Tiyatro Oyunlarının Tanımlanmasında Üst Veri: Ankara Devlet Tiyatrosu Oyunlarına Yönelik Bir Uygulama

Today, one of the most frequently used environments for meeting daily information needs is assuredly the Internet. Users often refer to the Internet to meet the daily information needs related to the branches of arts such as theatre events, which often change frequently and periodically. However, there are deficiencies in the attributions that will provide access to information about theater plays. This study is based on the hypothesis that problems that users may face in retrieving information related to plays can be eliminated by the creation of metadata sets for up-to-date information. From this point of view, a sample data set for the Ankara State Theatre Plays have been defined by conducting a study for the spread of standard data sets in Turkish. The comparison of the main data sets have been developed for the areas identified by examining the literature regarding  data sets on the subject of  performing arts and the study and practice conducted in Turkey in this regard are evaluated. As a result of the evaluation, a metadata element set (Tiyatro Üst veri Seti - TUS), which is formed by taking into consideration the search items related to the theatre plays within the scope of the requirement of current information requirement has been shown in a sample application study. In order to get opinions and suggestions about the study, a focus-group interview was held with the group selected from Ankara University undergraduate students. As a result of this interviews, it was seen that the information about theatre plays need to be presented in a more flexible, inquirable and easily accessible way in terms of their daily information needs of the users. It has been proposed that the information presented with the metadata set developed would solve the basic problems encountered in retrieving the needed information. 

Günümüzde özellikle günlük bilgi ihtiyacının karşılanmasında en sık kullanılan ortamlardan biri şüphesiz İnternettir. Kullanıcılar, tiyatro gibi etkinlik gündemi çok sık aralıklarla ya da dönemsel olarak değişen sanat dalları ile ilgili güncel bilgi ihtiyaçlarını karşılamak üzere sıklıkla İnternete başvurmaktadır. Ancak tiyatro oyunlarına yönelik bilgilere erişimi sağlayacak tanımlamalarda eksiklikler mevcuttur. Bu çalışma, kullanıcıların sanatsal aktivitelerle ilgili bilgileri elde etmede karşılaştıkları problemlerin güncel bilgi için üst veri kümelerinin oluşturulmasıyla azaltılabileceği hipotezine dayanmaktadır. Bu hipotezden hareketle çalışmada, Türkiye’de sahnelenen oyunlara erişimde güncel tanımlamaların standart bir formda yapılabilmesi için konuyla ilgili bir uygulama çalışması yapılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, Türkçe veri setlerinin yaygınlaşmasına örnek oluşturacak bir çalışma yürütülerek Ankara Devlet Tiyatroları oyunlarına yönelik bir üst veri seti tanımlanmıştır. İlgili veri setinin tanımlanmasında konuyla ilgili literatür araştırılarak sahne sanatları alanı için geliştirildiği belirlenen başlıca üst veri setleri karşılaştırılmış ve bu konuda Türkiye’de gerçekleştirilen çalışma ve uygulamalar değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda güncel bilgi gereksinimi kapsamında tiyatro oyunlarına ilişkin arama ögeleri dikkate alınarak oluşturulan bir üst veri seti (Tiyatro Üst Veri Seti - TÜS), örnek bir uygulama çalışmasında gösterilmiştir. Geliştirilen uygulamanın değerlendirilmesi aşamasında Ankara Üniversitesi lisans öğrencileri arasından seçilmiş olan grup ile odak-grup görüşmesi yapılmıştır. Bu görüşmeler sonucunda, kullanıcıların günlük bilgi ihtiyaçları açısından tiyatro oyunlarına ait bilgilerin daha esnek, sorgulanabilir ve kolay erişilebilir bir biçimde sunulmasına ihtiyaç duyulduğu görülmüştür. Geliştirilen üst veri seti ile sunulan verilerin ihtiyaca yönelik bilgilere erişimde karşılaşılan temel sorunları büyük ölçüde çözümleyeceği önerilmiştir.