Nurettin Topçu's View Of Judaism and Zionism After The 1967 Arab-Israeli War

Öz

Nurettin Topçu emerges as one of the important figures in the recent history of Turkish thought. Described with labels such as Islamist, Anatolianist, and Socialist, Topçu holds a unique position among the second generation of Islamists. Educated in the medrese tradition, he was a scholar who also studied in the West and was knowledgeable about Western philosophy and thought, shedding light on his era and leaving behind a large body of work. After the Six-Day War, Nurettin Topçu wrote various articles on Judaism and Zionism, sharing his views on both subjects with the public. In our study, Topçu's writings on the subject are analysed in an attempt to reveal his views on Judaism and Zionism. Topçu's thoughts on these issues are examined, and an attempt is made to determine his technical and intellectual orientations using discourse analysis. As far as can be understood, Topçu did not engage in crude anti-Semitism; he criticised Jews not only for their actions but also from the perspective of intellectual history, without compromising justice. Topçu criticised all Jewish thinkers, from Spinoza to Karl Marx, Durkheim to Freud, based on his own beliefs and worldview, stating that these thinkers had destroyed the concepts of nature, morality and God. His characterisation of Jews as devils, his refusal to see them as human beings, and his harsh criticism of their relationship with money can be explained both by the crimes committed by Jews throughout history and by the anger that built up during the Six-Day War.

Anahtar Kelimeler

• Nurettin Topçu
• Jewry
• Jews
• Zionism
• Islamism

1967 ARAP-İSRAİL SAVAŞI SONRASINDA NURETTİN TOPÇU’NUN, YAHUDİLİK VE SİYONİZM’E BAKIŞI

Öz

Nurettin Topçu, yakın dönem Türk düşünce tarihinin önemli isimlerinden birisi olarak karşımıza çıkmaktadır. İslamcı, Anadolucu, Sosyalist gibi nitelemelerle tanımlanan Topçu, ikinci kuşak İslamcılar arasında müstesna bir konuma sahiptir. Medrese geleneğinden yetişen ulema profiline karşın Bat’ıda eğitim almış, Batı felsefesini ve düşüncesini de bilen bir aydın olarak entelektüel açıdan yaşadığı çağda etkili olmuş, arkasında büyük bir külliyat bırakmıştır. İsrail ile Arap komşuları arasında 1967’de yaşanan 6 Gün Savaşı sonrasında Nurettin Topçu Yahudilik ve siyonizm hakkında çeşitli yazılar kaleme almış, bu yazılarda her iki konudaki görüşlerini kamuoyuyla paylaşmıştır. Çalışmamızda Topçu’nun konuya ilişkin yazdıkları analiz edilerek Yahudilik ve Siyonizm hakkındaki görüşleri açığa çıkarılmaya çalışılmış, Topçu’nun bu konulardaki düşünceleri irdelenerek kendisinin teknik ve düşünsel olarak hangi yönelimlere sahip olduğu söylem analizi yöntemi kullanılmak suretiyle tespit edilmeye çalışılmıştır. Anlaşıldığı kadarıyla Topçu; kaba bir anti-semitizm içinde olmamış, adaleti elden bırakmadan Yahudileri sadece yaptıkları üzerinden değil, düşünce tarihi bakımından da eleştirmiştir. Topçu, Spinoza’dan Karl Marx’a Durkheim’den Freud’a kadar Yahudi kökenli bütün düşünürleri kendi inanç ve düşünce dünyasına yaslanarak eleştirmiş, bu düşünürlerin fıtrat, ahlak ve Allah kavramlarını yerle bir ettiklerini ifade etmiştir. Yahudileri şeytan olarak tavsif etmesi, insan türüne ait varlıklar olarak görmemesi ve para ile olan ilişkilerini ağır şekilde eleştirmiş olmasını hem Yahudilerin tarihte işledikleri cürümler hem de 6 Gün Savaşı’nda yaşananlardan biriken öfkeyle açıklamak mümkündür.

Anahtar Kelimeler

• Nurettin Topçu
• Yahudiler
• Yahudilik
• Siyonizm
• İslamcılık

Kaynakça

1. Arendt, H. (2021), Kötülüğün Sıradanlığı, İstanbul: Metis Yayınları.
2. Armaoğlu, F. (1989), Filistin Meselesi ve Arap İsrail Savaşları, Ankara: İş Bankası Yayınları.
3. Avcı, Y. (2006). “Siyon’dan Siyonizm’e Politik Bir İdeolojinin Dini Temelleri ve Fikirsel Gelişimi”, Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi (2), 3
4. Çağ, G. (2025, 6 Şubat). “Nurettin Topçu ve Yahudiler”, Erişim Adresi: https://www.fikirtepemedya.com/tarih/nurettin-topcu-ve-yahudiler/
5. Çaha, Ö.ve Şahin, B. (2013). Dünyada ve Türkiye’de Siyasal İdeolojiler, Ankara: Orion Kitabevi.
6. Doğan, D. M. (2004). “Nurettin Topçu”, Modern Siyasi Düşünce-İslamcılık, İstanbul: İletişim Yayınları.
7. Durgun S. (2010) “İdeolojik Çeşitlenmeler ve Toplumsal Hareketler”, Türk Siyasal Hayatı, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
8. Elibol, S. (2004). “Muhalif Bir Düşünce Okulu: Hareket Dergisi”, Modern Siyasi Düşünce-Muhafazakârlık, İstanbul: İletişim Yayınları.

9. Fohrer, G. (1975). History of Israelite Religion, (Translated by David E. Green), S.P.C.K.
10. Gürkan, S. L. (2013). “Yahudilik” DİA, C.43. İstanbul: TDV Yayınları.
11. Herzl, T. (1988). The Jewish State. Newyork: Dover Publications.
12. Heyet, (1992). “Nurettin Topçu’nun Kısa Hayat Hikâyesi”, Nurettin Topçu’ya Armağan, İstanbul: Dergâh Yayınları.
13. Heyet, (1992). Nurettin Topçu’ya Armağan, İstanbul: Dergâh Yayınları.
14. İlhan, S. (2001), “İsrail”, TDV İslam Ansiklopedisi, C.23, İstanbul: TDV Yayınları.
15. Jewishagency, (2023, 23 Ağustos). “Jewish Population Rises to 15.7 Million Worldwide in 2023”, Press Release, Erişim Adresi: https://www.jewishagency.org/jewish-population-rises-to-15-7-million-worldwide-in-2023
16. Kahraman, A. (2013). Mukayeseli Dinler Tarihi, İstanbul: İFAV Yayınları.
17. Kara, İ. (2012). “Nurettin Topçu”, DİA, C.41, İstanbul: TDV Yayınları.
18. Kara, İ. (2016). “Nurettin Topçu’nun Eserlerinin Teşekkülü ve Yayın Süreçleri Üzerine Birkaç Not”, 40 Yıl Sonra Nurettin Topçu, Ankara: TYB Yayınları.
19. Karady, V. (2016). “Emile Durkheim”, (Çev. Ahmet Kemal Bayram) Sosyal Bilimler Ansiklopedisi, Ankara: Adres Yayınları.
20. Kutlu, M. (1976) “Nurettin Topçu İçin Bir Biyografi Denemesi”, Hareket Dergisi, 110-111.
21. Meral, Y. (2022, 26 Temmuz). “Yahudilik”, Tübitak Sosyal Bilimler Ansiklopedisi, Ankara. Erişim Adresi: https://ansiklopedi.tubitak.gov.tr/ansiklopedi/yahudilik
22. “Six-Day War”, (2025, 8 Eylül) Erişim Adresi: https://www.britannica.com/event/Six-Day-War.
23. Şehsuvaroğlu, L. (2002). Nurettin Topçu, Ankara: Alternatif Yayınları.
24. Topçu, N. (2016). İsyan Ahlâkı, İstanbul: Dergâh Yayınları.
25. Topçu, N. (2011) İslam ve İnsan, Mevlana ve Tasavvuf, İstanbul: Dergah Yayınları.
26. Topçu, N. (2008). Ahlâk Nizamı, İstanbul: Dergâh Yayınları.
27. Topçu, N. (1970). Ahlâk Nizamı, İzmir: Hareket Yayınları.
28. Topçu, N. (1967). “Para ve Yahudi”, Hareket Dergisi, II/20.
29. Topçu, N. (1967). “İslam Davası ve Yahudilik”, Hareket Dergisi, II/19.
30. Topçu, T. (1967), “İnsanlar ve Yahudiler”, Hareket Dergisi, II/21.
31. Topçu, N. (1962). “Eichmann’ın İdamı”, Yeni İstiklâl, 13 Haziran 1962.
32. Topçu, N. (1978). Milliyetçiliğimizin Esasları, İstanbul: Dergâh Yayınları.
33. Topçu, N. (2025). Bütün Yazıları, İstanbul: Dergâh Yayınları.
34. Torrey, C. C. (1910). Ezra Studies, Chicago: The University of Chicago Press.
35. Yalçın, S. (2025, 6 Şubat). “Yahudi Arendt ile Müslüman Topçu'nun Ortak Görüşü: 1961'deki Büyük Hata”, Erişim Adresi: https://www.odatv.com/yazarlar/soner-yalcin/yahudi-arendt-ile-musluman-topcunun-ortak-gorusu-1961deki-buyuk-hata-120026964
36. “Zionism”, (2025, 23 Ağustos), Erişim Adresi: https://www.adl.org/resources/backgrounder/zionism