Men-i Müskirat Kanunu’nun Tadili (Değişikliği) Süreciyle İlgili Tevhid-i Efkâr’da Yayımlanan İllüstrasyonların Göstergebilimsel Analizi

TBMM Birinci Dönem Trabzon Milletvekili Ali Şükrü Bey, 28 Nisan 1920’de alkollü içkilerin yasaklanması yönünde Meclise bir kanun teklifi sunmuş, teklif “Men-i Müskirat Kanunu” ismiyle yasalaşmıştır. Cumhuriyet’in ilanının ardından, devlete maddi kaynak sağlamak amacıyla Men-i Müskirat Kanunu’nda bir takım düzenlemeler yapılması gündeme gelmiş ve konu üzerinde dönem basınında da tartışmalar yaşanmıştır. Nihayetinde bu düzenlemeler 9 Nisan 1924’te “Men-i Müskirat Kanunu’nun Tadiline Dair Kanun” ismiyle kabul edilmiştir. Yeni kanun ile lokanta ve benzeri yerlerde bira, likör gibi içecekler için yasak kaldırılmış bununla birlikte alkollü içeceklere ait vergiler artırılmıştır. Yeşilay Cemiyeti’nin kurucu üyelerinden gazeteci Velid Ebüzziya da kanun değişikliğiyle ilgili gelişmeleri gazetesi Tevhid-i Efkâr’da çeşitli haber ve illüstrasyonlarla kamuoyuna duyurmuştur. Bu çalışmada kanun değişikliği sürecinde Tevhid-i Efkâr’dan konuyla ilgili seçilen beş illüstrasyon göstergebilim yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmada Tevhid-i Efkâr’ın illüstrasyonlarda kuru kafa, orak gibi çeşitli metaforlar kullanarak mesajın etkisini güçlendirdiği ve mesajın okur nezdinde daha anlaşılır olması için her görseli açıklar nitelikte bir metne de ayrıca yer verdiği görülmüştür.

Ali Şükrü Bey, a Member of Parliament for Trabzon in the First Term of the Turkish Grand National Assembly, submitted a bill to the Assembly on April 28, 1920, proposing the prohibition of alcoholic beverages. Following the proclamation of the Republic, the idea of making certain amendments to the Prohibition Law to provide financial resources for the state came to the forefront, and the issue was debated in the press of the time. Ultimately, these regulations were adopted on April 9, 1924, under the name "Law on the Amendment of the Prohibition of Alcoholic Beverages Law". The new law lifted the ban on alcoholic beverages such as beer and liquor in restaurants and similar establishments, but increased taxes on alcoholic drinks. Journalist Velid Ebüzziya, one of the founding members of the Green Crescent Society, also informed the public about the developments regarding the law change through various news articles and illustrations in his newspaper, Tevhid-i Efkâr. In this study, five illustrations selected from Tevhid-i Efkâr that are relevant to the legal amendment process were analyzed using semiotic methods. The research revealed that Tevhid-i Efkâr enhanced the impact of its message by using various metaphors such as skulls and sickles in its illustrations, and also included explanatory text for each image to make the message more understandable to the reader.