PANDEMİ SÜRECİNDE BİREYLERİN EĞİTİM İLE İLGİLİ BAZI KAVRAMLARA YÖNELİK METAFORİK ALGILARI

Öz

Pandemi ile birlikte bireylerin eğitimde temel olan olgulara ve kavramlara yönelik algıları değişmiştir. Çalışmada, bu durumu ortaya koymak için bireylerin okul, öğrenci, öğretmen ve uzaktan eğitime yönelik metaforik algıları belirlenmeye çalışılmıştır. Öğrenci, öğretmen ve velilerin, pandemi sürecinden dolayı “okul, öğrenci, öğretmen ve uzaktan eğitim-öğretim” kavramlarına ilişkin ürettikleri metaforlar, kategorileri ve algıları da belirlenmiştir. Pandemi ile yaşanan tüm olumsuzluklara rağmen okulun öneminin farkındalığı, toplum ve bireyler için anlamı, gerekliliği ve yeri daha da belirginleşmiştir. Okulun vazgeçilmezliği ortaya koyulmuştur. Öğretmenlerin ne kadar önemli rollerinin olduğu, eğitim-öğretim ve bireyler için ne kadar hayati, şekillendirici ve yönlendirici oldukları görülmüştür. Araştırma sonucunda, öğrenci ve öğretmenlerin bireylerdeki algılarının her zamanki düşünülen ile aynı olduğu, yalnızca bu sürece has bir farklılaşma yaşandığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin olumsuzluklardan ne kadar çabuk etkilendiği görülmüştür. Uzaktan eğitim-öğretim sistemi katılımcılar üzerinde olumlu olmayan etkiler bırakmıştır. “Uzaktan eğitim-öğretim” kavramına yönelik diğer kavramlara göre daha olumsuz görüş belirtilmiştir. Süreç ile bağlantılı olumsuzluklar olsa da katılımcılar “öğretmen”, “öğrenci” ve “okul” kavramlarına yönelik çoğunlukla olumlu görüş beyan etmişlerdir. Olumlu görüşlerin çoğunluğu öğretmenlere aittir. Algıların ortaya konması, sürecin düzgün devam etmesi adına önemlidir. Var olan sorunların çözümünde de okul/sistem, öğrenci ve öğretmen odaklı olunmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Pandemi
• Okul
• Öğretmen
• Öğrenci
• Uzaktan eğitim-öğretim
• Metafor

METAPHORICAL PERCEPTIONS OF INDIVIDUALS TOWARDS SOME CONCEPTS RELATED TO EDUCATİON DURING THE PANDEMIC PROCESS

Öz

With the pandemic, individuals' perceptions of the facts and concepts that are fundamental in education have changed. In order to reveal this situation, the study tried to determine individuals' metaphorical perceptions towards school, student, teacher and distance education. The metaphors, categories and perceptions produced by students, teachers and parents regarding the concepts of "school, student, teacher and distance education" due to the pandemic process were also determined. Despite all the negativities experienced with the pandemic, awareness of the importance of school, its meaning, necessity and place for society and individuals has become more evident. The indispensability of school has been demonstrated. It has been seen how important the roles of teachers are and how vital, shaping and guiding they are for education and individuals. As a result of the research, it was determined that the individual perceptions of students and teachers were the same as usual, but there was a differentiation specific to this process. It has been seen how quickly students are affected by negativities. The distance education system left negative effects on the participants. More negative opinions were expressed about the concept of "distance education-training" compared to other concepts. Although there were negativities associated with the process, the participants mostly expressed positive opinions about the concepts of "teacher", "student" and "school". The majority of positive opinions belong to teachers. Revealing perceptions is important for the process to continue smoothly. In solving existing problems, the focus should be on the school/system, students and teachers.

Anahtar Kelimeler

• Pandemic
• School
• Teacher
• Student
• Distance education-traning
• Metaphor

Kaynakça

1. Ağır, F. (2007). Özel okullarda ve devlet okullarında çalışan ilköğretim öğretmenlerinin uzaktan eğitime karşı tutumlarının belirlenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Balıkesir Üniversitesi.
2. Akpolat, T. (2021). Ortaokul öğrencilerinin uzaktan eğitime ilişkin metaforik algılarının incelenmesi. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences, 54(2), 497-522.
3. Aksan, Y., Arıca Akkök, E., & Aksan, M. (2023). Kavramsal metafor kuramının temel kavramları ve kuramdaki gelişmeler. Y. A., E. Arıca Akkök, & M. Aksan (Editörler), Kavramsal Metafor ve Metonimi Üzerine Uygulamalar içinde (s. 1-17). Toros Üniversitesi Yayınları.
4. Aslan, O. (2019). Velilerin ‘öğretmen’ kavramına ilişkin metaforik algılarının incelenmesi. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 4(8), 78-95.
5. Arslan, P. (2020). Okul kavramına ilişkin metaforlar. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 3(1), 1-14.
6. Ateş, A., & Altun, E. (2008). Bilgisayar öğretmeni adaylarının uzaktan eğitime yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 125-145.
7. Atik, A. D. (2020). Fen Bilimleri öğretmen adaylarının uzaktan eğitim algısı: Bir metafor analizi. Uluslararası Eğitim Araştırmacıları Dergisi, 3(2), 148-170.
8. Bağ, A. E. (2021). Primary school parents' perception of Covid-19 and school perceptions in Covid-19 process: A metaphoric study. Journal of Trends and Development in Education, 1(1), 49-69.

9. Balcı, A. (1999). Metaphorical images of school: School perceptions of students, teachers and parents from four selected schools (in Ankara) [Yayımlanmamış doktora tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
10. Bay-Dönertaş A., Akkaya B., & Erkılıç, T. A. (2022). Covid-19 pandemisinde; yönetici ve öğretmenlerin uzaktan eğitim, öğretmen ve öğrenci kavramlarına ilişkin metaforik algıları. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(36), 1174-1206.
11. Becit İşçitürk, G. (2023). Metaphorical perceptions of teacher candidates regarding distance education during the pandemic period and post-pandemic period. Journal for Educators, Teachers and Trainers, 14(4), 42-52.
12. Bozkurt, A. (2020). Koronavirüs (Covid-19) pandemisi sırasında ilköğretim öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik imge ve algıları: Bir metafor analizi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 1-23.
13. Çam Aktaş, B., & Tunca, N. (2018). Öğretmen metaforu ölçeği: Geçerlik-güvenirlik çalışması. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 4(2), 40-56.
14. Çelik, H. S., Koyun, D., Eker, M., & Kanelci, Ö. C. (2022). İlkokul öğrencileri velilerinin COVID-19 ve COVID-19 sürecinde okula ilişkin metaforik algıları. International Journal of Trends and Developments in Education, 2(1), 48-83.
15. Çivril, H., Aruğaslan, E., & Özaydın Özkara, B. (2018). Uzaktan eğitim öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik algıları: Bir metafor analizi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 8(1), 39-59.
16. Çokyaman, M., & Ünal, M. (2021). Öğrenci ve öğretmenlerin Covid-19 salgını dönemindeki uzaktan eğitim algısı: Bir metafor analizi. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 18(Yönetim ve Organizasyon Özel Sayısı), 1684-1715.
17. Deniz, B. (2020). Ebeveynlerin çocukluk yaşantılarının aile uyumu, evlilik yaşamı ve çocuk yetiştirme tutumları ile ilişkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
18. Dilekçi, Ü., Limon, İ., & Sezgin Nartgün, Ş. (2021). Prospective teachers’ metaphoric perceptions of “student, teacher and school”. Kastamonu Education Journal, 29(2), 403-417.
19. Duran, A. (2022). Öğretmen adaylarının öğretmen kavramına ilişkin kullandıkları metaforların incelenmesi. E-Uluslararası Pedandragoji Dergisi (E-UPAD), 2(1), 1-16.
20. Dursun, A., & Ertan Ergin, E. (2022). Covid-19 salgın sürecinde okul yöneticileri, öğretmen ve öğrencilerin uzaktan eğitime ilişkin metaforik algıları. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 93-102.
21. Egüz, Ş., & Öntaş, T. (2018). Ortaokul öğrencilerinin “öğretmen” kavramına ilişkin kullandıkları metaforlar. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 5(1), 79-91.
22. Erdem, R., Ünay, E., & Çakıroğlu, O. (2021). COVID-19 sürecinde özel eğitimde uzaktan eğitime yönelik ebeveynlerin görüşleri. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 52, 465-479.
23. Erten, P. (2022). Dijital eğitimde yeterlikler. B. Gezer Şen (Ed.), Dijital Eğitim ve Toplum içinde (s. 127-151). Efe Akademi.
24. Ertürk, R. (2017). İlkokul öğrencilerinin “öğretmen” kavramına ilişkin metaforik algıları. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(3), 1-15.
25. Forceville, C. (2002). The identification of target and source in pictorial metaphors. Journal of Pragmatics, 34(1), 1-14.
26. Gencer, M. (2020). Öğrenci ve velilerin öğretmen kavramına ilişkin metaforik algıları. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(44), 805-825.
27. Gök, M. (2017). Bişkek Türk ilk ve ortaokulu öğrencileri ve öğretmenlerinin "okul" kavramı algılarına ilişkin metaforların incelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(2), 23-44.
28. Gökbulut, B., & Çoklar, A. N. (2022). Covid-19 pandemisi sürecinde velilerin öğretmen kavramına yönelik geliştirmiş oldukları metaforları. Trakya Eğitim Dergisi, 12(3), 1426-1446.
29. Gören, S. Ç., Gök, F., Yalçın, M., Göregen, F., & Çalışkan, M. (2020). Küresel salgın sürecinde uzaktan eğitimin değerlendirilmesi: Ankara örneği. Milli Eğitim Dergisi, 49(Özel Sayı1), 69-94.
30. Hatipoğlu, A., & Kavas, E. (2016). Veli yaklaşımlarının öğretmen performansına etkisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(4), 1012-1034.
31. İçme, T., & Büyük, U. (2021). Uzaktan eğitim sürecine farklı bir bakış: Öğrencilerin metaforik algılarının belirlenmesi. Pearson Journal of Social Sciences & Humanıties, 6(14), 1-14.
32. Kaleli-Yılmaz, G., & Güven, B. (2015). Öğretmen adaylarının uzaktan eğitime yönelik algılarının metaforlar yoluyla belirlenmesi. Türk Bilgisayar ve Matematik Eğitimi Dergisi, 6(2), 299-322.
33. Karakuş, N., & Karacaoğlu, M. Ö. (2021). Uzaktan eğitime yakından bakış: Bir metafor çalışması. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Ö10), 44-62.
34. Kaya, A., & Dilekçi, Ü. (2021). Covıd-19 salgını sürecindeki acil uzaktan eğitime ilişkin ebeveynlerin algıları: Bir metafor analizi çalışması. Trakya Eğitim Dergisi, 11(3), 1621-1636.
35. Kırmızıgül, H. G. (2020). Covid-19 salgını ve beraberinde getirdiği eğitim süreci. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5)(COVID-19 Özel sayı2), 283-289.
36. Koç, E. S. (2014). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmen ve öğretmenlik mesleği kavramlarına ilişkin metaforik algıları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 47-72.
37. Koçyiğit, M., Erdem, C., & Eğmir, E. (2020). Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleği genel yeterliklerine ilişkin öz değerlendirmeleri. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 9(3), 774-799.
38. Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. The University of Chicago Press.
39. Lapsekili, N., & Yelboğa, Z. (2014). Psikiyatride metafor kullanımı. Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi, 3, 116-125.
40. Öcal, S., Alper, U., Gören, S. Ç., Naillioğlu Kaymak, M., & Göregen, F. (2023). Öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin Covid-19 salgını ile değişen metaforik okul algısı. Başkent University Journal of Education, 10(1), 97-112.
41. Özdemir, S., & Akkaya, E. (2013). Genel lise öğrenci ve öğretmenlerinin okul ve ideal okul algılarının metafor yoluyla analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 19(2), 295-322.
42. Özdemir, T. Y., & Orhan, M. (2019). Öğretmenlerin okul, okul yöneticisi ve öğrenci velisi kavramlarına yönelik metaforik algıları. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 12(2), 701-726.
43. Saban, A. (2004). Giriş düzeyindeki sınıf öğretmeni adaylarının “öğretmen” kavramına ilişkin ileri sürdükleri metaforlar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 131-155.
44. Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar. Kuram ve uygulamada eğitim yönetimi, 55, 459-496.
45. Saban, A. (2009). Öğretmen adaylarının öğrenci kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 281-326.
46. Seven, M. A., & Engin, A. O. (2008). Öğrenmeyi etkileyen faktörler. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(2), 189-212.
47. Sezgin, F., Koşar, D., Koşar, S., & Er, E. (2017). Öğretmenlerin öğrenciye yönelik metaforlarının belirlenmesine ilişkin nitel bir araştırma. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(3), 600-611.
48. Taşdemir, A., & Taşdemir, M. (2011, Nisan 27-29). Öğretmenlik ve öğretim süreci üzerine öğretmen meteforları [Sözlü bildiri]. 2 nd International Conference on New Trends in Education and Their Implications 27-29 Nisan 2011 (s. 785-794). Antalya, Türkiye.
49. Toker-Gökçe, A., & Bülbül, T. (2014). Okul bir insan bedenidir: Meslek lisesi öğrencilerinin okul algılarına yönelik bir metafor çalışması. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(1), 63-88.
50. Tulunay Ateş, Ö. (2016). Öğrencilerin öğretmen ve okul metaforları. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 78-93.
51. Usta, F. (2021). Sınıf öğretmenlerinin uzaktan eğitim kavramına ilişkin metaforik algıları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ordu Üniversitesi.
52. Vural, Ö. F., Başaran, M., Özkan, Ç., Orhan, N., & Ortoğlu, Z. (2022). Ortaokul öğrencilerinin Covid-19 pandemisine ve Covid-19 pandemi dönemindeki okul kavramına yönelik algılarının belirlenmesi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(1), 17-40.
53. Yağar, F., & Dökme, S. (2018). Niteliksel araştırmaların planlanması: Araştırma soruları, örneklem seçimi, geçerlik ve güvenirlik. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 1-9.
54. Yazıcı, E., Çelik, M., Yıldırım, F. N., Altıntaş, E., & Güneş, A. (2018). Okul öncesi dönemdeki çocukların okul kavramına ilişkin metaforik algıları. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35, 64-86.
55. Yenilmez, K., Turğut, M., & Balbağ, M. Z. (2017). Öğretmen adaylarının uzaktan eğitime yönelik tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 91-107.
56. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
57. Yob, I. M. (2003). Thinking constructively with metaphors. Studies in Philosophy and Education, 22, 127-138.