A MULTI-CRITERIA APPROACH TO DETERMINATION OF THE SOURCE OF EXPORT FINANCING: PROMETHEE METHOD

Öz

In 2018, Turkey realized 168 billion US Dollars of export. If we keep in mind the fact that only 10,4% of the export is realized with cash in advance (TT Payment), the importance of the export financing is revealed. Firms use different financing methods for financing export. Some of these methods are the equity, Eximbank loans, Factoring, Forfaiting and commercial bank loans. The aim of this study is to determine the most frequently used financing methods in export finance and the criteria that they take into consideration while selecting the financing method. For this purpose the Promethee method, which is one of the multi-criteria decision making methods, has been used. The criteria, which the firms give the most importance to, are cost, duration and ease whereas the most frequently used export method have been banks, leasing, equity financing and Turkish Eximbank credits. It is expected to make a significant contribution to both the practitioners and the literature with the help of this study. 

İHRACATTA FİNANSMAN KAYNAKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİNE YÖNELİK ÇOK KRİTERLİ BİR YAKLAŞIM: PROMETHEE YÖNTEMİ

Öz

Türkiye 2018 yılında 168 Milyar ABD Doları tutarında ihracat yapmıştır. Bu ihracatın sadece % 10,4’ünün peşin ödeme (TT) yöntemi ile gerçekleştirildiği değerlendirildiğinde ihracatın finansmanının önemi ortaya çıkmaktadır. İhracatın finansmanı konusunda firmalar farklı yöntemler kullanmaktadırlar. Bu yöntemler arasında öz kaynak finansmanı, Türk Eximbank kredileri, Faktoring, Forfaiting, Leasing ve ticari banka kredileri vb. yer almaktadır. Bu çalışmada amaç firmaların ihracat finansmanında en çok kullandıkları yöntemleri ve ihracat finansmanını belirlerken dikkate aldıkları kriterleri belirlemektir. Bu amaçla çalışmada çok ölçütlü karar verme metotlarından Promethee yöntemi kullanılmıştır. Firmaların ihracat finansmanında en çok önem verdikleri kriterler maliyet, süre ve kolaylık; en çok kullanılan ihracat finansman yöntemi ise bankalar, özkaynak finansmanı ve Türk Eximbank kredileri olmuştur. Bu çalışma ile literatüre ve uygulayıcılara katkı sağlanması beklenmektedir.  

Anahtar Kelimeler

• İhracat,İhracat Finansmanı,Çok Kriterli Karar Verme,, Promethee

Kaynakça

1. AKCAN, Ahmet Tayfur ve METİN, İsmail. (2018). “Dış Ticaretin Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği”, Turkish Studies Econoics, Finance and Politics,13/14, Spring 2018, 1-14.
2. ALTINTAŞ, Murat Hakan, TOKOL, Tuncer ve HARCAR, Talha (2007). “The Effects of Export Barriers on perceived Export Performance: An Emprical Research on SMEs in Turkey”, EuroMed Journal of Business, 2(1), 36-56.
3. BALANTEKİN, Burak Emre (2006). “İhracatta KOBİ’lere Sağlanan Devlet Destekleri ve KOBİ’lerin İhracatta Karşılaştıkları Sorunlar ve Kayseri’de Bir Anket Uygulaması”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi S.B.E., Kayseri.
4. BRANS, JEAN-PİERRE, (1982) “L'ingenierie de la decision: Elaboration d'instruments d'aide a la decision. La Methode PROMETHEE”, Universite Laval, Colloque d'aide a la Decision, Quebec, Canada, ss.183- 213.
5. ÇETİNKAYA BOZKURT, Özlem ve TUNÇ, Hakan (2018). “Kobilerde Dış Ticaret Sorunları: Antalya İli Örneği”, Uluslararası Yönetim, İktisat ve İşletme Dergisi, 14 (2), 381-398.
6. DELİCE, Güven (2001). “KOBİ’lerin İhracata Yönlendirilmesinde Finansman Destekleri: Türk Eximbank Kredileri Üzerine Bir Uygulama”, 1.Orta Anadolu Kongresi, KOBİ’lerin Finansman ve Pazarlama Sorunları, Kayseri, 269-281.
7. ERGEN, Akile Gülnihal (2011). “KOBİ’lerin Uluslararası Pazarlara Açılmasında Sektörel Dış Ticaret Şirketleri Modeli ve Konserve Meyve-Sebze Sektöründe Uygulanabilirliğinin Araştırılması, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, S.B.E., Ankara.
8. IŞIK, Nihat ve DELİCE, Güven (2007). “Küreselleşme Sürecinde KOBİ’lerin İhracat Sorunları ve E-ticaret Uygulamaları”, Selçuk Üniversitesi Karaman İ.İ.B.F. Dergisi, Yerel Ekonomiler Özel Sayısı, 75-89.

9. KAYA, Uğur ve GEREKAN, Bilal (2011). “Faktoring Şirketi ve Satıcı İşletme Açısından Faktoring İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi”, Afyon Kocatepe Üniversitesi, İ.İ.B.F. Dergisi, 8(2), 71-101.
10. KESKİN, Gülümser, KOŞAN, Ali Kadir ve AYIK, Y.Ziya (2009). “Bölgesel Gelişme Aracı Olarak KOBİ’ler ve İhracat Sorunları”, Atatürk Üniversitesi SBE Dergisi, 13(2), 279-290.
11. METİN, İsmail (2018). “Foreign Trade, International Money and Financing Methods for Businesses” Book Chapter, Introduction to Business, Ankara, Gazi Kitabevi.
12. METİN, İsmail ve ÖZTEMİZ, Hatice Handan (2018). İhracatta En çok Kullanılan Müşteri Bulma Yöntemlerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma”, İşletme Araştırmaları Dergisi, 10/4 (2018), 1017-2018.
13. PICHA, Jan, RYSAVA, Linda ve TOMEK, Ales (2014). “Export Financing in International Construction: Case Study of Siemens Power Division in Oman”, CC2014 Creative Construction Conference, Prague, 420-427.
14. ÖZDEMİR, Kerim (2004). “Yükleme Öncesi İhracat Finansmanında Doğrudan Erişimin İhracat Üzerine Etkisi”, Kocaeli Üniversitesi S.B.E. Dergisi, 7(2004) / 1, 37-51.
15. ÖZDEMİR, Zekai (2005). “Dış Ticaret Finansman Tekniklerinden Faktoring ve Forfaiting İşlemleri”, Kocaeli Üniversitesi S.B.E. Dergisi, 10(2), 194-224.
16. ÖZKILINÇ, Damla Nurcan (2014). “Türk KOBİ’leri İçin Alternatif Finans Bulma Yöntemleri ve Sermaye Piyasası”, Journal of Yaşar University, 9(34), 5833-5850.
17. SAKARYA, Şakir (2009). “İhracat Yapan İşletmelerin Finansman Kaynaklarının Belirlenmesine Yönelik Bir Alan Araştırması”, MUFAD Muhasebe ve Finansman Dergisi, 42, 117-134.
18. ŞAHİN, Şeyma (2016). “Kümelenmenin KOBİ’lerin İhracat Performansına Etkisi: Kuyumcukent Örneği”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi, Dış Ticaret Enstitüsü, Uluslararası Ticaret A.B.D., Uluslararası Ticaret Yüksek Lisans Programı, İstanbul.
19. ŞİŞMAN, Deniz ve ŞİŞMAN, Mehmet (2017). “Finansal Kiralama (Leasing) ve Ekonomi İçin Önemi: Riskler, Avantajlar”, Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 15(1)1, 144-154.
20. TANYERİ, Mustafa (1987). “Gelişmekte Olan Ülkelerde Dışsatım Finansmanında Karşılaşılan Temel Sorunlar”, D.E.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 175-184.
21. ZOR, İsrafil ve AKIN, Adnan (2008). “Stratejik Projeksiyonlar Bağlamında KOBİ’lerde Finansman Araçları Kullanımı”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 10(1), 177-199.
22. TÜİK, (2019). “Dış Ticaret İstatistikleri”, http://tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1046, (21.03.2019).