FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ NANOTEKNOLOJİ KAVRAMI HAKKINDAKİ FARKINDALIKLARI

Öz

Araştırmada fen bilgisi öğretmen adaylarının nanoteknoloji kavramı hakkındaki farkındalıklarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalında birinci (40), ikinci (52), üçüncü (55) ve dördüncü (37) sınıfta öğrenim gören 184 öğretmen adayı katılmıştır. Tarama modeli ile yürütülen araştırmada dört sorudan oluşan bir veri toplama aracı kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda fen bilgisi öğretmen adaylarının tamamının nanoteknoloji kavramını duyduğu, duyum kaynaklarının daha çok okul olmak üzere televizyon, internet, bilim kurgu ile ilgili kitap/film ve gazete/dergi olduğu saptanmıştır. Bazı öğretmen adayları nanaoteknolojiyi çoğunlukla maddenin atomik ve moleküler düzeyde kontrol edilmesi olarak ifade ederken, bazıları nanoteknolojiyi bir boyut olarak nitelendirmekle birlikte bu boyutun daha çok atomik ve moleküler düzeyde çok küçük olduğunu belirtmiştir. Bir kısmı ise daha çok teknolojinin niteliği bağlamında nanoteknolojinin mikro boyutta ve ileri derecede, üstün bir teknoloji olduğunu ifade etmiştir. Fen bilgisi öğretmen adaylarının önemli bir bölümü nanoteknolojinin faydalı olup riskli olmadığını belirtmiştir. Bazı öğretmen adayları ise nanoteknolojinin faydalarının yanında risklerinin de olabileceğini ifade etmiştir. Öğretmen adaylarının yarıya yakını nanoteknolojinin faydalarını daha çok uygulama alanı ve yaşamın niteliği açısından, az sayıda öğretmen adayı ise riskleri sağlık, güvenlik, kullanım amacı ve şekli açısından belirtmiştir. Araştırma sonucunda fen bilgisi öğretmen adaylarının nanoteknoloji kavramı hakkındaki farkındalıklarının düşük olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Farkındalık,nanoteknoloji

Awareness of Science Teacher Candidates On Nanotechnology

Öz

The aim of this research is to examine the awareness of science teacher candidates on nanotechnology. In total  184 teacher candidates studying at first (40), second (52), third (55) and fourth (37) grade participated in the research. The study conducted using the survey model at the Department of Science Education. Four questions were implemented to the science teacher candidates. Data was analyzed using content analysis. It was determined that all of teacher candidates heard nanotechnology. It was determined that they heard about the concept of nanotechnology mostly through school, television, internet, book/film about science fiction and newspaper/magazines. Some teacher candidates described nanotechnology as “controlling the material at the atomic and molecular level”. Some of them characterized nanotechnology as “dimension that is much smaller at the atomic and molecular level”. Some of them expressed that “nanotechnology is a superior technology in micro dimension and in advanced degree in the context of the nature of technology”. An important part of teacher candidates said that nanotechnology is useful and not risky. Some teacher candidates said that nanotechnology is both useful and risky. Nearly half of teacher candidates expressed benefits of nanotechnology in terms of “application area and quality of life”. A small number of teacher candidates indicated risks of nanotechnology in terms of “health, safety, purpose and form of using”. As a result of the research, it was determined that science teachers candidates' awareness about the concept of nanotechnology is low.

Anahtar Kelimeler

• Awareness,Meaning,Benefits,Risks Of Nanotechnology,Science Teacher Candidate

Kaynakça

1. AÇIK, Zeynep. ve Güven, Seval. (2012). Nanoteknoloji, Çevre ve Aile, (Ed.), Müberra Babaoğul, Arzu Şener, Esna Betül Buğday, Tüketici Yazıları III, TÜPADEM. (ss. 142-171).
2. AKBAŞ, Taner. ve Özarslan, Cengiz. (2007). Nanoteknoloji ve Tarımda Uygulama Olanakları. Tarımsal Mekanizasyon 24. Ulusal Kongresi, 5-6 Eylül 2007, (ss. 309-316). Kahramanmaraş.
3. AYDIN-SAYILAN, Aylin. ve Mercan, Yeliz. (2016). “Hemşirelik Öğrencilerinin Nanoteknoloji Bilgi Düzeyleri ve Bilgi Düzeyini Etkileyen Faktörler”, Journal of Human Sciences, cilt.13, S.3, ss. 5706-5720.
4. BERK, Serdar. ve Akkurt, İbrahim. (2012). “Nanopartikül: Geleceğin Korkulu Rüyası”, Tuberk Toraks, cilt.60, S.2, ss. 180-184.
5. COBB, Michael. D. & Macoubrie, Jane. (2004). “Public perceptions about nanotechnology: Risks, benefits and trust”, Journal of Nanoparticle Research, vol. 6, no. 4, pp. 395-405.
6. EKLİ, Emel. (2010). İlköğretim İkinci Kademe Öğrencilerinin Nanoteknoloji Hakkındaki Temel Bilgi ve Görüşleri ile Teknolojiye Yönelik Tutumlarının Bazı Değişkenler Açısından Araştırılması, Muğla Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Muğla.
7. ELMARZUGİ, Nagib. A., Keleb, Eseldin. I., Mohamed, Aref. T., Benyones, Huda. M., Bendala, Nesrein. M., Mehemed, Abdulfattah. I. & Eid, Ahmad. M. (2014). “Awareness of libyan students and academic staff members of nanotechnology”, Journal of Applied Pharmaceutical Science, vol. 4, no. 6, pp. 110-114.
8. ENİL, Gizem. ve Köseoğlu, Yücel. (2016). “Fen Bilimleri (Fizik, Kimya ve Biyoloji) Öğretmen Adaylarının Nanoteknoloji Farkındalık Düzeyleri, İlgileri ve Tutumlarının Araştırılması”, International Journal of Social Sciences and Education Research, cilt.2, S.1, ss. 61-77.

9. FARSHCHİ, Parvin., Sadrnezhaad, Seyed Khatiboleslam., Nejad, Naser Moharram., Mahmoodi, Mahmood. & Abadi, Leila Ibrahimi Ghavam. (2011). “Nanotechnology in the public eye: The case of Iran, as a developing country”, Journal of Nanoparticle Research, vol. 13, no. 8, ss. 3511-3519.
10. GÖKÖZ-SAGUN, Berra. ve Akaygün, Sevil. (2014). “Üniversiteden Liseye Uzanan Köprü: Bir Nanobilim Atölye Çalışması”, Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Dergisi, cilt.31, S.2, ss. 49-72.
11. GÜZELOĞLU, Ebru. (2015). “Akıllı Ürünleriyle Nano Yeniliği: Gençlerin Nanoteknoloji Farkındalığı, Fayda/Risk Algıları”, International Journal of Human Sciences, cilt.12, S.1, ss. 274-297.
12. KADIOĞLU, Füsun. (2010). Fen Öğretiminde Öğrenim Gören Öğretmen Adaylarının Nanoteknoloji ile İlgili Güncel ve Geleceğe Yönelik Düşünceleri. (Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesinde Yapılan Bir Araştırma), Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
13. KARAKAYA, İsmail. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemleri, (Ed.), A. Tanrıöğen, Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara, Anı Yayıncılık. (ss. 55-84).
14. KARATAŞ, Faik Özür. ve Ülker, Nazlı. (2014). “Kimya Öğrencilerinin Nanobilim Ve Nanoteknoloji Konularındaki Bilgi Düzeyleri”, Journal of Turkish Science Education, cilt.11, S.3, ss. 103-118.
15. KILINÇ-ALPAT, Sibel., Uyulgan, Melis Arzu., Şeker, Seda., Altaş, Hayriye Şeyma. & Gezer, Ezgi. (2017). “Effect of cooperative learning on academic achievement and opinions of the 10th grade students’ in the topic of nanotechnology at secondary level”, Inonu University Journal of the Faculty of Education, vol.18, N.1, pp. 27-57.
16. KÖRÖZLÜ, Nurettin. (2016). “Bilim ve Teknolojinin Geleceği Nanoteknoloji”, Ayrıntı Dergisi, cilt.4, S.39, ss. 27-30.
17. MACOUBRİE, Jane. (2006). “Nanotechnology: public concerns, reasoning and trust in government”, Public Understanding of Science, vol. 15, pp. 221-241.
18. OYLAR, Ömer. ve Tekin, İsmail. (2011). “Kanserin Teşhis ve Tedavisinde Nanoteknolojinin Önemi”, Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, cilt.16, S.1, ss. 147-154.
19. ÖZKALELİ, Merve. ve Erdem, Ayça. (2016). “Nanoatıklar ve Çevre: Atık Yönetiminde Yeni Bir Yaklaşım”, Pamukkale Üniversitesi Muh Bilim Dergisi, cilt.22, S.3, ss. 183-188.
20. RETZBACH, Andrea., Marschall, Joachim., Rahnke, Marion., Otto, Lukas., & Maier, Michaela. (2011). “Public understanding of science and the perception of nanotechnology: The roles of ınterest in science, methodological knowledge, epistemological beliefs, and beliefs about science”, Journal of Nanoparticle Research, vol. 13, no. 12, pp. 6231-6244.
21. SAĞLAM, Necdet. ve Emül, Ezgi. (2016). “Bilimlerin Buluşma Noktası: Nanoteknolojiye Kısa Bir Bakış”, Yeni Türkiye, cilt.88, ss. 1-4.
22. SHEETZ, Tanya., Vidal, Jorge., Pearson, Thomas. D., & Lozano, Karen. (2005). “Nanotechnology: Awareness and societal concerns”, Technology in Society, vol. 27, no. 3, pp. 329-345.
23. SÜFER, Özge. ve Karakaya, Sibel. (2011). “Gıda Endüstrisi ve Nanoteknoloji: Durum Tespiti ve Gelecek”, Akademik Gıda, cilt.9, S.6, ss. 81-88.
24. SÜRENGİL, Göknur. ve Kılınç, Berna. (2011). “Gıda - Ambalaj Sektöründe Nanoteknolojik Uygulamalar ve Su Ürünleri Açısından Önemi”, Journal of FisheriesSciences.com, cilt.5, S.4, ss. 317-325.
25. ŞAHİN, Oya Irmak. ve Akpınar-Bayizit, Arzu. (2008). Nanokompozit Filmlerin Gıda Sanayi Uygulamaları. Türkiye 10. Gıda Kongresi, 21-23 Mayıs 2008, (ss. 145-148). Erzurum.
26. ŞAHİN, Nurettin. & Ekli, Emel. (2013). “Nanotechnology awareness, opinions and risk perceptions among middle school students”, International Journal of Technology and Design Education, vol.23, N.4, pp. 867-881.
27. ŞENOCAK, Erdal. (2014). “A survey on nanotechnology in the view of the Turkish public”, Science, Technology & Society, vol.19, N.1, pp. 79-94.
28. YILDIRIM, Ali. ve Şimşek, Hasan. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, 8. Baskı, Ankara, Seçkin Yayıncılık.
29. YULA, Erkan. ve Deveci, Özcan. 2010. “Nanotıp, Mikrodizilimler ve Klinik Mikrobiyolojide Kullanımları”, Dicle Tıp Dergisi, cilt.37, S.4, ss. 422-428.