Yükseköğretim ve Küresel Yönetişim: Bir Siyasal Tarih Perspektifinden Üniversitelerin Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarının (SKA’ların) Gerçekleştirilmesindeki Rolü

Öz

Son onyıllarda üniversiteler, toplumsal rollerinde köklü bir dönüşüm geçirmiş ve küresel yönetişimin gelişen yapısında etkili aktörler olarak öne çıkmıştır. Artık siyasal meselelerin kenarında konumlanan kurumlar olmaktan çıkan üniversiteler, uluslararası söylemleri şekillendirmekte, politika geliştirme süreçlerine katkıda bulunmakta ve küresel hedefler doğrultusunda bilgiyi seferber etmektedir. Bu çalışma, üniversitelerin siyasal kurumlar olarak tarihsel evrimini siyasal tarih perspektifiyle incelemektedir. Üniversitelerin yönetişim yapılarındaki değişen rollerini ve Birleşmiş Milletler’in Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA’lar) ile artan bağlarını değerlendirmektedir. 2015 yılında kabul edilen SKA’lar, iklim değişikliği, eşitsizlik, yoksulluk ve kurumsal kırılganlık gibi derin siyasal nitelik taşıyan küresel krizlerin ele alınmasına normatif bir çerçeve sunmuştur. Bu makale, tarihsel ve siyasal analiz yoluyla üniversitelerin seçkinci bilgi merkezlerinden uluslararası yönetişim mekanizmalarının ayrılmaz parçalarına dönüşümünü açıklamaktadır. Bu evrimi daha geniş siyasal ve ideolojik eğilimler bağlamında değerlendirerek, üniversitelerin küresel sürdürülebilirliğin siyasal projesinde merkezî aktörler hâline geldiğini savunmaktadır ve bu dönüşümün küresel yönetişimin geleceğini şekillendirmede belirleyici bir rol üstlendiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• BM SKA’ları
• üniversiteler
• siyasal tarih
• küresel yönetişim
• eğitim
• sürdürülebilir kalkınma

Higher Education and Global Governance: A Political History Perspective on Universities as Key Actors in Achieving the UN Sustainable Development Goals (SDGs)

Öz

In recent decades, universities have undergone a profound transformation, emerging as influential actors in the evolving architecture of global governance. No longer confined to the periphery of political affairs, they increasingly shape international discourse, contribute to policy development, and mobilize knowledge to address global challenges. This study adopts a political history perspective to examine the historical evolution of universities as political institutions, tracing their changing roles in governance and their growing engagement with the United Nations Sustainable Development Goals (SDGs). Since their adoption in 2015, the SDGs have provided a normative framework for addressing climate change, inequality, poverty, and institutional fragility. Through historical and political analysis, this article demonstrates how universities have evolved from elite knowledge institutions into key components of international governance. It argues that, within broader political and ideological transformations, universities have become central actors in advancing the political project of global sustainability.

Anahtar Kelimeler

• UN SDGs
• universities
• political history
• global governance
• education
• sustainable development

Etik Beyan

Herhangi bir etik kurul izni gerekmemektedir

Kaynakça

1. Barone, C., & Assirelli, G. (2020). Gender segregation in higher education: An empirical test of seven explanations. Higher Education, 79(1), 55–78. https://doi.org/10.1007/s10734-019-00396-2
2. Berman, S. (2013). The rise of nationalism in Europe. Cambridge University Press.
3. Bradley, K. (2000). The incorporation of women into higher education: Paradoxical outcomes? Sociology of Education, 73(1), 1–18. https://doi.org/10.2307/2673196
4. Bourn, D. (2017). Understanding global skills for 21st century professions. Palgrave Macmillan.
5. Cantor, L. (2016). The role of universities in political governance in medieval Europe. Oxford University Press.