sarwar, A., Chen, T. B., & Khan, S. (2022). Connecting Digital Literacy in Higher Education to the 21st Century Workforce. Knowledge Management & E-Learning, 14(1), 46-61. https://eric.ed.gov/?id=EJ1348223
40. Knight, J. (2012). High-impact instruction: A framework for great teaching. Corwin Press. https://scholar.google.com/scholar?hl=tr&as_sdt=0%2C5&q=High-Impact+Instruction%3A+A+Framework+for+Great+Teaching&btnG=
41. Koç, B., Terzi, Y., & Gül, A. (2015). Üniversite öğrencilerinin iletişim becerileri ile kişilerarası problem çözme becerileri arasındaki ilişki. International Journal of Turkish Literature, Culture, Education, 4(1), 369-390. https://doi.org/10.7884/teke.430
42. Korkut, F. (2005). Yetişkinlere yönelik iletişim becerileri eğitimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(28), 143-149. https://epale.ec.europa.eu/sites/default/files/communication_skills_training_program_for_adults.pdf
43. Kozan, M., & Özek, M. B. (2019). Böte bölümü öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri ve siber zorbalığa ilişkin duyarlılıklarının incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 29(1), 107-120. https://doi.org/10.18069/firatsbed.538657
44. Lapierre, J., & Giroux, V. P. (2003). Creativity and work environment in a high‐tech context. Creativity and Innovation Management, 12(1), 11-23. https://doi.org/10.1111/1467-8691.00263
45. Levin, H. M. (2015). The importance of adaptability for the 21st century. Society, 52(2), 136-141. https://doi.org/10.1007/s12115-015-9874-6
46. McGunagle, D., & Zizka, L. (2020). Employability skills for 21st-century STEM students: the employers' perspective. Higher Education, Skills and Work-Based Learning, 10(3), 591-606. https://doi.org/10.1108/HESWBL-10-2019-0148
47. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) (2017). Öğretmenlik mesleği genel yeterlilikleri. https://oygm.meb.gov.tr/dosyalar/StPrg/Ogretmenlik_Meslegi_Genel_Yeterlikleri.pdf
48. Nusrat, M., & Naz, K. (2018). Soft Skills for Sustainable Employment: Does it really Matter?. International Journal Of Management And Economics Invention, 4(7), 1835-1837. https://doi.org/10.31142/ijmei/v4i7.03
49. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (2023). İnsan ve toplum bilimleri fakültesi hakkında. https://itbf.omu.edu.tr/tr/fakultemiz/hakkimizda
50. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2005). The definition and selection of key competencies: Executive summary. Paris: OECD. http://hdl.voced.edu.au/10707/182913.
51. Özkanan, A., Acar, O. K., & Çıragöz, M. B. (2022). Kariyer yönetimine biçilen değer: üniversitelerin kariyer merkezleri üzerine bir inceleme. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 1-18. https://doi.org/10.33905/bseusbed.987983
52. Patacsil, F. F., & Tablatin, C. L. S. (2017). Exploring the importance of soft and hard skills as perceived by IT internship students and industry: A gap analysis. Journal of Technology and Science education, 7(3), 347-368. http://dx.doi.org/10.3926/jotse.271
53. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods (4nd ed). Sage.
54. Prasetyo, I., Suryono, Y., & Gupta, S. (2021). The 21st century life skills-based education implementation at the non-formal education institution. Journal of Nonformal Education, 7(1), 1-7. https://doi.org/10.15294/jne.v7i1.26385
55. Rios, J. A., Ling, G., Pugh, R., Becker, D., & Bacall, A. (2020). Identifying critical 21st-century skills for workplace success: A content analysis of job advertisements. Educational Researcher, 49(2), 80-89. https://doi.org/10.3102/0013189X19890600
56. Sağdıç, M. (2020). Darülfunundan günümüze fen-edebiyat fakültelerinin öğretmen yetiştirmedeki rolü. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 8(46), 350-363. https://doi.org/10.7816/ulakbilge-08-46-11
57. Schleicher, A. (2011). The case for 21st century learning. OECD Observer, 282(283), 42-43. https://www.oecd-ilibrary.org/docserver/observer-v2010-6- en.pdf?expires=1695474692&id=id&accname=guest&checksum=017A3AA83035B6F3A6C5E76923E7DDD7#page=44
58. Singh, A., & Jaykumar, P. (2019). On the road to consensus: Key soft skills required for youth employment in the service sector. Worldwide Hospitality and Tourism Themes, 11(1), 10-24. https://doi.org/10.1108/WHATT-10-2018-0066
59. Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2015). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı. (Çev. M. Baloğlu 6. baskı). Nobel. (Orijinal çalışma 2012 yılında yayımlandı).
60. T.C. Cumhurbaşkanlığı İnsan Kaynakları Ofisi (2023). Kariyer planlama dersi. https://www.cbiko.gov.tr/projeler/kariyer-planlama-dersi
61. Tripathy, M. (2018). Building quality teamwork to achieve excellence in business organizations. International Research Journal of Management, IT and Social Sciences, 5(3), 1-7. https://sloap.org/journals/index.php/irjmis/article/view/159
62. Tuğluk, M. N., & Özkan, B. (2019). MEB 2013 Okul Öncesi Eğitim Programının 21. yüzyıl becerileri açısından analizi. Temel Eğitim, 1(4), 29-38. https://dergipark.org.tr/en/pub/temelegitim/issue/49907/634024
63. Uysal, V. (2016). Gençlerde empati eğilimi, anne-baba tutumları ve dindarlık. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (Özel sayı), 7-40. https://doi.org/10.21054/deuifd.282803
64. Yılmaz, E., & Alkış, M. (2019). 21. yüzyıl yeterlilikleri ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 5(1), 125-154. https://doi.org/10.34137/jilses.578533
65. Yuan, Y. H., Liu, C. H., & Kuang, S. S. (2021). An innovative and interactive teaching model for cultivating talent’s digital literacy in decision making, sustainability, and computational thinking. Sustainability, 13(9), 5117-5132. https://doi.org/10.3390/su13095117
66. Willingham, D. T. (2008). Critical thinking: Why is it so hard to teach?. Arts Education Policy Review, 109(4), 21-32. https://doi.org/10.3200/AEPR.109.4.21-32
67. Zoski, K., & Jurs, S. (1993). Using multiple regression to determine the number of factors to retain in factor analysis. Multiple Linear Regression Viewpoint, 20(1), 5–9.
68. Zoski, K., & Jurs, S. (1996). An objective counterpart to the visual scree test for factor analysis: The standard error scree. Educational and Psychological Measurement, 56(3), 443–451. https://doi.org/10.1177/0013164496056003006