Şer’iyye Sicilerine Göre Manisa’da Mülk Alım-Satımına Dair Örnekler

Yıl 2026, Cilt: 24 Sayı: 1, 17 - 29, 27.03.2026

Züleyha Ustaoğlu

https://izlik.org/JA83ZZ66GP

Öz

Osmanlı Devleti’nde kazalarda kadılar adlî, idarî ve belediye hizmetleri yürütmede en yetkili kişilerdir. Takip edilen bu işlere dair tüm işlemler kâtipler aracılığıyla şer’iyye sicil defterlerine kaydettirilmiş ve resmileştirilmiştir. Ayrıca kazada kadı, mülk alım-satım işlemlerinde noter olarak görev yapmıştır. Mülk alım-satım işlemleri sicil defterlerine hüccet adı altında kaydedilmekle birlikte Osmanlı şehirlerinde oldukça yoğun bir şekilde alım-satım işlemleri yapılmıştır. Kayıtlarda mülk alım satımları ilk olarak ev, dükkân, bağ/bahçe, han, değirmen şeklinde yer almıştır. XVII. yüzyılın ilk yarısında şehzade sancağı olan Manisa’da mülk alım-satımları şer’iyye sicillerine nasıl yansıdığı çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Çalışmada Manisa şer’iyye Sicillerinden alım-satım hüccetlerinden örnekler incelenmiş ve Manisa şehrinde ev, bağ/bahçe, tarla, dükkân ve değirmen satışları değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Değerlendirme sonucunda şehirde mülklerin özellikleri ve değerlerini etkileyen durumlar, alım-satım işlemlerin kimler tarafından, hangi usuller ile yapıldığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Böylece XVII. yüzyılın ilk yarısında Manisa şehrinde mülk alım-satım kayıtlarının Manisa hakkında araştırmacılara neler sunduğu ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Manisa , mülk , alım-satım , şer'iyye sicili

Examples Of Property Purchase-Sale In Manisa According To Court Registers

https://izlik.org/JA83ZZ66GP

Öz

In the Ottoman Empire, qadı are the most competent persons in carrying out judicial, administrative and municipal services in district. All transactions related to these followed-up works have been registered and formalized in the court registry books through clerks. In addition, in the district, kadi served as a notary public in the purchase and sale of property. Although property purchase and sale transactions were recorded in the registry books under the name of hüccet, purchase and sale transactions were carried out quite intensively in the Ottoman cities. Property purchases and sales were first included in the records in the form of a house, a shop, a vineyard/garden, an inn, a mill. XVII. in the first half of the century, the subject of the study is how property purchases and sales in Manisa, which is the sanjak of the prince, are reflected in the court registers. In the study, samples of buying and selling offenses from the Manisa court registers were examined and sales of houses, vineyards/gardens, fields, shops and mills in Manisa city were evaluated. As a result of the evaluation, it was tried to reveal the situations affecting the properties and values of properties in the city, by whom and by what procedures the purchase and sale transactions were made. Thus XVII. in the first half of the century, property purchase and sale records in the city of Manisa and what it offers us about Manisa were taken into account.

Anahtar Kelimeler

Manisa , property , purchase-sale , court registers

Kaynakça

• Açıkel, T. (2019). 48 Numaralı (130/1620) Tarihli Manisa Şer’iyye Sicilinin Transkripsiyon ve Değerlendirmesi. (Yüksek lisans tezi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Manisa). Erişim adresi: http://tez2.yok.gov.tr/
• Akgündüz, A. (1988). Şer’iyye Sicilleri, I, İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı.
• Atabey, H. (2014). Manisa’nın 79 Numaralı Şer’iyye Sicil Defteri (H.1049-1050) Transkripsiyonu ve Değerlendirmesi. (Yüksek lisans tezi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Manisa). Erişim adresi: http://tez2.yok.gov.tr/