Araştırma Makalesi

Muhasebe Meslek Mensuplarının Vergi Planlamasına Yönelik Algı ve Tutumlarının Belirlenmesi: Isparta Örneği

Cilt: 24 Sayı: 3 30 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Muhasebe Meslek Mensuplarının Vergi Planlamasına Yönelik Algı ve Tutumlarının Belirlenmesi: Isparta Örneği

Öz

Bu araştırmanın amacı, muhasebe meslek mensuplarının vergi planlamasına yönelik algı ve tutumlarını çok boyutlu olarak incelemek ve Peker Kılıçer (2018) tarafından geliştirilen yedi faktörlü ölçeğin farklı bir coğrafi bağlam ve bağımsız bir örneklemdeki ölçüm yapısı ile grup farklılıklarını değerlendirmektir. Isparta’da bulunan 257 muhasebe meslek mensubundan (%72 yanıt oranı) toplanan veriler doğrulayıcı faktör analizi, Mann–Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri ile analiz edilmiştir. Bulgular, ölçeğin yedi faktörlü yapısının Isparta örnekleminde genel uyum bakımından kabul edilebilir bir çerçeve sunduğunu, bazı boyut çiftlerinde ise ayırt edici geçerliğin sınırlı kaldığını göstermiştir. En dikkat çekici bulgu, F4 (Vergi Planlamasının Olumsuz Yönleri) boyutunda orijinal örneklemle kıyaslandığında ~2,3 puanlık artıştır. Bu durum 2018–2025 dönemindeki mevzuat değişikliklerinin uyum yükünü artırdığı şeklinde yorumlanmıştır. Araştırmada cinsiyet, meslek unvanı ve eğitim düzeyi değişkenlerinin vergi planlaması algısında seçici farklılıklar ürettiği, mükellef sayısı değişkeninin ise tüm boyutlarda anlamlı farklılıklar ürettiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Vergi Planlaması, Muhasebe Meslek Mensupları, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Isparta, Türkiye.

Kaynakça

  1. Acinöroğlu, S. (2013). Vergiden kaçınma ve vergi kaçakçılığıyla mücadelede Avrupa Birliği’nin 1 Ocak 2013 tarihli son eylem planının değerlendirilmesi. *Vergi Dünyası*, (379), 188-197.
  2. Altunal, I. ve Özbek, A. (2024). Muhasebe meslek mensuplarının dijital dönüşümde E-dönüşüm uygulamalarına bakış açılarının değerlendirilmesi: Defter-beyan sistemi üzerine bir araştırma. *Muhasebe ve Denetime Bakış*, *24*(72), 125-144. doi:10.55322/mdbakis.1375572
  3. Antinyan, A. ve Asatryan, Z. (2025). Nudging for tax compliance: A meta-analysis. *The Economic Journal*, *135*(668), 1033-1068. doi:10.1093/ej/ueae088
  4. Armstrong, J. S. ve Overton, T. S. (1977). Estimating nonresponse bias in mail surveys. *Journal of Marketing Research*, *14*(3), 396-402. doi:10.2307/3150783
  5. Athira, A. ve Ramesh, V. K. (2023). COVID-19 and corporate tax avoidance: International evidence. *International Business Review*, *32*(4), 102143. doi:10.1016/j.ibusrev.2023.102143
  6. Bahçe, A. B. ve Gümüş, Ö. (2017). Vergi planlaması temelinde kamu yararı: Kurumlar vergisi üzerine teorik bir yaklaşım. *Yönetim ve Ekonomi Dergisi*, *24*(1), 1-20. doi:10.18657/yonveek.307480
  7. Batı, M. (2019). *Muhasebe hileleri ve vergiden kaçınma Türk vergi mevzuatındaki yasallığı* (Güncellenmiş 3. Baskı.). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  8. Blaufus, K., Chirvi, M., Huber, H.-P., Maiterth, R. ve Sureth-Sloane, C. (2022). Tax misperception and its effects on decision making – literature review and behavioral taxpayer response model. *European Accounting Review*, *31*(1), 111-144. doi:10.1080/09638180.2020.1852095
  9. Bobek, D. D., Hageman, A. M. ve Hatfield, R. C. (2010). The role of client advocacy in the development of tax professionals’ advice. *Journal of the American Taxation Association*, *32*(1), 25-51. doi:10.2308/jata.2010.32.1.25
  10. Bogdan, V., Deliu, D., Săveanu, T., Ban, O. I. ve Popa, D. N. (2020). Roll the dice—Let’s see if differences really matter! Accounting judgments and sustainable decisions in the light of a gender and age analysis. *Sustainability*, *12*(18), 7505. doi:10.3390/su12187505

Kaynak Göster

APA
Altunay, M. A. (2026). Muhasebe Meslek Mensuplarının Vergi Planlamasına Yönelik Algı ve Tutumlarının Belirlenmesi: Isparta Örneği. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 1492-1527. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1923196
AMA
1.Altunay MA. Muhasebe Meslek Mensuplarının Vergi Planlamasına Yönelik Algı ve Tutumlarının Belirlenmesi: Isparta Örneği. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;24(3):1492-1527. doi:10.18026/cbayarsos.1923196
Chicago
Altunay, Mehmet Akif. 2026. “Muhasebe Meslek Mensuplarının Vergi Planlamasına Yönelik Algı ve Tutumlarının Belirlenmesi: Isparta Örneği”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (3): 1492-1527. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1923196.
EndNote
Altunay MA (01 Eylül 2026) Muhasebe Meslek Mensuplarının Vergi Planlamasına Yönelik Algı ve Tutumlarının Belirlenmesi: Isparta Örneği. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 3 1492–1527.
IEEE
[1]M. A. Altunay, “Muhasebe Meslek Mensuplarının Vergi Planlamasına Yönelik Algı ve Tutumlarının Belirlenmesi: Isparta Örneği”, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 3, ss. 1492–1527, Eyl. 2026, doi: 10.18026/cbayarsos.1923196.
ISNAD
Altunay, Mehmet Akif. “Muhasebe Meslek Mensuplarının Vergi Planlamasına Yönelik Algı ve Tutumlarının Belirlenmesi: Isparta Örneği”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24/3 (01 Eylül 2026): 1492-1527. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1923196.
JAMA
1.Altunay MA. Muhasebe Meslek Mensuplarının Vergi Planlamasına Yönelik Algı ve Tutumlarının Belirlenmesi: Isparta Örneği. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;24:1492–1527.
MLA
Altunay, Mehmet Akif. “Muhasebe Meslek Mensuplarının Vergi Planlamasına Yönelik Algı ve Tutumlarının Belirlenmesi: Isparta Örneği”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 3, Eylül 2026, ss. 1492-27, doi:10.18026/cbayarsos.1923196.
Vancouver
1.Mehmet Akif Altunay. Muhasebe Meslek Mensuplarının Vergi Planlamasına Yönelik Algı ve Tutumlarının Belirlenmesi: Isparta Örneği. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Eylül 2026;24(3):1492-527. doi:10.18026/cbayarsos.1923196