Elektronik İmza Seviyeleri
Öz
Ülkemizde nitelikli elektronik imzanın kullanımına 5 Ocak 2004 tarih ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu ile başlanmıştır. 5070 sayılı Kanun, Avrupa Birliği (AB) 1999/93/EC Direktifini model alarak güven hizmetleri kapsamını elektronik imza ve zaman damgası ile sınırlı tutmaktadır. 2014 yılında ise günümüz gereksinimlerini karşılamak için elektronik kimlik tanımlama ve güven hizmetleriyle ilgili bir AB tüzüğü olan Elektronik Kimlik Belirleme ve Güven Hizmetleri Tüzüğü (eIDAS) yayımlanarak güven hizmetleri çeşitlendirilmiştir. AB 1999/93/EC Direktifi yerine geçen eIDAS; basit, gelişmiş ve nitelikli olmak üzere birbiri üzerine yapılanan üç farklı elektronik imza türü tanımlamaktadır.
eIDAS’da tanımlanan farklı seviyedeki elektronik imza türlerinin AB üyesi ülkelerde elektronik işlemlerde kullanımına bakıldığında, imza türü seçiminin, işlemin gerektirdiği güvenlik ihtiyacına uygun seviyede yapıldığı görülmektedir. Bazı ülkelerde tüketici kredisine başvurmak ya da kira sözleşmesi imzalamak gibi ticari işlemler için nitelikli elektronik imza gerekirken; bankacılık, sigortacılık, telekomünikasyon alanlarında bazı işlemlerde gelişmiş elektronik imza kullanımının yeterli olduğu, üniversitelerde öğrenci işleri işlemlerinde ise genellikle basit elektronik imzanın kullanıldığı görülmektedir. Ülkemize bakıldığındaysa, elektronik işlemlerde güvenlik kriterlerinin belirlenmemesi sebebiyle neredeyse tüm işlemlerde Elektronik İmza Kanunu’na göre ıslak imzayla eşdeğer kabul edilen nitelikli elektronik imzanın kullanıldığı görülmesine karşın son zamanlarda farklı yaklaşımlar da ortaya çıkmıştır. Bu yaklaşımlar içinde en popüleri biyometrik imzadır. Biyometrik imza, ülkemizde GSM operatörleri ve bazı bankalar tarafından kullanım kolaylığı sağlaması nedeniyle ıslak imza gerektirmeyen işlemlerde tercih edilmektedir.
Bu çalışmada, eIDAS elektronik imza seviyeleri incelenerek popüler örnek olan biyometrik imzanın belirtilen imza çeşitlerinden hangisine girdiği üzerinde durulacak; ülkemizde elektronik imza türlerinin kullanımı için yasal çerçevenin çizilmesi ve ortak çalışabilirliğin sağlanabilmesi amacıyla elektronik imzanın sınıflandırılması gerekliliğine dikkat çekilecektir.
Anahtar Kelimeler
elektronik imza,nitelikli elektronik imza,gelişmiş elektronik imza,biyometrik imza
Kaynakça
- 2006/DK-77/353 sayılı Telekomünikasyon Kurulu Kararı. (2006).
- 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu. (2004). Resmi Gazete, Sayı:25355, 23 Ocak 2004.
- Banca Finnat. (2016). Advanced Electronic Signature Solution Graphometric Signature on Bank Forms. Erişim Adresi: https://www.bancafinnat.it/assets/documenti/pdf/advanced_electronic_signature_bfe.pdf
- Commission Implementing Decision (EU) 2015/1506 of 8 September 2015 Laying Down Specifications Relating to Formats of Advanced Electronic Signatures and Advanced Seals To Be Recognised by Public Sector Bodies Pursuant to Articles 27(5) and 37(5) of Regulation (EU) No 910/2014 tf the European Parliament and of the Council On Electronic Identification And Trust Services For Electronic Transactions in the Internal Market. (2015) . E-Güven. (2013). E-İmza Kullanım Alışkanlıkları Araştırması. Erişim Adresi: http://e-guven.com/Documents/EGUVEN_Eimza_Kullanim_Aliskanliklari_Arastirmasi.pdf Intel. (2019). Biometric Signature Solution Guide for Financial Sector. Erişim Adresi: https://www.intel.com/content/dam/www/public/us/en/documents/case-studies/biometric-signature-for-financial-sector-solution-brief.pdf
- Kamu Sertifikasyon Merkezi (Kamu SM). (2019). Biyometrik İmza ve Nitelikli Elektronik İmza Karşılaştırması Beyaz Bülteni. Erişim Adresi: http://www.kamusm.gov.tr/dosyalar/beyazbulten/Biyometrik_Imza_ve_Nitelikli_Elektronik_Imza_Karsilastirmasi_Whitepaper.pdf
- Kamu SM. (2011). Temel Kavramlar Sözlüğü. Erişim Adresi: http://www.kamusm.gov.tr/dokumanlar/belgeler/kitaplar/temel_kavramlar.jsp
- Regulation (EU) No 910/2014 of the European Parliament and of the Council of 23 July 2014 on Electronic Identification and Trust Services for Electronic Transactions in the Internal Market And Repealing Directive 1999/93/EC (eIDAS). (2014).
- The Association for Intelligent Information Management (AIIM). (2016). E-Signatures in Europe: Understanding the legal requirements for proof of intent. Erişim Adresi: https://www.project-consult.de/files/AIIM_eSignatures_2016.pdf
- Türk Dil Kurumu Sözlükleri. (2019). Erişim Adresi: https://sozluk.gov.tr/