The Unethical Behaviors Encountered by the Firms Receiving Service From Administration of Customs: A Sample of Mersin Province

Öz

Being dependent on ethical values is important for the feeling of justice and trust in society. As in every institution, in compliance with the ethical values in the customs administrations is important for the declining of state's informal economy and the corruption of the moral values of society. The purpose of this research is to find out whether companies that work with Mersin customs administration meet unethical behaviors or not, if so, the research aims to find out what kind of behaviors they meet. Using the snowball sampling method, the sample of the exploratory research is composed of 30 companies that are working with the customs administration. Participants were interviewed face-to-face through in-depth interviews. According to the results of the research, it is found that the majority of the participants were exposed to unethical behaviors in all the units of the customs administration. Also, privilege is the most observed unethical behavior. It is understood that, the measures taken by the institutions to prevent unethical behaviors are insufficient.
Ethic
Unethical Behavior
Customs Administration
About Article
Received: 15.10.2018
Accepted: 10.06.2020
Doi: 10.18026/cbayarsos.470752 a

Anahtar Kelimeler

• Ethic,Unethical Behavior,Customs Administration

Gümrük İdaresinden Hizmet Alan Firmaların Karşılaştığı Etik Dışı Davranışlar: Mersin İli Örneği

Öz

Etik değerlere bağlı olmak toplumda adalet ve güven duygularının oluşması bakımından önem taşımaktadır. Her kurumda olduğu gibi gümrük idarelerinde etik değerlere bağlı olunması devletin kayıt dışı ekonomisinin azalması ve toplumun ahlaki değerlerinin erozyona uğramaması açısından gereklidir. Bu araştırmanın amacı da, Mersin taşra gümrük idaresi ile iş yapan firmaların etik dışı davranışlar ile karşılaşıp karşılaşmadığını, karşılaştılar ise ne tür davranışlar ile karşılaştıklarını tespit etmektir. Keşifsel olarak tasarlanan araştırmanın örneklemini kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak ulaşılan, gümrük idaresi ile iş yapan 30 firma oluşturmaktadır. Katılımcılardan veriler yüz yüze derinlemesine görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, katılımcıların çoğunluğunun gümrük idaresinin tüm birimlerinde etik dışı davranışlarla karşılaştığı, etik dışı davranış olarak en çok adam kayırmanın görüldüğü, kurumların etik dışılığı önlemek için aldığı önlemlerin yetersiz bulunduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Etik,Gümrük İdaresi,Etik Dışı Davranış

Kaynakça

1. ADAMAN, Fikret, ÇARKOĞLU, Ali, ŞENATALAR, Burhan (2003), İş dünyası gözünden Türkiye’de yolsuzluğun nedenleri ve önlenmesine ilişkin öneriler, Tesev Yayınları, İstanbul.
2. AKÇAY, Selçuk (2009), Gümrüklerde yolsuzluk: Dışsal nedenleri, sonuçları ve önlemleri, İş Ahlakı Dergisi, C. 2, S. 7, ss. 7-20.
3. AKTAN, Coşkun, Can (1993), Politikada rant kollama, Amme İdaresi Dergisi, C. 26, S. 4, ss. 121-140.
4. AKTAN, Coşkun, Can (1996), 21. yüzyıl için yeni toplumsal sözleşme, T Yayınları, İstanbul.
5. AKTAN, Coşkun, Can (1999), Ahlak ve ahlak felsefesi, ARI Düşünce ve Toplumsal Gelişim Derneği Yayını, İstanbul.
6. AKTAN, Coşkun, Can (2001), Yolsuzlukla mücadele stratejileri, Hak-İş Yayınları, Ankara.
7. AKTAN, Coşkun, Can (2002), Siyasal ahlak ve siyasal yozlaşma, Coşkun Can Aktan (Editör), Yolsuzlukla Mücadele Stratejileri, Hak-İş Yayınları, Ankara.
8. ARSLAN, Mahmut & BERKMAN, Ümit (2009), Dünyada ve Türkiye’de iş etiği ve etik yönetimi, TÜSİAD, İstanbul.

9. ATEŞ, Hamza, GÜLOĞLU, Tuncay, ES, Muharrem ( 2009), ” Yolsuzluğun Önlenmesi için Etik Projesi cilt2: Gümrük Hizmetlerinde Etik”. (http://etik.gov.tr/Portals/0/Kamu%20Etigi%20Akademik%20Arastirmalari%20Kitabi%20Cilt%202.pdf), (01.01.2018).
10. Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı, (2008). “Gümrüklerde Yolsuzlukla Mücadele Dürüstlük ve Etik İlkeler”, (https://www.gtb.gov.tr/data/5208d1c7487c8e14044289f8/etik%20raporu-son.doc), (28.03.2018).
11. CEVİZCİ, Ahmet (2002), Etiğe giriş, Paradigma Yayınları, İstanbul.
12. COŞKUN, Hayrettin (2010), Kamu etiği ve gümrük personeli meslek etik ilkeleri üzerine, Gümrük Bülteni, C. 2, ss. 19-24.
13. COŞKUN, Recai, ALTUNIŞIK, Remzi, BAYRAKTAROĞLU, Serkan, & YILDIRIM, Engin (2015), Araştırma yöntemleri, Sakarya Yayıncılık, Sakarya.
14. ÇALIK, Kadir (2012), Kamu yönetiminde etik değerlerden sapma: bir kamu örgütü üzerine alan araştırması, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Ankara.
15. ÇEVİKBAŞ, Rafet (2006), Yönetimde etik ve yozlaşma”, İktisadi İdari Bilimler Dergisi, C.20, S. 1, ss. 265-289.
16. DURMUŞ, Neslihan, Karataş (2017), Gümrük ve ticaret bakanlığı etik eylem planı: yolsuzluğun önlenmesi ve etiğin teşviki için teknik destek projesi, Ankara.
17. GUTHİRE, James, DUMAY, john & RİCCERİ, Federica (2004), Using content analysis as a Research method toinguirein to intellectual capital reporting, Journal of Intellectual Capital, S. 5, s. 285.
18. GÜL, Hasan & GÖKÇE, Hakan (2008), Örgütsel etik bileşenleri, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 13, S. 1, ss. 377-389.
19. GÜNDAY, Metin (2002), İdare hukuku, İmaj Yayınları, Ankara.
20. HAKERİ, Hakan (2006), Türk ceza hukukunun temel kavramları (2. bs.), Seçkin Yayıncılık, İstanbul.
21. İNAL, Gülçin, Yüksel (2012), Kamu yönetiminde merkezileşmiş bir otorite olarak kamu görevlileri etik kurulu, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Denizli.
22. KAPLAN, Çetin (2009), Kamu yönetiminde etik ve kamu çalışanlarının etik kavramını algılayışları, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 14, S. 3, ss. 343-355.
23. KÖPRÜ, Burcu (2007), Türk kamu yönetiminde etik değerlerden sapma ve yönetsel yozlaşma, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Ankara.
24. KROPOTKİN, Pyotr, Alekseyeviç (2007), Etik (Çev. Sinan Altıparmak), Öteki Yayınevi, İstanbul.
25. ÖKTEM, Mustafa, Kemal & ÖMÜRGÖNÜLŞEN, Uğur (2005), Kamu yönetiminde etik çalışmalarına yönelik genel bir çerçeve arayışı içinde siyasette ve yönetimde etik sempozyumu, Sakarya Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi, ss. 231–237.
26. ÖZDEVECİOĞLU, Mahmut & AKSOY, Muhibbi, Suat (2005), “Organizasyonlarda sabotaj: Türleri, amaçları, hedefleri ve yönetimi”, Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, C. 6, S. 1, ss. 95-115.
27. ÖZSEMERCİ, Kemal (2002), Türk kamu yönetiminde yolsuzluklar, nedenleri, zararları ve çözüm önerileri, Sayıştay Yayınları, Ankara.
28. ÖZSEMERCİ, Kemal (2003), Türk kamu yönetiminde yolsuzluklar, nedenleri, zararları ve çözüm önerileri (1. bs.), Sayıştay Yayın İşleri Müdürlüğü, Ankara.
29. PUSTU, Yusuf (2011), Kamu yönetiminde etik bir sorun olarak rüşvet, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış doktora tezi), Ankara.
30. TEKİN, Hasan, Hüseyin (2006), Nitel araştırma yönteminin bir veri toplama tekniği olarak derinlemesine görüşme, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Dergisi, C. 3, S. 13, ss. 101-116.
31. TEPE, Harun (2004), Doğu-batı düşünce dergisi - bir felsefe dalı olarak etik (3. Bs.), Doğu Batı Yayınları, Ankara.
32. TOY, İbrahim (2010), Türk gümrüklerindeki çalışma şartları ve personel sorunları, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), İstanbul.
33. TÜRNÜKLÜ, Abbas (2000), Eğitimbilim araştırmalarında etkin olarak kullanılabilecek nitel bir araştırma tekniği: görüşme, kuram ve uygulamada eğitim yönetimi, S. 24, ss. 543-559.
34. Uluslararası Şeffaflık Örgütü Yolsuzluk Algı Endeksi (2014), http://www.seffaflik.org/uluslararasi-seffaflik-orgutu-2014-yolsuzluk-algi-endeksi aciklandi/ (02.01.2018).
35. Uluslararası Şeffaflık Örgütü Yolsuzluk Algı Endeksi (2016), http://www.seffaflik.org/cpi2016/ (02.01.2018).
36. USTA, Aydın (2012), Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, C. 17, S. 1, ss. 403-421.
37. YILDIRIM, Ali & ŞİMŞEK, Hasan (2016), Nitel araştırma yöntemleri (10. bs.), Seçkin Yayıncılık, İstanbul.
38. YILMAZ, Döndü (2012), Kamu kurumlarında etik davranış anlayışı, Yalova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Yalova.Yolsuzluk Algı Araştırması (2016), Özel Sektör Araştırma Sonuçları, http://www.tice.org.tr/wp-content/uploads/2016/10/TE%C4%B0D-YolsuzlukAlg%C4%B1-Ara%C5%9Ft%C4%B1rmas%C4%B1-Raporu.pdf (31/03/2018).
39. Yolsuzluk ve Yolsuzlukla Mücadele Türkiye Değerlendirme Raporu (2015), http://tesev.org.tr/wpcontent/uploads/2015/11/Yolsuzluk_Ve_Yolsuzlukla_Mucadele_Turkiye_Degerlendirme_Raporu.pdf (02.01.2018).
40. Gümrükte Büyük Operasyon (2011), http://www.haberturk.com/yasam/haber/589297-gumrukte-buyukoperasyon(02.01.2018).
41. Gümrükte Operasyon (2011), http://www.egedesonsoz.com/haber/gumrukte-operasyon-60-gozalti/790120(02.01.2018).
42. Mersin Gümrüğünde Operasyon (2014),http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/mersin-gumrugunde-operasyon-25539720 (02.01.2018).
43. Gümrükte Rüşvet Operasyonu (2015), http://www.dunyabulteni.net/haber/329500/gumrukte-rusvet-operasyonu-5-tutuklama (02.01.2018).
44. Van Merkezli 10 İlde Gümrük Operasyonu (2017), https://www.ntv.com.tr/turkiye/van-merkezli-10-ilde-gumruk-operasyonu-23-gozalti,Qnc7CqDrGkOUe5fg4-yfeQ (02.01.2018).
45. Mersin Gümrük Müşavirleri Derneği (2018), http://www.mergumder.org.tr