Risk Temelli Modellerle Oluşturulan Portföylerin Analizi: Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik Endeksinde Uygulamalar

The main objective of this research is to examine the out-of-sample risk analysis of portfolio optimization conducted using different sampling windows and risk metrics. A secondary objective of the study is to compare portfolios formed by companies with high sustainability scores against market indices. Portfolio weights were calculated using risk-based models for 252, 504, 756, 1008 and 1256-day windows, utilizing stocks listed in the Sustainability 25 Index (XSD25) during the January-March 2025 period. Weights based on each measure including variance, semi-variance, conditional value at risk, mean absolute deviation, and correlation were generated through Monte Carlo simulation. The results provide evidence that the less risky portfolios can be constructed from sustainability index components compared to benchmark indices. Furthermore, the results show that the characteristics of the risk metrics used are the dominant factor in portfolio optimization, independent of the sample size. This study is considered to contribute to the literature by examining how sample size influences portfolio optimization results and exploring how various risk measures affect asset allocation and portfolio performance.

Araştırmanın temel amacı farklı örneklem pencereleri ve risk göstergeleri kullanılarak yapılan portföy optimizasyonu sonuçlarının örneklem dışı dönemdeki sonuçlarını incelemektir. Ayrıca sürdürülebilirlik skoru yüksek şirketlerle oluşturulan portföylerin piyasa endeksleriyle kıyaslanması araştırmanın ikincil amacıdır. 2025 yılı Ocak-Mart döneminde Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik 25 endeksinde (XSD25) yer alan pay senetleri kullanılarak 252, 504, 756, 1008 ve 1256 günlük pencereler için risk temelli modellerle portföy ağırlıkları hesaplanmıştır. Varyans, yarı-varyans, koşullu riske maruz değer, ortalama mutlak sapma ve korelasyon olmak üzere her bir metriğe dayalı ağırlıklar Monte Carlo simülasyonuyla üretilmiş ve her bir model için ilgili risk ölçütünü minimize eden portföy kompozisyonu seçilmiştir. Sonuçlar sürdürülebilirlik endeksi bileşenleriyle piyasa endeksinden daha düşük riskli portföyler oluşturulabileceğine yönelik bulguları barındırmaktadır. Ayrıca sonuçlar veri sayısından bağımsız olarak kullanılan risk ölçütünün özelliklerinin portföy optimizasyonunda başat unsur olduğunu göstermektedir. Farklı risk göstergelerinin ve veri aralıklarının optimizasyon sonuçlarına, varlık dağılımına ve portföy riskine etkisinin araştırılması açısından çalışmanın önemli olduğu ve literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.