Akademisyenlerin Çocuk Kütüphanelerine İlişkin Bilgi, Farkındalık ve Yaklaşımları Üzerine Bir Durum Analizi

Objective: The aim of this research is to identify academics from different academic disciplines who have produced academic work on the subject of children's libraries and to deeply examine their knowledge, awareness, and approaches to children's libraries. The study aims to reveal the quality and scope of current academic interest in children's libraries; to evaluate the level of interdisciplinary interaction in this field; and to analyze the prominent theoretical, pedagogical, and practical frameworks in knowledge production. Method: The research was conducted within the framework of a phenomenological design, a qualitative research approach; data were collected through semi-structured interviews. The participant group was determined through a systematic search of open-access academic databases such as TR Dizin, DergiPark, YÖK Tez Merkezi, and ULAKBİM; academics with at least one academic work in this field were identified using keywords such as "children's libraries," "children and libraries," "information services for children," "early childhood and libraries," and similar terms. Participants were selected using a quota sampling method. The data obtained were analyzed using content analysis methodology and evaluated under thematic headings. Findings: Academics presented the view that children's libraries are multidimensional and rights-based life centers in early childhood development, and that interdisciplinary common language and practice-oriented cooperation should be strengthened. Conclusion: It is important to approach children's libraries from different disciplines; to consider them together with their educational, spatial, social, and cultural dimensions; and to utilize the convergences of relevant fields primarily for the purpose of creating practice and policy recommendations.

Amaç: Bu araştırmanın amacı, farklı akademik disiplinlerde görev yapan akademisyenler arasında, çocuk kütüphaneleri konusuna yönelik akademik üretimde bulunmuş bireyleri belirlemek ve bu kişilerin çocuk kütüphanelerine ilişkin bilgi, farkındalık ve yaklaşımlarını derinlemesine incelemektir. Çalışmada, çocuk kütüphanelerine yönelik mevcut akademik ilginin niteliğinin ve kapsamının ortaya konulması; bu alandaki disiplinler arası etkileşim düzeyinin değerlendirilmesi ve bilgi üretiminde öne çıkan kuramsal, pedagojik ve uygulamaya dönük çerçevelerin analiz edilmesi hedeflenmiştir. Yöntem: Araştırma, nitel araştırma yaklaşımlarından olgubilim (fenomenoloji) deseni çerçevesinde yürütülmüş; veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın katılımcı grubu, TR Dizin, DergiPark, YÖK Tez Merkezi ve ULAKBİM gibi açık erişimli akademik veri tabanlarında gerçekleştirilen sistematik tarama sonucunda belirlenmiş; “çocuk kütüphaneleri”, “çocuk ve kütüphane”, “çocuklara yönelik bilgi hizmetleri”, “erken çocukluk dönemi ve kütüphaneler” ve benzeri anahtar kelimeler kullanılarak bu alanda en az bir akademik çalışması bulunan akademisyenler tespit edilmiştir. Görüşülecek katılımcılar kota örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş ve tematik başlıklar altında değerlendirilmiştir. Bulgular: Akademisyenler çocuk kütüphanelerini erken çocukluk gelişiminde çok boyutlu ve hak temelli bir yaşam merkezi olarak gördüklerine, disiplinlerarası ortak dilin ve uygulamaya dönük iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğine dair görüşler sunmuştur. Sonuç: Çocuk kütüphanelerine farklı disiplinlerden yaklaşılması; eğitim, mekân, toplumsal, kültürel boyutlarıyla birlikte ele alınması ve ilgili alan yakınsamalarından öncelikli olarak uygulamaya ve politika önerileri oluşturmaya yönelik yararlanılması önemlidir.