TÜRK EĞİTİM SİSTEMİNDEKİ BAZI UYGULAMALARIN POSTMODERN PARADİGMA AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmada, eğitim yönetimi biliminin inceleme alanına giren Milli Eğitim Sistemindeki bazı uygulamaların post-modern paradigma açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bilim insanlarının ortaya koydukları çalışmalar bilime yeni bakış açıları kazandırdığı gibi insanlara da hayatı yeniden yorumlama fırsatı vermektedir. Dolayısıyla bilim insanlarının dünyayı yorumlama biçimleri diğer alanlarda olduğu gibi eğitim alanında da yeni anlayışların doğmasına öncülük etmektedir. Yeni anlayışlar beraberinde eğitimde yeni uygulamaları getirmekte ve eğitim sisteminde köklü değişimlere yol açmaktadır. Bu çalışmada modernist bir anlayışın hâkim olduğu bir dönemin kapanıp postmodernist bir anlayışın ortaya çıkma sürecinde meydana gelen paradigma değişikliğinin eğitim sistemindeki bazı uygulamalar üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmada, modern ve postmodern paradigmaların ortaya çıkışları, farkları, bilim dünyasına yansımaları ve eğitim yönetimi alanındaki uygulamalardaki izdüşümleri değerlendirilmiştir. Bu bağlamda eğitim sistemimizdeki; “merkez ve taşra örgüt yapılanması, milli eğitime bağlı okul türleri, öğretim programlarının hazırlanması ve uygulanması, öğrenci seçme ve yerleştirme sistemi, öğretmen yetiştirme ve atama sistemi, okul yöneticisi atama şekli, okulların bütçe ve harcama yetkileri, milli eğitimde kılık kıyafet” gibi bazı uygulamalar modernist ve postmodernist anlayışların temel ilkeleri açısından incelenmiştir. Bu uygulamaların kuramsal altyapısında yer alan temel anlayışlar ortaya konulmuş ve postmodern paradigma açısından uygulanabilirliği tartışılmıştır. Araştırma sonucunda eğitim sistemimizde değişikliğe tabi tutulan uygulamaların daha çağdaş olacak şekilde güncellenebilmeleri için çeşitli öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim
• yönetim
• modernizm
• postmodern paradigma

INVESTIGATING SOME APPLICATIONS WITHIN THE TURKISH EDUCATION SYSTEM IN TERMS OF THE POSTMODERN PARADIGM

Öz

This study aims to examine some applications of the national education system within educational administration science in terms of postmodern paradigms. The studies that the scientists put forward are giving new perspectives to science and giving people the chance to reinterpret life. Therefore, the way scientists interpret the world like other fields is pioneering in education by the emerging new understandings. New insights are bringing new practices to education and leading to radical changes in the education system. In this study, the influence of the paradigm shift on the practices of the education system will be examined in the process of closing a period when a modernist understanding prevails, and a postmodernist understanding emerges. This research examines the emergence of modern and postmodern paradigms, their differences and reflection on the world of science, and their projections on practices in educational administration. Some applications of the education system, such as the central and provincial structure of the education system, school types in national education, the preparation and regulation of the curriculum, teacher training and appointment criteria, the appointment of school principals, the budget system of schools and costume regulations in national education are examined comparatively in terms of modern-postmodern paradigms. Basic understandings in the theoretical background of these applications are put forward, and applicability in terms of the postmodern paradigm is discussed. As a result of the research, various proposals are presented for updating the applications exposed to change in our education system to be more contemporary.

Anahtar Kelimeler

• Education
• administration
• modernism
• postmodern paradigms

Kaynakça

1. Abazaoğlu, İ. (2014). Dünyada öğretmen yetiştirme programları ve öğretmenlere yönelik mesleki gelişim uygulamaları. Electronic Turkish Studies, 9 (5), 1-46.
2. Akbaba-Altun, S. A. (2001). Kaos ve yönetim. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 28(28), 451-469.
3. Alevok İzci, N., & Akkuş, B. (2017). Modernizm, postmodernizm ve Türkiye’de kamu yönetiminde uygulamaları. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6, 309-324.
4. Araza A. & Aslan, G. (2016). Yönetimde yeni paradigmalar: Kurumsal çeviklik ve improvizasyon. Nobel Yayınları.
5. Ateş, H., & Banazılı, A. M. (2015). Modern, postmodern ve postbürokratik kamu yönetimi yaklaşımları. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, 6(13), 55-64.
6. Aydın, B. (2019). Kamu yönetimine postmodern müdahaleler. Medeniyet Araştırmaları Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 2 Yıl: 2019
7. Aydın, İ. (2012). Alternatif okullar. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
8. Aykaç, N., Kabaran, H., & Bilgin, H. (2014). Türkiye’de ve bazı Avrupa Birliği ülkelerindeki öğretmen yetiştirme uygulamalarının karşılaştırılmalı olarak incelenmesi (Almanya, Finlandiya, Fransa, İngiltere ve Türkiye Örneği). Turkish Studies, 9 (3), 279-292.

9. Bağlı, M. (2002). Klasik fizik (Newton paradigmasının) ilkeleri bağlamında modern bilincin ve iktidarın imkanları: Özgürlük ve yetkinlik. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Cilt 4, Sayı: 3.
10. Balcı, A. (2003). Eğitim örgütlerine yeni bakış açıları: Kuram araştırma ilişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 33(33), 26-61.
11. Beycioğlu, K., & Dönmez, B. (2006). Eğitim yönetiminde kuramsal bilginin üretimine ve uygulanmasına ilişkin bir değerlendirme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 12(3), 317-342.
12. Beycioğlu, K., & Dönmez, B. (2006). Eğitim yönetiminde kuramsal bilginin üretimine ve uygulanmasına ilişkin bir değerlendirme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 47(47), 317-342.
13. Biçici, F. (2016). Kaos teorisi, determinizm ve yeni bilim paradigması sürecinde sosyal bilimler ve turizm araştırmaları açısından önemi. Turizm Akademik Dergisi, 3(1), 29-38.
14. Boyne, R., & Rattansi, A. (Eds.). (2017). Postmodernism and society. Macmillan International Higher Education. https://books.google.com.tr/books
15. Dağlı, A., & Han, B. (2016a). 21. Yüzyıl Türkiye’sinde okul yöneticilerinin yetiştirilmesine ilişkin bir model önerisi. I. International Symposium on Social Science. 13-15 Ekim 2016, Elazığ. Dağlı, A., & Han, B. (2016b). Türk Eğitim Sisteminde öğretmen yetiştirme uygulamalarına yönelik bir model önerisi. 4th International Conference on Curriculum and Instruction Proceeding Book. Antalya.
16. Delibaş, H. (2007). Türkiye, Almanya ve Finlandiya biyoloji öğretmeni yetiştirme programlarının karşılaştırılması. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
17. Demirel, D. (2014). Modernizmden postmodernizme kamu yönetimi. Fırat University Journal of Social Sciences, 24(2).
18. Elçiçek, Z., & Han, B. (2018). 2023 Eğitim vizyonunun değerlendirilmesi. International Social Sciences and Education Conference (ISSEC 2018), Nov. 2018. ERG. (2018). Eğitim Reformu Girişimi, (ERG) 2018.
19. Ergun, T. (1997). Postmodernizm ve kamu yönetimi. Amme İdaresi Dergisi, 30(4), 3-15.
20. Gümüşeli, A. İ. (2001). Çağdaş okul müdürünün liderlik alanları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 28(28), 531-548.
21. Güngör, G., & Göksu, A. (2013). Türkiye’de eğitimin finansmanı ve ülkelerarası bir karşılaştırma. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(1), 59-72.
22. İnandı, Y. (2005). Avrupa birliği ülkeleri eğitim sistemi ile Türk eğitim sisteminde eğitimin yönetimi ve finansmanı. Doktora tezi. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
23. İrdem, İ. (2017). Postmodern yönetim anlayışının Türk kamu yönetimi üzerinde uygulanabilirliği. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 1 Sayı: Özel Sayı -4.
24. Karakaya, Ş. (2003). Modernizm, postmodernizm ve öğretmen çalışma kültürü: Nobel Yayıncılık.
25. Kızılçelik, S. (1996). Postmodernizm dedikleri. Saray Kitabevi, İzmir.
26. Köseoğlu, F., Tümay, H., & Budak, E. (2008). Bilimin doğası hakkında paradigma değişimleri ve öğretimi ile ilgili yeni anlayışlar. Gazi University Journal of Gazi Educational Faculty (GUJGEF), 28(2).
27. Maarif Teşkilatına Dair Kanun. (1926). Maarif Teşkilatına Dair Kanun. Sayı 338.
28. MEB Vizyon Belgesi. (2018). Milli Eğitim Bakanlığı 2023 Eğitim Vizyon Belgesi.
29. MEB (2012). Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Okul Öğrencilerinin Kılık ve Kıyafetlerine Dair Yönetmelik. 27 Kasım 2012 tarih 28480 sayı.
30. MEB (2014). Milli Eğitim Bakanlığı 19. Milli Eğitim Şura Kararları.
31. MEB (2016). Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik. 03.08.2016 Sayı: 29790
32. MEB (2018). Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği. Yıl 2018 sayı: 30455.
33. MEB (2019). Milli Eğitim Bakanlığı Teşkilat Şeması. http://www. meb.gov.tr/ meb/teskilat.php
34. MEB (2019). Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu. http://www.meb.gov.tr/meb_iys.
35. Ökten, S. (2012). Türkiye’de postmodern kamu yönetimi uygulamaları. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 3(5).
36. Özer, M. A. (2006). Yönetişim üzerine notlar. Sayıştay Dergisi, 63(1), 59-89.
37. Özer, M. A. (2013). Weber’in bürokrasisi karşısında yönetimde yeniden yapılandırma arayışları. Global Journal of Economics and Business Studies, 2(4), 43-57.
38. Öznalbant, E (2016). Türk Eğitim Sistemi teşkilat yapısı, kademelendirilmesi ve yasal dayanakları. Türk eğitim sistemi ve okul yapısı. (Ed: Ayşen Bakioğlu). Ankara: Nobel Yayınları.
39. Öztürk, İ. (2019). Postmodernizmin örgütteki insan davranışlarına yansıması. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 5(1), 91-100.
40. Sağlam, M., & Kürüm, D. (2005). Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinde öğretmen eğitiminde yasal düzenlemeler ve öğretmen adaylarının seçimi. Milli Eğitim,33, (167), 30-44.
41. Sobacı, M. Z. (2007). Yönetişim kavramı ve Türkiye’de uygulanabilirliği üzerine değerlendirmeler. Yönetim Bilimleri Dergisi, 5(1), 195-208.
42. Şener, H. E. (2007). Kamu yönetimi: Yöntem ve sorunlar. Kamu yönetiminde postmodernizm (Ed: Sinasi Aksoy ve Yılmaz Üstüner) Nobel, Ankara, s. 31-47.
43. Şimşek, H. (1997). Pozitivizm ötesi paradigmatik dönüşüm ve eğitim yönetiminde kuram ve uygulamada yeni yaklaşımlar. Eğitim Yönetimi, 3(1), 97-109.
44. Şimşek, H., & Tanaydın, D. (2002). İlköğretimde veli katılımı: Öğretmen-veli-psikolojik danışman üçgeni. İlköğretim Online, 1(1).
45. Tahtalıoğlu, H. (2018). Postmodernizmin Türk kamu bürokratik sistemine yansıması. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(1), 19-28.
46. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. (2017). http://mufredat.meb.gov.tr/SSS.aspx
47. Tösten, R., & Elçiçek, Z. (2013). Alternatif okullar kapsamında ev okullarının durumu. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (20), 37-49.
48. Tuzcu, G. (2004). Eğitimin finansman gerekleri ve boyutları. Milli Eğitim Dergisi, 163.
49. URL- 1. (2019). https://www.memurlar.net/haber/835292/devlet-memuru-sakal-birakabilir-mi.html
50. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin yayıncılık.
51. Yıldırım, M. (2009). Modernizm, postmodernizm ve kamu yönetimi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(2), 380-397.
52. YKS. (2019).Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Kılavuzu. https://dokuman.osym.gov.tr