Praise for Hunger in Islamic Philosophy: A Sample of Erzurumlu İbrahim Hakki

Öz

Three things are praised in Islamic thought: these are eating less, sleeping less and speaking less. In contrast with these, eating more, sleeping more and speaking more are devaluated. Since there are so many ayahs and hadiths regarding these three ways of behavior in Koran and Sunnah which are the most basic sources of Islam, these three ways of behavior have turned to be a principle. Mostly adopted by Sufism idealism, these principles are regarded as the body of rules that should fırstly be obeyed by the people who would like to raise their level in religion. Turkish Islamic thinker Erzurumlu İbrahim Hakkı, who lived in the eighteenth century, mentioned about these issues in his famous work “Marifetname” as a religious person. İn the current study, the concept of “eating less” out of the tree behaviors was investigated. This concept was named as “hunger” in Marifetname by Erzurumlu İbrahim Hakkı. İn this study, the references with regard to “eating less” in Islamic sources were putforward. The views of Erzurumlu İbrahim Hakkı were investigated in the context of Marifetname. Content analysis and data analysis techniques were used as the main method in terms of the quality of the study.

Anahtar Kelimeler

• Marifetname,Hunger,Fullness,Islam,Sufısm,Philosophy

İSLAM FELSEFESİNDE AÇLIĞA ÖVGÜ: ERZURUMLU İBRAHİM HAKKI ÖRNEĞİ

Öz

İslam düşüncesinde üç durum övülmüştür. Bunlar az yemek, az uyumak ve az konuşmaktır. Bunların zıddı olan çok yemek, çok uyumak ve çok konuşmak ise yerilmiştir. İslam’ın en temel kaynakları olan Kur’ân ve sünnette bu üç davranma biçimiyle ilgili çok sayıda ayet ve hadis bulunduğu için, bu üç davranma biçimi birer ilke haline dönüşmüştür. Daha çok tasavvuf felsefesinde benimsenen bu ilkeler, dini açıdan konumunu yükseltmek isteyen kişilerin ilk uyması gereken kurallar bütünü olarak kabul edilmiştir. On sekizinci yüzyılda yaşamış Türk İslam düşünürü Erzurumlu İbrahim Hakkı da ünlü eseri Marifetname’de bu ve benzer konulara temas etmiştir. Bu çalışmada özel olarak yukarıda bahsedilen üç ilke arasından ‘az yemek ’ kavramı ele alınmıştır. Bu kavram Erzurumlu İbrahim Hakkı tarafından Marifetname’de ‘açlık’ olarak adlandırılmıştır. Bu çalışmada kısaca temel İslam kaynaklarındaki ‘az yemek’ konusundaki referanslara değinilmiştir. Ardından Erzurumlu İbrahim Hakkı’nın bu konudaki düşünceleri Marifetname bağlamında ele alınmıştır. Çalışmanın niteliği gereği içerik analizi ve veri yorumlama teknikleri ana yöntem olarak benimsenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Marifetname,Açlık,Tokluk,İslam,Tasavvuf,Felsefe

Kaynakça

1. ALTINTAŞ, H. (1981). Marifetname’de Tasavvuf. İstanbul: Cimtay Matbaası
2. AYDIN, A. (1992). İbrahim Hakkı’nın Hayatı (Marifetname içinde). İstanbul: Mehdi Yayınları
3. Büyük Türkçe Sözlük. (2013). “İsraf” maddesi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları Web: http://www.tdk.gov.tr/index.php7optioFcom bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS. 52a84981465817.89042567 adresinden 11.12.2013’te alınmıştır.
4. ÇELEBİOĞLU, A. (1988). Erzurumlu İbrahim Hakkı. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB) (2013). Kur’ân-ı Kerim Meali. Web:http://kuran.diyanet.gov.tr/meal.html adresinden 11.12.2013’te alınmıştır.
5. Erzurumlu İbrahim Hakkı. (1992). Marifetname. Sadeleştiren: Aptullah Aydın. İstanbul: Mehdi Yayınları
6. FAZLIOĞLU, Ş. (Trh.) Ta‘llm ile İrşad Arasında: Erzurumlu İbrahim Hakkı’nın Medrese Ders Müfredatı Web: http://www.ihsanfazlioglu.net/Sukran Fazlioglu/Erzurumlu İbrahim Ders Mufreda ti.pdf adresinden 11.12.2013’te alınmıştır.
7. KAZAR, M. (2001). Erzurumlu İbrahim Hakkı: Hayatı Kişiliği ve Eserleri. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 16, Erzurum
8. KOÇİN, A. (Kasım 1990). XVIII. Yüzyılın Ünlü Düşünür ve Bilim Adamı: Erzurumlu İbrahim Hakkı. Bilim Teknik Dergisi Web: http://www.biltek.tubitak.gov.tr/bilgipaket/biliminsanlari/caginiasanlar/S-276-54.pdf adresinden 11.12.2013’te alınmıştır.

9. Kutub’u - Sitte (2013). Çok Yemeyi Zemm Eden Hadisler. Web: http://kutubusitte.com/Hadisler/vivecekler.htm. adresinden 11.12.2013’te