Araştırma Makalesi

Bozkırdan Sardes’e: Kimmerlerin Anadolu’daki Varlığı ve Lidya ile Mücadelesi

Cilt: 24 Sayı: 3 30 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Bozkırdan Sardes’e: Kimmerlerin Anadolu’daki Varlığı ve Lidya ile Mücadelesi

Öz

Yunan ve Asur kaynaklarında adı geçen Kimmerler, Karadeniz’in kuzeyinde yaşamış bozkır kökenli konargöçer bir halktır. İskitlerin baskısı altında Karadeniz’in kuzeyinden Kafkaslar yoluyla Anadolu’ya göç etmişlerdir. Anadolu’ya girdikten sonra bölge kavimleriyle etkileşimde bulunarak Doğu ve Batı göç yollarıyla Anadolu’da yayılmışlardır. MÖ I. binyılda Kimmerler, Anadolu’da siyasi varlığını sürdüren Urartu, Frig ve Lidya devletleri üzerinde siyasi, sosyal ve askerî etki oluşturmuştur. Kimmerler, Orta Anadolu’da Gordion’u ele geçirip Frig Devleti’ni yıkarak konargöçer bozkır geleneklerini sürdürmüştür. Kimmer akınları Lidya sınırlarına dayanmış, Lidya kralları Kimmerlere karşı mücadele etmek zorunda kalmıştır. Lidya Kralı Gyges, ilk savaşta Kimmerleri yenmişse de başarısızlıkla sonuçlanan ikinci savaşın bedelini canıyla ödemiştir. Kimmerler, Anadolu’da çeşitli bölgelere yerleşmiş, Sardes ve Ege kıyılarında tahribata yol açmıştır. Ardys ve Alyattes dönemlerinde Lidyalılar Kimmerleri Anadolu’dan çıkarmıştır. Böylece Anadolu’da sükûnet ve barış ortamı sağlanmıştır. Kimmerler ile Lidyalılar arasındaki mücadele, Kral Alyattes’in Kimmerleri Anadolu’dan çıkarıncaya kadar devam etmiştir.

Anahtar Kelimeler

KİMMERLER, LİDYALILAR, SARDES, EPHESOS, Bozkır

Kaynakça

  1. Adalı, Selim Ferruh (2023a). Yeni Assur Krallığı’nın Orta Anadolu’ya ilgisi: Melid, Tabal, Frig ve Lidya ilişkileri. K. Köroğlu-S.F. Adalı (Haz.), *Dicle’den Toroslar’a Tanrı Assur’un Krallığı* (ss. 248-271) içinde, Yapı Kredi Yayınları.
  2. Adalı, Selim Ferruh (2023b). Assur’a dua metni K.3408 ışığında Urartu, Manna ve Kimmerler. *ASBÜ Sosyal Araştırmalar Dergisi,* 1 (1), 1-38.
  3. Akurgal, Ekrem (2005). *Anadolu kültür tarihi.* Tübitak Popüler Bilim Kitapları.
  4. Avan, Seznur ve Dülgaroğlu, Oğuzhan (2024). Bir kültürel miras değeri olan Antandros Antik Kenti’nin Turizm Potansiyeli. *Uluslararası Global Turizm Araştırmaları Dergisi,* 8 (2), 60-82.
  5. Baz, Ferit (2015). Herodotos’un sözde Kimmer iç savaşı ve İskitler’le Lydialılar’ın arka plânında Kimmerler’e değinmesi. *Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi,* 216, 37-48.
  6. Berndt-Ersöz, Susanne (2008). The chronology and hıstorıcal context of Mıdas. *Historia: Zeitschrift Für Alte Geschichte*, *57*(1), 1–37.
  7. Bridgman, Tim (1998). Who were the Cimmerians?, *Hermathena,* (164), 31-64.
  8. Cogan, Mordechai and Tadmor, Hayim (1977). Gyges and Ashurbanipal: a study in literary transmission. *Orıentalıa,* 46 (1), 65-85.
  9. Çoban, Hacı (2015). Kapadokya’da Kimmerler. *Cappadocia Journal of History and Social Science,* 4, 121-131.
  10. Çoban, Hacı (2024). Lidyalılar (Lydialılar). G. Karauğuz (Edt.). *Eski Çağ tarihi ve uygarlıkları* (ss. 145-161) içinde, Akademisyen Yayınları.

Kaynak Göster

APA
Mandaloğlu, M. (2026). Bozkırdan Sardes’e: Kimmerlerin Anadolu’daki Varlığı ve Lidya ile Mücadelesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 1110-1129. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1878119
AMA
1.Mandaloğlu M. Bozkırdan Sardes’e: Kimmerlerin Anadolu’daki Varlığı ve Lidya ile Mücadelesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;24(3):1110-1129. doi:10.18026/cbayarsos.1878119
Chicago
Mandaloğlu, Mehmet. 2026. “Bozkırdan Sardes’e: Kimmerlerin Anadolu’daki Varlığı ve Lidya ile Mücadelesi”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (3): 1110-29. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1878119.
EndNote
Mandaloğlu M (01 Eylül 2026) Bozkırdan Sardes’e: Kimmerlerin Anadolu’daki Varlığı ve Lidya ile Mücadelesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 3 1110–1129.
IEEE
[1]M. Mandaloğlu, “Bozkırdan Sardes’e: Kimmerlerin Anadolu’daki Varlığı ve Lidya ile Mücadelesi”, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 3, ss. 1110–1129, Eyl. 2026, doi: 10.18026/cbayarsos.1878119.
ISNAD
Mandaloğlu, Mehmet. “Bozkırdan Sardes’e: Kimmerlerin Anadolu’daki Varlığı ve Lidya ile Mücadelesi”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24/3 (01 Eylül 2026): 1110-1129. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1878119.
JAMA
1.Mandaloğlu M. Bozkırdan Sardes’e: Kimmerlerin Anadolu’daki Varlığı ve Lidya ile Mücadelesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;24:1110–1129.
MLA
Mandaloğlu, Mehmet. “Bozkırdan Sardes’e: Kimmerlerin Anadolu’daki Varlığı ve Lidya ile Mücadelesi”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 3, Eylül 2026, ss. 1110-29, doi:10.18026/cbayarsos.1878119.
Vancouver
1.Mehmet Mandaloğlu. Bozkırdan Sardes’e: Kimmerlerin Anadolu’daki Varlığı ve Lidya ile Mücadelesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Eylül 2026;24(3):1110-29. doi:10.18026/cbayarsos.1878119