Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

R&D Performance in BRICS-TM Economies: An Integrated Decision-Making Model Based on CRITIC and COPRAS Method

Yıl 2026, Cilt: 24 Sayı: 1, 487 - 505, 27.03.2026
https://izlik.org/JA76UD92XA

Öz

Research and development (R&D) is a fundamental driver of innovative products and technologies, productivity enhancement, and sustainable economic growth. Countries with strong R&D capabilities bolster their technological independence through high value-added production structures and ascend to higher positions within global value chains. In this context, the BRICS-TM countries (Brazil, Russia, India, China, South Africa, Türkiye, and Mexico), classified as developing economies, have the potential to secure a more prominent role in the global economy by strengthening their R&D capacities. This study evaluates the R&D performance of the BRICS-TM countries using indicators such as intellectual property rights fees, patent and trademark applications, the number of scientific publications, R&D expenditures, and high-technology exports. Based on the results of the integrated CRITIC–COPRAS model applied to secondary data from 2019 to 2021, China emerges as the top-performing country in R&D across all years. South Africa consistently ranks second, while Russia and India exhibit the lowest performance throughout the period.

Kaynakça

  • Ayçin, E., & Çakın, E. (2019). Ülkelerin inovasyon performanslarının ölçümünde Entropi ve MABAC çok kriterli karar verme yöntemlerinin bütünleşik olarak kullanılması. Akdeniz İİBF Dergisi, 19(2), 326-351.
  • Aytekin, A., Ecer, F., Korucuk, S., & Karamaşa, Ç. (2022). Global innovation efficiency assessment of EU member and candidate countries via DEA-EATWIOS multi-criteria methodology. Technology in Society, 68, 101896.
  • Bayraktutan, Y., & Bıdırdı, H. (2015). Teknoloji Politikaları: Temel Göstergeler ve İhracata Yansımaları (Seçilmiş Ülke Örnekleri). Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (30), 1-30.
  • Çakır, S., & Perçin, S. (2013). AB Ülkeleri'nde Bütünleşik Entropi Ağırlık- TOPSIS Yöntemiyle AR-GE Performansının Ölçülmesi. Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32(1).77-95.

BRICS-TM Ekonomilerinde AR-GE Performansı: CRITIC temelli COPRAS Bütünleşik Model Önerisi

Yıl 2026, Cilt: 24 Sayı: 1, 487 - 505, 27.03.2026
https://izlik.org/JA76UD92XA

Öz

Araştırma ve geliştirme (AR-GE), yenilikçi ürün ve teknolojilerin geliştirilmesi, üretkenliğin artırılması ve sürdürülebilir ekonomik büyümenin sağlanmasında temel unsurlarından biridir. AR-GE performansı yüksek ülkeler, yüksek katma değerli üretim yapıları sayesinde teknolojik bağımsızlıklarını güçlendirmekte ve küresel değer zincirlerinde üst basamaklara yükselmektedir. Bu kapsamda, gelişmekte olan ülkeler arasında yer alan BRICS-TM ülkeleri (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika, Türkiye ve Meksika), AR-GE kapasitelerini artırmaları halinde küresel ekonomi içinde daha güçlü bir konum elde etme potansiyeline sahiptir. Bu çalışmada BRICS-TM ülkelerinin AR-GE performansı; fikri mülkiyet hakları ücretleri, patent ve marka başvuruları, bilimsel yayın sayıları, AR-GE harcamaları ve ileri teknoloji ihracatı gibi göstergeler kullanılarak analiz edilmiştir. 2019-2021 dönemine ait ikincil verilerle uygulanan CRITIC-COPRAS bütünleşik model sonuçlarına göre Çin tüm yıllarda en yüksek AR-GE performansına sahip ülke olarak öne çıkmıştır. Güney Afrika istikrarlı biçimde ikinci sırada yer alırken, Rusya ve Hindistan dönem boyunca en düşük performansı sergilemiştir.

Kaynakça

  • Ayçin, E., & Çakın, E. (2019). Ülkelerin inovasyon performanslarının ölçümünde Entropi ve MABAC çok kriterli karar verme yöntemlerinin bütünleşik olarak kullanılması. Akdeniz İİBF Dergisi, 19(2), 326-351.
  • Aytekin, A., Ecer, F., Korucuk, S., & Karamaşa, Ç. (2022). Global innovation efficiency assessment of EU member and candidate countries via DEA-EATWIOS multi-criteria methodology. Technology in Society, 68, 101896.
  • Bayraktutan, Y., & Bıdırdı, H. (2015). Teknoloji Politikaları: Temel Göstergeler ve İhracata Yansımaları (Seçilmiş Ülke Örnekleri). Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (30), 1-30.
  • Çakır, S., & Perçin, S. (2013). AB Ülkeleri'nde Bütünleşik Entropi Ağırlık- TOPSIS Yöntemiyle AR-GE Performansının Ölçülmesi. Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32(1).77-95.
Toplam 4 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Pazarlama (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Bekir Çınar 0000-0002-9976-2392

Gönderilme Tarihi 30 Ocak 2026
Kabul Tarihi 19 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi 27 Mart 2026
IZ https://izlik.org/JA76UD92XA
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Cilt: 24 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA Çınar, B. (2026). BRICS-TM Ekonomilerinde AR-GE Performansı: CRITIC temelli COPRAS Bütünleşik Model Önerisi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 487-505. https://izlik.org/JA76UD92XA