Araştırma Makalesi

Kütüphaneciliğin Dijital Yüzü: Türkiye’de Halk Kütüphanelerinde Çalışan Kütüphane Profesyonellerinin Dijital Okuryazarlık Yetkinlik Haritası

Cilt: 8 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Kütüphaneciliğin Dijital Yüzü: Türkiye’de Halk Kütüphanelerinde Çalışan Kütüphane Profesyonellerinin Dijital Okuryazarlık Yetkinlik Haritası

Öz

Dijital okuryazarlık, günümüzde herhangi bir birey için zorunlu beceriler arasındadır. Dijital okuryazarlığın, bireyin gerek özel gerekse profesyonel hayatı açısından başarılı olmasının temel bileşeni haline geldiği kabul edilmektedir. Dijital okuryazarlık, tüm iş kollarında, en önemlisi de bireyin toplumsal yaşama katılımında ihtiyaç duyduğu becerilere sahip olmasını gerekli kılmaktadır. Dijital okuryazarlık becerileri çok çeşitlidir. Teknoloji geliştikçe becerilerin kapsamı ve çeşitliliği de değişiklik göstermektedir. Bu çalışma ile halk kütüphanelerinde çalışan kütüphane profesyonelleri açısından dijital okuryazarlık konusu ele alınarak, bunların dijital okuryazarlığa bakış açıları ve bu konudaki yeterlilikleri analiz edilecektir. Bu çalışma ile halk kütüphanelerinde görevli olan kütüphane profesyonellerinin dijital okuryazarlık yeteneklerinin incelenmesi ile önemli bir akademik boşluğun doldurulması ve Türkiye’de halk kütüphanelerinde çalışan kütüphane profesyonellerinin sahip olduğu dijital okuryazarlık becerilerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Veri toplama aracı olarak bir anket oluşturulmuştur. Anket evreni il halk kütüphaneleri ile sınırlandırılmıştır. Bu kapsamda, il halk kütüphanelerinde çalışan 295 kütüphane profesyonellerine; dört adet demografik, altı adet dijital okuryazarlık bilgi seviyesi tespiti ve dijital okuryazarlık yetkinlik ölçeğine ait altı boyuttan (yirmi dokuz soru) oluşan toplam otuz dokuz soru yönlendirilmiştir. Ardından anket SPSS 26 yazılımı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, Türkiye’de il halk kütüphanelerindeki kütüphane profesyonellerinin dijital okuryazarlık yeterlilik ve beceri düzeyleri programlama dışında ortalama ve ortalamanın üstünde tespit edilmiştir. Geliştirme alanı olarak kütüphane profesyonellerinin resmî ve gayri resmî eğitimler almaları gerektiği, donanım ve yazılım konusunda eksikliklerin kendileri açısından birer engel olduğu ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın, il halk kütüphanelerindeki kütüphane profesyonellerini hedef alan geniş kapsamlı çalışmalardan biri olması araştırmaya özgünlük kazandırmaktadır. Ayrıca, bu çalışmanın kütüphane profesyonellerinin dijital okuryazarlık yeterlilik ve beceri düzeylerini ortaya çıkardığı belirtilmektedir. Böylece bilgi-belge bilim alanında eğitim veren kurumlara kütüphane profesyonellerinin dijital okuryazarlık konusunda yeterliliklerinin ve becerilerinin geliştirilmesi adına müfredat güncellemesinde bir kılavuz olacağı umulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kütüphane Profesyonelleri, Halk Kütüphanecileri, Dijital Okuryazarlık

Teşekkür

Etik Kurul ve anketin uygulanması sürecinde destek veren KYGM'ye ve Sinan Güneş'e teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Al, U. & Soydal, İ. (2014). Kütüphan-e Türkiye projesi: Halk kütüphanesi kullanım araştırması. Türk Kütüphaneciliği, 28(3), 288-307.
  2. Ameen, K. & Gorman, G. E. (2009). Information and digital literacy: A stumbling block to development? Library Management, 30(1), 99–112. https://doi.org/10.1108/01435120910927565
  3. American Library Association Digital Literacy Taskforce Report (2013, January). Digital literacy, libraries, and public policy. https://alair.ala.org/server/api/core/bitstreams/db72e923-1e14-45b8-ab0e-b113241c0e4c/content
  4. Atoy, M. B., Garcia, F. R. O., Cadungog, R. R., Cua, J. D. O., Mangunay, S. C., & de Guzman, A. B. (2020). Linking digital literacy and online information searching strategies of Philippine University students: The moderating role of mindfulness. Journal of Librarianship & Information Science, 52(4), 1015–1027. https://doi.org/10.1177/0961000619898213
  5. Baro, E. E., Obaro, O. G., Aduba, E. D. (2019). An assessment of digital literacy skills and knowledge-based competencies among librarians working in university libraries in Africa. Digital Library Perspectives. 35(3/4), 172-192. https://doi.org/10.1108/DLP-04-2019-0013
  6. Barrie, H., Rose, T. La., Detlor, B., Julien, H. & Serenko, A. (2021). “Because I’m old”: The role of ageism in older adults’ experiences of digital literacy training in public libraries. Journal of Technology in Human Services, 39(4), 379-404. https://doi.org/10.1080/15228835.2021.1962477
  7. Bayrakçı, S. & Narmanlıoğlu, H. (2021). Digital literacy as whole of digital competences: Scale development study. Düşünce ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 4(Haziran), 1-30.
  8. Becker, B. W. (2018). Information literacy in the digital age: Myths and principles of digital literacy. SLIS Student Research Journal, 7(2), 1–8.
  9. Berger, P. (2005). Digital literacy. Information Searcher, 16(2), 2.
  10. Bernsmann, S. & Croll, J. (2013). Lowering the threshold to libraries with social media. Library Review, 62(1/2), 53 – 58. https://doi.org/10.1108/00242531311328168

Kaynak Göster

APA
Ergün, C. (2025). Kütüphaneciliğin Dijital Yüzü: Türkiye’de Halk Kütüphanelerinde Çalışan Kütüphane Profesyonellerinin Dijital Okuryazarlık Yetkinlik Haritası. Bilgi Yönetimi, 8(2), 429-446. https://doi.org/10.33721/by.1683748
AMA
1.Ergün C. Kütüphaneciliğin Dijital Yüzü: Türkiye’de Halk Kütüphanelerinde Çalışan Kütüphane Profesyonellerinin Dijital Okuryazarlık Yetkinlik Haritası. BY. 2025;8(2):429-446. doi:10.33721/by.1683748
Chicago
Ergün, Canan. 2025. “Kütüphaneciliğin Dijital Yüzü: Türkiye’de Halk Kütüphanelerinde Çalışan Kütüphane Profesyonellerinin Dijital Okuryazarlık Yetkinlik Haritası”. Bilgi Yönetimi 8 (2): 429-46. https://doi.org/10.33721/by.1683748.
EndNote
Ergün C (01 Aralık 2025) Kütüphaneciliğin Dijital Yüzü: Türkiye’de Halk Kütüphanelerinde Çalışan Kütüphane Profesyonellerinin Dijital Okuryazarlık Yetkinlik Haritası. Bilgi Yönetimi 8 2 429–446.
IEEE
[1]C. Ergün, “Kütüphaneciliğin Dijital Yüzü: Türkiye’de Halk Kütüphanelerinde Çalışan Kütüphane Profesyonellerinin Dijital Okuryazarlık Yetkinlik Haritası”, BY, c. 8, sy 2, ss. 429–446, Ara. 2025, doi: 10.33721/by.1683748.
ISNAD
Ergün, Canan. “Kütüphaneciliğin Dijital Yüzü: Türkiye’de Halk Kütüphanelerinde Çalışan Kütüphane Profesyonellerinin Dijital Okuryazarlık Yetkinlik Haritası”. Bilgi Yönetimi 8/2 (01 Aralık 2025): 429-446. https://doi.org/10.33721/by.1683748.
JAMA
1.Ergün C. Kütüphaneciliğin Dijital Yüzü: Türkiye’de Halk Kütüphanelerinde Çalışan Kütüphane Profesyonellerinin Dijital Okuryazarlık Yetkinlik Haritası. BY. 2025;8:429–446.
MLA
Ergün, Canan. “Kütüphaneciliğin Dijital Yüzü: Türkiye’de Halk Kütüphanelerinde Çalışan Kütüphane Profesyonellerinin Dijital Okuryazarlık Yetkinlik Haritası”. Bilgi Yönetimi, c. 8, sy 2, Aralık 2025, ss. 429-46, doi:10.33721/by.1683748.
Vancouver
1.Canan Ergün. Kütüphaneciliğin Dijital Yüzü: Türkiye’de Halk Kütüphanelerinde Çalışan Kütüphane Profesyonellerinin Dijital Okuryazarlık Yetkinlik Haritası. BY. 01 Aralık 2025;8(2):429-46. doi:10.33721/by.1683748