Manisa Şer’iyye Sicillerinde Manzum Eserler
Öz
Sicillât-ı şer’iyye, kadı sicilleri, mahkeme defterleri ve yaygın olarak şer’iyye sicilleri adıyla anılan defterler, kadı ya da naipler tarafından kaydedilen i’lam, hüccet, vakfiye, berat ve ferman türünden belgeleri ihtiva etmektedir. Bu bakımdan şer’iyye sicillerinde bulunan belgeler genel anlamda Osmanlı hükümeti ya da devlet adamları tarafından kadılığa gönderilenler ile kadı ya da naipler tarafından düzenlenenler olarak iki kısma ayrılmaktadır. İhtiva ettiği belgeler açısından zengin konu çeşitliliğine sahip olan şer’iyye sicilleri, ekonomi, hukuk ve sosyal tarih alanında önemli kaynaklardır. Bunun yanında sicillerde, kadı, naip ya da katipler tarafından kaydedilmiş notlar ve şiirler de bulunmaktadır. Şiirler, yazan kişinin kültür seviyesini ve ilgi alanını göstermenin ötesinde yazıldığı döneme dair malumat da verebilmektedir. Bu çalışmada, 18. yüzyılın ilk yarısına ait Manisa şer’iyye sicillerinde tespit edilen manzumeler ele alınacaktır. Manzumeleri yazan kadı ya da naipler hakkında malumat verildikten sonra manzum eserler, konunun daha iyi anlaşılması için günümüz Türkçesi ile açıklama ve serbest bir nesre çeviri usulüyle değerlendirilecektir. Bu anlamda Manisa’nın kültürel tarihine ilaveten Klasik Türk Edebiyatı alanına da katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Meşihat Defterleri (BOA.MŞH.ŞSC.d.), nr.6593, 6597, 6603, 6609, 6610, 6612, 6613, 6620, 6621, 6625
- Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Cevdet-Adliye Tasnifi (BOA.C.ADL), nr. 92.5524
- Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi Defterleri (BOA.TS.MA.d.), nr.6065
- Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi Evrakı (BOA.TS.MA.e.), nr.1182.27
- AKGÜNDÜZ, Ahmet (2009). İslâm hukukunun Osmanlı Devleti'nde tatbikî: şer’iye mahkemeleri ve şer'iye sicilleri. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, 14, 13-48.
- AKÖZ, Alaaddin (2011). Ma’zûl bir Osmanlı kadısının duyguları ya da bir kadı şiiri. Türklük Bilimi Araştırmaları Dergisi, III, 15-22.
- AKSOY, Hasan (2022). Kıta. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 25, 504-505.
- ARIKAN, Zeki (1990). Manisa'nın l numaralı şer'iyye sicilindeki Osmanlı tarihi. Osmanlı Araştırmaları, X, 99-136.
- ATAR, Fahrettin (2001). Kādı. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 24, 66-69.
- AVCI, Casim (2006). Nâib. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 32, 311-312.