Sosyal ve Beşerî Bilimlerde Monografi Etkisinin Değerlendirilmesi: Kütüphane Kataloğu Analizinin İncelemelerle Geliştirilmiş Bir Çerçevesi
Öz
Amaç: Bu çalışma, sosyal ve beşerî bilimlerde monografilerin akademik etkisinin değerlendirilmesi için geleneksel atıf indekslerinin kapsam sınırlılıkları ve altmetrik göstergelerin güvenilirlik sorunlarını aşan alternatif bir metodolojik çerçeve geliştirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Kütüphane Kataloğu Analizini (KKA) sinyal teorisine entegre ederek ve Leinster-Cobbold biyoçeşitlilik ölçümlerini uyarlayarak genişleten İncelemeyle Geliştirilmiş Kütüphane Kataloğu Analizi (İG‑KKA) önerilmekte ve 2015-2024 yılları arasında Tarih Kritik Dergisi'nde incelenen 621 benzersiz başlık üzerinden ampirik olarak sınanmaktadır. Bu karma yöntemsel çerçeve, iki tamamlayıcı göstergeyi işlevsel hale getirmektedir: İşlevsel Çeşitlilik ve Hiyerarşik Çeşitlilik. Bulgular: İncelenen kitapların %96,6'sının ulusal toplu katalogda temsil edildiği ortaya konmuş, akademik incelemelerin kütüphane edinimleri için güçlü bir sinyal işlevi gördüğü görülmüştür. İki çeşitlilik ölçütüne dayalı stratejik diyagram, her kitabı dört etki profilinden birine sınıflandırmaktadır: Süperstarlar, Niş ve Disiplinlerarası Eserler, Yaygın Uzmanlaşma ve Yerel/Odaklı Başlıklar. Sonuç: İG‑KKA, odak noktasını "Kaç kütüphane bu kitabı barındırıyor?" sorusundan, "Hangi tür kütüphaneler ve ne kadar çeşitli bir dağılımda?" sorusuna kaydırarak, sosyal ve beşerî bilimler araştırmasının epistemik genişliğini daha doğru yansıtan, bağlama duyarlı, çok boyutlu ve mevcut göstergelerin sınırlılıklarını aşan bir değerlendirme perspektifi sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Monografi Değerlendirmesi, Kütüphane Kataloğu Analizi, Kitap İncelemeleri
Kaynakça
- Adams, T. R., & Barker, N. (1993). A new model for the study of the book. In N. Barker (Ed.), A potency of life: Books in society (pp. 5–43). British Library.
- Archambault, É., Vignola-Gagné, É., Côté, G., Larivière, V., & Gingras, Y. (2006). Benchmarking scientific output in the social sciences and humanities: The limits of existing databases. Scientometrics, 68(3), 329–342. https://doi.org/10.1007/s11192-006-0115-z
- Armstrong, C., & Lonsdale, R. (2005). Challenges in managing e-books collections in UK academic libraries. Library Collections, Acquisitions, & Technical Services, 29(1), 33–50. https://doi.org/10.1080/14649055.2005.10766031
- Biagetti, M. T., Iacono, A., & Trombone, A. (2018). Is the diffusion of books in library holdings a reliable indicator in research assessment? In A. Bonaccorsi (Ed.), The evaluation of research in social sciences and humanities (pp. 321–343). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-68554-0_14
- Brown, R. (2018). Reasons for publishing scholarly book reviews from a journal editor’s perspective. Journal of Scholarly Publishing, 50(1), 21–25. https://doi.org/10.3138/jsp.50.1.05
- Broz, L., & Stöckelová, T. (2018). The culture of orphaned texts: Academic books in a performance-based evaluation system. Aslib Journal of Information Management, 70(6), 623–642. https://doi.org/10.1108/AJIM-03-2018-0063
- Callon, M., Courtial, J.-P., & Laville, F. (1991). Co-word analysis as a tool for describing the network of interactions between basic and technological research: The case of polymer chemistry. Scientometrics, 22(1), 155–205. https://doi.org/10.1007/BF02019280
- Chi, P.-S. (2020). The field-specific citation and usage patterns of book literature in the book citation index. Research Evaluation, 29(2), 203–214. https://doi.org/10.1093/reseval/rvz037
- Cole, S. (1983). The hierarchy of the sciences? American Journal of Sociology, 89(1), 111–139. https://doi.org/10.1086/227835
- Cordón-García, J.-A., Merchán-Sánchez-Jara, J., & Mangas-Vega, A. (2019). Evolution of the visibility of scholarly monographs in the academic field. El Profesional de la Información, 28(4). https://doi.org/10.3145/epi.2019.jul.09