Araştırma Makalesi

KIRGIZ TÜRKÇESİNDEN TÜRKİYE TÜRKÇESİNE AKTARMADA YAZIM VE NOKTALAMA FARKLILIKLARINDAN KAYNAKLI YAPILAN YANLIŞLAR

Cilt: 4 Sayı: 2 31 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

KIRGIZ TÜRKÇESİNDEN TÜRKİYE TÜRKÇESİNE AKTARMADA YAZIM VE NOKTALAMA FARKLILIKLARINDAN KAYNAKLI YAPILAN YANLIŞLAR

Öz

Türk Cumhuriyetlerinin 1991 yılında bağımsızlıklarını kazandıkları tarihten bu yana Türk toplumları arasında anlaşma ve bilgi alışverişi ihtiyacı doğmuş ve dolayısıyla lehçeler arası aktarma meselesi de gündeme gelmiştir. Günümüze kadar lehçeler arası aktarma konusu çeşitli tez ve makalelerde ele alınmış olmakla birlikte yazım ve noktalama konusu çoğunlukla dikkatlerden kaçmıştır. “Duygu ve düşünceleri daha açık ifade etmek, okumayı ve anlamayı kolaylaştırmak amacıyla kullanılan semboller.” olarak tanımlanan ve Batı’da 16. yüzyılda matbaanın bulunmasıyla kullanılmaya başlanan noktalama işaretleri, günümüzde her dilde sistematik olarak kullanılmaktadır. Dillerde kullanılan noktalama işaretleri benzer, hatta neredeyse aynı olmalarına rağmen kullanım biçimleri farklılık gösterebilmektedir. Aynı şekilde “Bir dilin belli kurallar çerçevesinde yazıya aktarılması.” olarak kısaca tanımlanabilecek olan yazım kuralları da diller arasında farklı olabilmektedir. Bu durum aynı cümle yapısına sahip olmalarına rağmen Türk yazı dilleri arasında da görülmektedir. Bu örneklerden biri Rusçanın yazım ve noktalama kuralları etkisi altında gelişen Kırgız Türkçesi yazı sistemi ile Tanzimat devrinden itibaren Batı, özellikle de Fransız yazım ve noktalama kuralları etkisinde gelişen Türkiye Türkçesi arasında görülen yazım ve noktalama farklılıklarıdır. Bu farklılık Türk lehçeleri bölümlerinde eğitim almakta olan Türk öğrencilerin Kırgızcadan Türkçeye yaptıkları aktarmalarda bazı sorunlara yol açmaktadır. Bu çalışmada, Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi (İTBF) Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (ÇTLE) Bölümünde (Kuzeybatı) eğitim almakta olan Türk öğrencilerin Kırgız Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarma yaparken yazım kuralları ve noktalama işaretleriyle ilgili yaptıkları yanlışlar tespit edilmeye ve bu yanlışlar sınıflandırılmaya çalışılmış, yapılan yanlışların doğru şekilleri verilerek öğretim elemanlarının izlemeleri gereken yol belirtilmiştir. Çalışmada verilen yanlışlar öğrencilerin yazılı sınav kâğıtları, ders esnasındaki yazılı anlatım etkinlikleri ve ödevleri ile ilgili gözlemlere dayanmaktadır. Yazım ve noktalama yanlışları sayısal olarak de-ğerlendirilmeyip genel olarak ele alınmış ve çalışmada alfabe birliğinden hareketle yazım ve noktalama birliği üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yok.

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği ve yazarının sorumluluğunda olduğu beyan olunur.

Teşekkür

Yok.

Kaynakça

  1. Akmataliyev, A., Kırbaşev, K., Ömürbay uulu, M.ve Şarşenaliyev, Ö. (2003). Kaada-Salttar, Ak-Batalar. Red. Abdıldacan Akmataliyev, Bişkek.
  2. Asanov, Ü. ve Barataliyev, K. Ö. (2010). Kırgızstandın Geografiyası, Biş-kek.
  3. Aşirbayev, T. (2005). Orfografiyalık Ereceler. Oş.
  4. Atasoy, F. O. (2010). Noktalama İşaretlerinin Tarihi, Turkish Studies Inter-national Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. 5 (2), 823-861.
  5. Aytmatov, Ç. (1982). Üç Tomdon Turğan Çığarmalar. I. Tom, Frunze.
  6. BBC, (E.T.:06.11.2023). E.A.: https://www.bbc.com/kyrgyz/news/story/2008/10/081016_rel_low
  7. Dıykanov, K. (1980). Kırgız Tilinin Tarıhınan. Frunze.
  8. Ercilasun, A. B., Zülfikar, H., Korkmaz, Z., Parlatır, İ., Önen, Y., Türkmen, F., Birinci, N., Kerman, Z., Sertkaya, O. F. ve Akalın, Ş. H. (2000). İmlâ Kılavuzu. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kuzey-Batı (Kıpçak) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

28 Aralık 2024

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

15 Şubat 2024

Kabul Tarihi

20 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Baytok, A. (2024). KIRGIZ TÜRKÇESİNDEN TÜRKİYE TÜRKÇESİNE AKTARMADA YAZIM VE NOKTALAMA FARKLILIKLARINDAN KAYNAKLI YAPILAN YANLIŞLAR. Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 4(2), 77-106. https://doi.org/10.71096/cakutad.1437907