Osmanlı Aydınlarının Bilgi ve Belge Yönetimi Çalışmaları: Celal Esat Arseven’in Arşivcilik ve Kütüphanecilik Mesleklerine Katkıları Üzerine Bir İnceleme

This review evaluates the book titled “A Review of Information and Records Management Studies of Ottoman Intellectuals: Celal Esat Arseven’s Contributions to the Professions of Archival Science and Librarianship”. The book presents to readers modern Turkish translations of two key texts on librarianship and archival science written by the late Ottoman intellectual Celal Esat Arseven: “Notlar ve Kütübhanelere Dâir Usûl-i Tasnîf” and “Belediyelerde Evrakın Kayıd ve Tasnîfi Nasıl Olmalıdır”. The reviewed book largely consists of direct translations of these texts, while the authors’ commentary and analytical evaluation remain limited in scope. In this respect, the book serves as a resource that makes Arseven’s views on library and archival organization, classification, registration, and records management more accessible. This review examines the book’s aim, scope, and presentation, and highlights the significance of Arseven’s writings as primary sources that shed light on the early history of information and records management. In conclusion, the book is assessed as a translated and compiled work that contributes to the literature by making texts on Ottoman librarianship and archival thought available to contemporary researchers.

Bu inceleme yazısı, “Osmanlı Aydınlarının Bilgi ve Belge Yönetimi Çalışmaları: Celal Esat Arseven’in Arşivcilik ve Kütüphanecilik Mesleklerine Katkıları” başlıklı kitabı değerlendirmektedir. Söz konusu kitap, geç Osmanlı döneminin çok yönlü entelektüellerinden Celal Esat Arseven’in “Notlar ve Kütübhanelere Dâir Usûl-i Tasnîf” ile “Belediyelerde Evrakın Kayıd ve Tasnîfi Nasıl Olmalıdır” isimli kütüphanecilik ve arşivcilik alanındaki iki temel metnini günümüz Türkçesine kazandırarak okuyucuya sunmaktadır. İncelenen kitap, bu metinlerin büyük ölçüde doğrudan tercümelerini içermekte; yazarların yorumu ve analitik değerlendirmeleri sınırlı bir çerçevede yer almaktadır. Bu yönüyle kitap, Arseven’in kütüphane ve arşiv düzeni, tasnif, kayıt ve belge yönetimi konularındaki görüşlerini erişilebilir kılan bir kaynak niteliği taşımaktadır. Bu inceleme yazısında kitabın amacı, kapsamı ve sunuş biçimi değerlendirilmekte; özellikle Arseven’in metinlerinin bilgi ve belge yönetimi tarihinin erken dönemlerine ışık tutan birincil kaynaklar olarak önemi tartışılmaktadır. Sonuç olarak kitap, Osmanlı döneminde kütüphanecilik ve arşivcilik düşüncesine dair metinleri günümüz araştırmacılarına ulaştırması bakımından literatüre katkı sağlayan bir çeviri ve derleme eser olarak değerlendirilmektedir.