Kêşeya Wergera Biwêj û Gotinên Pêşiyan di navbera Tirkî û Kurdî de
Öz
Biwêj û gotinên pêşiyan perçeyek ji malê gelê xwe ne. Ji ber ku her neteweyek xwedî taybetmendiyên xusûsî ne, lewma jî di navbera her neteweyekê de ji her aliyê ve cihêtî peyda dibin. Gava ku ew cihêtî bê li ser karê wergerê hingê girîngiya biwêj û gotinên pêşiyan bêtir derdikeve holê. Çunkî yek ji xalên herî girîng di wergerê de kultur e ku divê wergêr vê yekê li ber çavan bigire û bala xwe bide ser. Dikare bê gotin ku yek ji wan cihên kulturî ku wergêr asê dibe, hêmanên wek biwêj û gotinên pêşiyan in. Ji ber vê yekê, armanca vê nivîsarê di çarçoveya biwêj û gotinên pêşiyan de diyarkirina kêşeya wergerê ye. Di biwara wergerê de gelek rê û rêbaz hene ku ji wan a li ser wergera biwêj û gotinên pêşiyan zîq bûye metodolojiya M. Bakerê ye. Lewma em jî di nav sînorên tirkî û kurdî/kurmancî de li dor metodolojiya M. Bakerê li ser kêşeya wergera biwêj û gotinên pêşiyan hûr bûn. Li gor vê rêbazê, bi mînakan, me biwêj û gotinên pêşiyan ên herdu zimanan li gor hevtayiyên xwe dabeş kirin. Di dawiyê de jî ji bo wergereke baş hin pêşniyaz û tesbît kirin.
Anahtar Kelimeler
Werger, wergera tirkî bo kurdî, biwêj, gotinên pêşiyan, Mona Baker.
Kaynakça
- Açar, Z. (2020). Wergera ji Tirkî bo Kurdî û Bikaranîna Hin Peyv û Qalibên Girîng ên Kurdî di Wergerê de. Kurdiyat. hejmar 1, 83-130.
- Aksan, D. (2004). Türkçenin Sözvarlığı Türk Dilinin Sözcükbilimiyle İlgili Gözlemler, Saptamalar. (Çapa 3). Ankara: Engin.
- Aksoy, Ö. A. (1994). Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü. İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
- Aykaç, Y. (2012). Seb Xatirê ‘Eliyê ‘Emo. Nûpelda. hejmar 9, 76-79.
- Ayvaz, G. (2013). Sözcükler, Söz Öbekleri, Deyimler ve Atasözleri’nin Çevirisi ve Çeviri Eylemine Etkisi. SAÜFED, c. II, 211-221.
- Baker, M. (2001). In Other Words a Coursebook on Translation. USA-Canada: Routledge.
- Berdestî, Z. (2012). Zarokname. Nûpelda. hejmar 9, 96.
- Bingöl, A. (2014). Gotinên Pêşiyan û Biwêj. İzmir: Weşanên Na.
- Fahd, T. (1986). Ibn Waḥs̲h̲iyya. EI. (c. III, 963-965). Leiden: E. J. Brill.
- Gutas, D. (2003). Yunanca Düşünce Arapça Kültür Bağdat’ta Yunanca-Arapça Çeviri Hareketi ve Erken Abbasî Toplumu, Lütfü Şimşek (Wer.), İstanbul: Kitap.