Wilkie Collins'in Aytaşı Romanında Çoklu Anlatıcılar ve Odaklama Değişimlerinin Retorik İşlevleri

Abstract

Wilkie Collins'in mektup tarzı romanı Aytaşı’nda çoklu anlatıcı yapısının ve sürekli değişen odaklamanın retorik işlevlerini incelemek bu çalışmanın odak noktasıdır. Hint elmasının kaybına ilişkin önemli olaylar, her seferinde odak pozisyonunda kimin kaldığına bağlı olarak bakış açısındaki değişimle tekrarlayan bir örüntüde anlatılır. Genette’in kavramları olan içsel/dışsal odaklama değişimleri ve anlatıcı(ların) çok yönlü işlevleri Aytaşı’nda somutlaşır ve türsel özellikler olarak, romanı saran bir gizem, belirsizlik ve belirsiz bir gerçeklik durumunun egemen oluşuyla sonuçlanır. Ancak daha derin bir seviyede, romanın emperyalizme karşı kararsız tutumunu yansıtır. Tanık-anlatıcı Gabriel Betteredge, anlatma işlevi yanı sıra yönlendirme işlevi, iletişim işlevi, tanıklık işlevi ve ideolojik işlev gibi bir dizi anlatı-dışı rolün içinde sürekli olarak bulunur; bu roller, zımni okuyucu ile bir ilişki kurmaya yardımcı olur. Çoklu anlatıcı yapısı ve odaklama değişimlerinin kullanımı ile birlikte, iktidar kaynakları olarak anlatı ve anlatı-dışı işlevlerin çeşitli kullanımı, romanın imparatorluk fikrine karşı belirsizliğini açığa çıkaran ana özelliklerdir.

Keywords

• Wilkie Collins
• Aytaşı
• çoklu anlatıcılar
• anlatı-dışı işlevler
• odaklama
• imparatorluk

Rhetorical Functions of Multiple Narrators and Focalization Shifts in Wilkie Collins’s The Moonstone

Abstract

Exploring the rhetorical functions of the multiple-narrator structure and constantly changing focalization in Wilkie Collins’s epistolary novel The Moonstone is the focus of this study. Key events with regard to the loss of the Indian diamond are narrated in a repetitive pattern, each time with a shift in perspective depending on who remains in the focal position. Genettian concepts of alternating internal/external focalization and multifarious functionalities of narrator(s) are embodied in The Moonstone, culminating in a prevailing sense of mystery, ambiguity as well as an equivocal state of reality as generic conventions, yet on an underlying level, they reflect the ambivalent engagement with imperialism in the novel. The witness-narrator, Gabriel Betteredge, is constantly involved in a number of extranarrative roles alongside his narrating function: the directing function, communication function, testimonial function and ideological function that help to establish a relationship with the implied reader. The multiple-narrator structure and the use of focalization shifts as well as various narrative and extranarrative functions as sources of power are the main features in the novel that expose its uncertainty in response to the idea of empire.

Keywords

• Wilkie Collins
• The Moonstone
• multiple narrators
• extranarrative functions
• focalization
• empire

References

1. Bal, M. (2017). Narratology: Introduction to the Theory of Narrative (4th Edition). University of Toronto Press.
2. Collins, W. (1982). The Moonstone. Bantam Books.
3. Genette, G. (1980). Narrative Discourse: An Essay in Method. J. E. Lewin (Trans.). Cornell University Press.
4. Gooch, J. (2010). Narrative Labor in Wilkie Collins’s The Moonstone. Literature Interpretation Theory 21, 119-143. http://doi.org/10.1080/10436921003773835
5. Hughes, W. (2005). The Sensation Novel. In P. Brantlinger & W. B. Thesing (Eds.), A Companion to The Victorian Novel (pp. 260-278). Wiley-Blackwell.
6. Miller, D. A. (1988). The Novel and the Police. University of California Press.
7. Nayder, L. (2006). Collins and Empire. In J. B. Taylor (Ed.), The Cambridge Companion to Wilkie Collins (pp. 139-152). Cambridge UP.
8. Rimmon-Kenan, S. (1983). Narrative Fiction: Contemporary Poetics. Routledge.

9. Said, E. W. (1994). Culture and Imperialism. Vintage.
10. Said, E. W. (1978). Orientalism. Vintage.
11. Thomas, R. R. (2006). The Moonstone, detective fiction and forensic science. In J. B. Taylor (Ed.), The Cambridge Companion to Wilkie Collins (pp. 65-78). Cambridge UP.
12. Toprak Sakız, E. (2022). Peripheries of narration and spatial poetics in Wilkie Collins’s The Moonstone. Litera, 32(2), 553-571. https://doi.org/10.26650/LITERA2022-1056402.