The “Other” of The New Generatıon Caps: Old People

Öz

Individuals are exposed to discrimination because of their different qualities. In addition to the classical types of discrimination such as religion, language, race, ethnicity, gender and worldview, discrimination against the “elderly” is a category of othering that should be taken into account. The “others” of the new generation, the elderly, constitute the main material of the caps, which come into our lives, especially through social media and interpret the events in society in a more entertaining and sarcastic way. In this study, the caps shared about the elderly people on social media in Turkey are examined and it is revealed how they are marginalized. As a result of the research, it has been determined that caps reinforce age discrimination with discourses such as “naughty, grumpy, unlovable, weak, forgetful, lacking in physical capacity, unable to keep up with the times, cannot contribute to the production and are in need of care.”

Anahtar Kelimeler

• Social Media

Capslerde Yeni Neslin “Öteki”si: Yaşlılar

Öz

Bireyler benzer ve farklı niteliklerinden dolayı ayrımcılığa maruz kalmaktadırlar. Din, dil, ırk, etnik köken, cinsiyet, yaş ve dünya görüşü gibi özellikler temelinde gerçekleşen ayrımcılık “ben” ve “biz” dışında kalan “ötekileri” olumsuz bir algı sürecinin içine sokmaktadır. Bu ayrımcılık türlerinden biri de yaşlı ayrımcılığıdır. Yaşlı bireyler kalıplaşmış önyargılarla, yanlış ve eksik olarak temsil edilmektedir. Özellikle yeni medyayla ortaya çıkan ifade biçimleriyle ötekileştirme meşrulaştırılmaktadır. Yeni neslin “ötekileri” yaşlılar, özellikle sosyal medyayla hayatımıza giren ve toplumda yaşanan olayları daha çok eğlenceli ve alaycı bir şekilde yorumlayan capslerin de ana malzemesini oluşturmaktadır. Sosyal medyanın kullanıcılara özgür bir ortam sağlarken diğer taraftan ötekileştirmeye ve nefret suçlarının işlenmesine de zemin hazırlamaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de sosyal medya üzerinden yaşlı bireylerle ilgili paylaşılan capsler incelenerek onların nasıl ötekileştirildiği ortaya konulmaktadır. Araştırma sonucunda, capslerin yaşlı ayrımcılığını “yaramaz, huysuz, sevilmeye değer olmayan, güçsüz, unutkan, fiziksel kapasiteden yoksun, çağa ayak uyduramayan, üretime katkı sağlayamayan ve bakıma muhtaç” şeklindeki söylemlerle pekiştirdiği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Ötekileştirme
• Yaşlılar
• Sosyal Medya
• Caps

Kaynakça

1. Adorno, T. W. (2016). Negatif Diyalektik. Ş. Öztürk (Çev.), İstanbul: Metis Yayınları.
2. Aktaş, Ö. (2016) Bir İletişim Yöntemi Olarak Caps/Memes. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 6 (14): 1-14
3. Asutay, H., Atik, O., Demir, M., Öğretmen, S., & Göçerler, H. (2015). Değişen Gençlik Kültürleri İle Ortaya Çıkan Yeni Okuma Türleri. In 7. International Congress of Educational Research (Vol. 1, No. 7, pp. 11-44)
4. Başaran, E. (2021). Pandemi Sürecinde “Ötekileştirilen” Bir Grup Olarak Yaşlılar. Proceedings book September, 3, 5
5. Binark, M. (2010). Nefret Söyleminin Yeni Medya Ortamında Dolaşıma Girmesi Ve Türetilmesi. T. Çomu (Der.), Yeni Medyada Nefret Söylemi içinde (s.11-53). İstanbul: Kalkedon Yayınları
6. Butler, R. (1969). ‘Ageism’, in the encyclopaedia of aging. New York: Springer
7. Canpolat, Ö. (2021). Ötekileştirilme Tartışmaları Bağlamında Yaşlılık ve Yaşlılığa Bakış Açısının İncelenmesi. Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi , 6 (11) , 81-104
8. Castells, M. (2013). İsyan ve Umut Ağları. E. Kılıç (Çev.), İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları

9. Ceylan, H. (2015). Yaşlılık ve Refah Devleti. İstanbul: Açılım Yayınları
10. Çam, Ş. (2015). Medya Çalışmalarında Göstergebilim Çözümlemeleri. B. Yıldırım (Ed.), İletişim Araştırmalarında Yöntemler içinde (s. 287-321). İstanbul: Literatürk Yayınları
11. Çukur, D., & Ergin, Ş. (2008). Yaşlılık Döneminin “Öteki”Leştirilmesi Sorununun Kentsel – Sosyal Altyapı Bağlamında İrdelenmesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi. 1(2), 107 – 120
12. Danış, M. (2009). Türkiye’de Yaşlı Nüfusun Yalnızlık ve Yoksulluk Durumları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları Açısından Bazı Çıkarımlar. Toplum ve Sosyal Hizmet. 20 (1). 67 – 84
13. Descartes, R. (2019). Yöntem Üzerine Konuşma. Ç. Dürüşken (Çev.), İstanbul: Alfa Basım Yayım
14. Güvenç, A. Ö. (2017). Anlatıdan Görsele Elektronik Mizah Kültürü. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (61), 101-112
15. Habermas, J. (2019). “Öteki Olmak” “Öteki”yle Yaşamak. Siyaset Kuramı Yazıları. İ. Aka (Çev.), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları
16. Heidegger, M. (2013). Hümanizm Üzerine. Y. Örnek (Çev.), Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu
17. İzmir, M. (2019). Öznenin Diyalektiği. Hegel Sartre ve Lacan. Ankara: İmge Kitapevi
18. Kalınkara, V. (2011). Temel Gerontoloji Yaşlılık Bilimi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım
19. Binark, M. B., & Karataş, Ş. (2016). Yeni medyada yaratıcı kültür: Troller ve ürünleri ‘caps’ ler. TRT Akademi, 1(2), 426-448
20. Kant, I. (2019). Bir Kant & Felsefe Kuramı Klasiği. Yaşam Felsefesi. K. Kardeşler (Çev), Eskişehir: Dorlion Yayınları
21. Kırık, A. & Saltık, R. (2017). Sosyal Medyanın Dijital Mizahı: İnternet Meme/Caps. Atatürk İletişim Dergisi. (12), 99 – 118
22. Lévi-Strauss, C. (2018). Ayın Öteki Yüzü. Japonya Üzerinde Yazılar. B. Tut (Çev.), İstanbul: Everest Yayınları
23. Rıfat, M. (2010). Göstergebilimin ABC’si. İstanbul: Simavi Yayınları
24. Öztürk, F. E. (2021). Salgınla Yayılan Nefret: Twitter’da 65 Yaş Üstü Bireylere Yönelik Nefret Söylemi. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Düşünceler Hakemli E-Dergisi , (15) , 143-159
25. Sartre, J. P. (1997). Varoluşçuluk. A. Bezirci (Çev.), İstanbul: Say Yayınları
26. Shifman, L. (2014). The Cultural Logic of Photo-Based Meme Genres, Journal of Visual Culture. 13 (3), 340-358
27. Tekrin, D. (2015). Bir Yeni Medya Fenomeni: İnternet Memeleri ya da Caps’ler. Ç. A. Kınk A. M. ve Şahin. Ö. E. (Der.), Bilişim Ve... içinde (s. 123-134). İstanbul: Hiper- link Yayınlan
28. Ünal, S. (2018). Genç Nesilde Ötekileştirmenin Dijital Yüzü: Nezaket Dışı Siyasal Değer Yüklü Paylaşımlar ve Kutuplaşma. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi. 8 (15). 1812 – 1866
29. Yaylagül L. (2016). Kitle İletişim Kuramları Egemen ve Eleştirel Yaklaşımlar. İstanbul: Dipnot Yayınları
30. Yelboğa, N. (2018). Yaşlı Ayrımcılığı ve Kadının Dışlanması. Sosyal Çalışma Dergisi. 2(1), 51-64