Pürüzlendirme Uygulamasının Kaplama Yüzeyi Makro Dokusu Üzerine Olan Etkisinin Araştırılması

Öz

Türkiye Karayolları Teknik Şartnamesi (KTŞ), taş mastik asfalt (TMA) ve asfalt betonu (AB) tabakalarında yüksek cilalanma direncine sahip (PSV≥50) agregaların kullanılmasını zorunlu kılmıştır. 2013 yılında, KTŞ’de yüksek cilalanma direncine sahip agregaların temininde yaşanan zorluklardan dolayı belirli bölgeler için ayrıcalık tanınmış ve yukarıda belirtilen kaplama tabakaların inşaatında PSV≥40 değerine sahip agregaların kullanımına izin vermiştir. Ancak bu durumda, 1-3 mm boyutuna sahip magmatik agregalar ile kaplama üzerinde yüksek kayma direncine sahip yüzey elde etmek için pürüzlendirme uygulama yapılması zorunlu tutulmuştur. Bu uygulamada, pürüzlendirme malzemesi 1,5-2 kg/m² olacak şekilde sıcak karışım üzerine birinci ve ikinci silindiraj arasında uygulanılması istenmiştir. Ancak, KTŞ’de farklı yüzey dokularına sahip TMA ve AB kaplama tabakaları için de aynı uygulama önerilmektedir. Bu çalışmada, farklı oranlarda serpme miktarının (1,75, 2,50 kg/m²) ve agrega boyutunun (1-3, 2-5 mm) kaplama makro dokusuna olan etkisi araştırılmıştır. Dere malzemesi ve metal cürufu gibi farklı agrega türlerinin kullanılabilirliği de ayrıca incelenmiştir. Tüm agregaların özelikleri belirlenmiş ve KTŞ limitleri ile karşılaştırılmıştır. TMA ve AB yüzey dokusunu temsilen, Tip-II ve Tip-III harç tipi kaplamalar kullanılmıştır. Sonuç olarak, pürüzlendirme uygulamasının kaplama makro dokusunda belirgin değişiklere yol açtığı ve bu değişim oranının kullanılan agrega türüne, uygulama miktarına ve boyutuna bağlı olarak farklılık gösterdiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Aggregate,Gritting,Macro texture,Pavement,Slag,Agrega,Cüruf,Makro Doku,Pürüzlendirme,Üstyapı

Kaynakça

1. [1] Karayolları Teknik Şirtnamesi, Karayolları Genel Müdürlüğü, Ankara, Türkiye, 2013,.525
2. [2] Tutumluer, E., Pan, T. Aggregate morphology affec-ting strength and permanent deformation behavior of unbound aggregate materials. Journal of materials in civil engineering, 2008, 20 (9), 617-627.
3. [3] Gökalp, İ., Uz, V.E., Saltan, M. Testing the abrasion re-sistance of aggregates including by-products by using Micro Deval apparatus with different standard test met-hods. Construction and Building Materials, 2016, 123, 1-7.
4. [4] Uz, V.E., Gökalp, İ. The effect of aggregate type, size and polishing levels to skid resistance of chip seals. Ma-terials and Structures, 2017, 50 (2), 126.
5. [5] Lim, J., Chew, L., Choong, T., Tezara, C., Yazdi, M. Utilizing steel slag in environmental application-An overview. IOP Conference Series Earth and Environ-mental Science, IOP Publishing, 30 (1): 012067, 2016
6. [6] Buzatu, T., Talpoş, E., Petrescu, M.I., Ghica, V.G., Iacob, G., Buzatu, M. Utilization of granulated lead slag as a structural material in roads constructions. Journal of Material Cycles and Waste Management, 2015, 17 (4), 707-717.
7. [7] Krayushkina, K., Prentkovskis, O., Bieliatynskyi, A., Junevičius, R. Use of steel slags in automobile road construction. Transport, 2012, 27 (2), 129-137.
8. [8] Asi, I.M., Qasrawi, H.Y., Shalabi, F.I. Use of steel slag aggregate in asphalt concrete mixes. Canadian Journal of Civil Engineering, 2007, 34 (8), 902-911.

9. [9] Sahu, N., Biswas, A., Kapure, G.U. A short review on utilisation of Ferrochromium slag. Mineral Processing and Extractive Metallurgy Review 2016, 37:4, 211-219.
10. [10] Yonar, F., Cokgor, E.U., Dikbas, H.A., Demir, B., Er-gun, M. Environmental Effects and Possible Highway Applications of Electric Arc Furnace Slag in Turkey. In Proceedings of the World Congress on New Techno-logies, Barcelona, Spain pp. 228-221/228-210, 2015
11. [11] Saykin, V.V., Zhang, Y., Cao, Y., Wang, M.L., McDa-niel, J.G. Pavement Macrotexture Monitoring through Sound Generated by a Tire-Pavement Interaction. Jo-urnal of Engineering Mechanics, 2012, 139 (3), 264-271.
12. [12] Ech, M., Morel, S., Yotte, S., Breysse, D., Pouteau, B. An Original Evaluation of the Wearing Course Macro-texture Evolution using the Abbot Curve. Road Mate-rials and Pavement Design, 2009, 10 (3), 471-494.
13. [13] Uz, V.E., Gökalp, I., Epsileli, S.E., Tepe, M. 2014 Kara-yollari teknik şartnamesinde (KTŞ ) yer alan pürüz-lendirme uygulaması ve bu uygulamada endüstriyel atıkların kullanılabilirliği Karayolları 3 Ulusal Kong-resi, Karayolları Genel Müdürlüğü, Ankara, Turkey,. 123–135, 2014
14. [14] 1Flintsch, G., de León, E., McGhee, K., AI-Qadi, I. Pavement surface macrotexture measurement and applications. Transportation Research Record: Journal of the Transportation Research Board 2003, p:1860), 168-177.
15. [15] 1Sengoz, B., Topal, A., Tanyel, S. Comparison of pave-ment surface texture determination by sand patch test and 3D laser scanning. Periodica Polytechnica. Civil Engineering, 2012, 56 (1), 73.
16. [16] Uz, V.E., Gökalp, İ. Comparative laboratory evaluation of macro texture depth of surface coatings with stan-dard volumetric test methods. Construction and Buil-ding Materials, 2017, 139, 267-276.
17. [17] Ahammed, M., Tighe, S. Early-Life, Long-Term, and Seasonal Variations in Skid Resistance in Flexible and Rigid Pavements. Transportation Research Record: Jo-urnal of the Transportation Research Board 2009 p:2094, 112-120.
18. [18] Bitelli, G., Simone, A., Girardi, F., Lantieri, C. Laser Scanning on Road Pavements: A New Approach for Characterizing Surface Texture. Sensors, 2012, 12 (7), 9110-9128.
19. [19] Kogbara, R.B., Masad, E.A., Kassem, E., Scarpas, A.T., Anupam, K. A state-of-the-art review of parameters influencing measurement and modeling of skid resis-tance of asphalt pavements. Construction and Buil-ding Materials, 2016, 114, 602-617.
20. [20] Cafiso, S., Taormina, S. Texture analysis of aggregates for wearing courses in asphalt pavements. Internatio-nal Journal of Pavement Engineering, 2007, 8 (1), 45-54.
21. [21] Luce, A., Mahmoud, E., Masad, E., Chowdhury, A. Re-lationship of aggregate microtexture to asphalt pave-ment skid resistance. Journal of Testing and Evalua-tion, 2007, 35 (6), 1-12.
22. [22] Khasawneh, M., Smadi, M., Zelelew, H. Investigation of the factors influencing wavelet-based macrotexture values for HMA pavements. Road Materials and Pavement Design, 2016, 17:3, 779-791.
23. [23] Sezen, H., Fisco, N. Evaluation and comparison of surface macrotexture and friction measurement met-hods. Journal of Civil Engineering and Management, 2013 19 (3), 387-399.
24. [24] Sousa, J.B., Craus, J., Monismith, C.L. Summary report on permanent deformation in asphalt concrete, Project No. SHTP-A-318, Washington (DC), National Research Council, 1991.
25. [25] Carvalho, R.L. Prediction of permanent deformation in asphalt concrete, Doctora Tezi, University of Mary-land, College Park, 2012.
26. [26] Uzan, J. Permanent deformation in flexible pave-ments. Journal of Transportation Engineering, 2004, 130 (1), 6-13.
27. [27] Fisco, N., Sezen, H. Comparison of surface macro-texture measurement methods. Journal of Civil Engi-neering and Management, 2013,19 (sup1), 153-160.
28. [28] Huang, C. Texture characteristics of unpolished and polished aggregate surfaces. Tribology International, 2010, 43 (1), 188-196.
29. [29] Prowell, B., Hanson, D. Evaluation of circular texture meter for measuring surface texture of pavements. Transportation Research Record: Journal of the Trans-portation Research Board 2005, P:1929, 88-96.