DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR, İSTİHDAM VE GELİR EŞİTSİZLİĞİ İLİŞKİSİ: GELİŞMİŞ ÜLKELER ÖRNEĞİ

Hamza Çeştepe; Havanur Ergün Tatar

doi:10.18026/cbayarsos.472920

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR, İSTİHDAM VE GELİR EŞİTSİZLİĞİ İLİŞKİSİ: GELİŞMİŞ ÜLKELER ÖRNEĞİ

Öz

Gelir eşitsizliği günümüz ekonomilerinin en önemli sorunlarından biridir. Gelir eşitsizliğinin nedenleri, literatürde geleneksel ve yeni nedenler olarak iki grupta incelenmektedir. Yeni nedenler arasında yer alan doğrudan yabancı yatırımlar, ülkelerin ekonomik yapısı ve geldiği sektörün yapısına bağlı olarak gelir eşitsizliğini etkilemektedir. Bu çalışmada, doğrudan yabancı yatırımların istihdam kanalıyla gelir eşitsizliği üzerindeki etkisi incelenmiştir. Temel sektörler bazında yapılan çalışmanın temel hipotezi “doğrudan yabancı yatırımların emek yoğun sektörlerde gelir eşitsizliğini azaltıcı, teknoloji yoğun sektörlerde gelir eşitsizliğini arttırıcı etkiye sahip olduğu” şeklinde belirlenmiştir. Sektörel doğrudan yabancı yatırımların gelir eşitsizliği üzerindeki etkisini ölçmek amacıyla, seçilmiş gelişmiş ülkelerin 1999-2011 dönemi verileri kullanılarak panel veri analizi yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre temel hipotez, seçilmiş ülke grubunda sadece hizmet sektörü için doğrulanmıştır. Gelişmiş ülkelerde birincil sektörde geliri yüksek kesimin gelirden aldığı payın muhtemelen fazla olması, imalat sektöründe ise ülkelerin çoğunda ücretlerin ortalama ücretlerin altında kalması sebebiyle temel hipotez doğrulanamamıştır.

Anahtar Kelimeler

Doğrudan Yabancı Yatırım,İstihdam,Gelir Eşitsizliği

Kaynakça

AITKEN, Brian, Ann HARRISON, ve Robert LIPSEY (1996), “Wages And Foreign Ownership: A Comparative Study of Mexico, Venezuela, and the United States’’, Journal of International Economics, C: 40, S: 3-4, ss. 345–371.
BASU, Parantap ve Alessandra GUAFIGLIA (2003), ‘‘Foreign Direct Investment, Inequality and Growth’’, (http://clahrc-ndl.nihr.ac.uk/economics/ documents/discussion-papers/03-23.pdf, (10.10.2014).
BAUM, Christopher F. (2001), ‘‘Residual Diagnostics for CrossSection Time Series Regression Models’’, The Stata Journal, C: 1, S: 1, ss. 101-104.
BHANDARI, Bornali (2007), ‘‘Effect of Inward Foreign Direct Investment on Income Inequality in Transition Countries’’, Journal of Economic Integration, C: 22, S: 4, ss. 888-928.
BORN, Benjamin ve Jörg BREITUNG (2013), “Testing for Serial Correlation in Fixed-Effects Panel Data Models’’, (http://www.ect.uni-bonn.de/mitarbeiter/ joerg-breitung/serialcorr_er3rd.pdf), (12.02.2014).
CHINTRAKARN, Pandej, Dierk HERZER ve Peter NUNNENKAMP (2012), ‘‘FDI and Income Inequality: Evidence From A Panel of U.S. States’’, Economic Inquiry, C: 50, S: 3, ss. 788-801.
CHOI, Changkyu (2006), ‘‘Does Foreign Direct Investment Affect Domestic Income Inequality?,’’ (http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/ 1350485 0500400637), (08.08.2014).
EROL, Ece ve Serkan ÇINAR (2013), ‘‘Doğrudan Yabancı Yatırımların Analizi ve Gelir İlişkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği’’, AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C: 13, S: 1, ss. 17-36.

FIGINI, Paolo ve Holger GÖRG, (2011), ‘‘Does Foreign Direct Investment Affect Wage Inequality? An Empirical Investigation’’, The World Economy, C: 34, S: 9, ss. 1455-1475.
GOHOU, Gaston ve Issouf SOUMARÉ (2009), ‘‘Impact of FDI on Poverty Reduction in Africa: Are There Regional Differences?’’, (http://www.afdb.org/fileadmin/uploads/afdb/Documents/Knowledge/2009%20AEC%20Impact%20of%20FDI%20on%20Welfare%20and%20Regional%20Integration%20in%20Africa.pdf),(18.4.2015).
GREANEY, Theresa ve Yao LI (2012), ‘‘Foreign Direct Investment and Income Inequality in China’’, (http://faculty.washington.edu/karyiu/confer/sea12/papers/Greaney_t.pdf), (10.10.2014). GREENE, William H. (2003), ‘‘Econometric Analysis’’, (http://stat.smmu.edu.cn/ DOWNLOAD/ebook/econometric.pdf), (02.02.2015).
HAUSMAN, Jery ALLEN (1978), “Specification Tests in Econometrics”, Econometrica, C: 46, S: 6, ss. 1251–1271.
HERZER, Dierk ve Peter NUNNENKAMP (2011), ‘‘FDI and Income Inequality: Evidence from Europe’’, (https://www.econstor.eu/bitstream/10419/45887/1/643791663.pdf), (10.10.2014).
IM, Kuyong So, M. Hashem PESARAN ve Yongcheol SHIN (2003), “Testing for Unit Roots in Heterogeneous Panels”, Journal of Econometrics, C: 115, S: 1, ss. 53-74.
INDEX MUNDI (2014), (http://www.indexmundi.com/facts/brazil/school-enrollment), (08.08.2014).
LIPSEY, Robert (2002), ‘‘Home- and Host-Country Effects of Foreign Direct Investment’’, (http://www.nber.org/chapters/c9543.pdf), (06.08.2015).
LIPSEY, Robert ve Fredrik SJÖHOLM (2004), ‘‘Host Country Impacts of Inward FDI: Why Such Different Answers?’’, (http://swopec.hhs.se/eijswp/ papers/eijswp0192.pdf), (15.05.2016).
MADDALA, G.S. ve WU, Shaowen (1999), “A comparative study of unit root tests with panel data and a new simple test”, Oxford Bulletin of Economics and Statistics, C: 61, S: 1, ss. 631-652.
MAHUTGA, Matthew C. ve Nina BANDELJ (2008), ‘‘Foreign Investment and Income Inequality: The Natural Experiment of Central and Eastern Europe’’, (http://cos.sagepub.com/content/49/6/429.full.pdf+html), (10.10.2014).
OECD (2002), ‘‘Foreign Direct Investment for Development: Maximising Benefits, Minimising Costs, Paris’’, (http://www.oecd.org/dataoecd/ 47/51/1959815.pdf), (02.03.2016).
OECD (2014), OECD Indicators, (http://stats.oecd.org), (08.10.2014).
PESARAN, Mohammad Hashem (2004), ‘‘General Diagnostic Tests for Cross Section Dependence in Panels’’, (https://www.repository.cam.ac.uk/ bitstream/ handle/1810/446/cwpe0435.pdf?sequence=1), (12.01. 2015).
POTTER, Jonathan, Barry MOORE ve Rod SPIRES (2002), ‘‘The Wider Effects of Inward Foreign Direct Investment in Manufacturing on UK Industry’’, Journal of Economic Geography, C: 2, S: 3, ss. 279-310.
SEYİDOĞLU, Halil (2013), Uluslararası İktisat, Güzem Can Yayınları, 18. Baskı.
SUN, Feng (2007), ‘‘Foreign Direct Investment, Economic Growth, and İncome Inequality’’, Paper Presented at The Annual Meeting of the Midwest Political Science Association, (http://www.allacademic.com/ meta/p198955_index.html), (10.10.2014).
SYLWESTER, Kevin (2006), ‘‘Foreign Direct Investment, Growth and Income İnequality in Less Developed Countries’’, International Review of Applied Economics, C: 19, S: 3, ss. 289–300.
TATOĞLU YERDELEN, Ferda (2005), “Sermaye Piyasası’nda Riskin Sınırlı Bağımlı Değişkenli Panel Veri Modelleri İle Analizi”, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
TATOĞLU YERDELEN, Ferda (2013), Panel Veri Ekonometrisi Stata Uygulamalı, Beta Basım Yayın, İstanbul.
TRANSPARENCY INTERNATIONAL (2014), (https://www.transparency.org), (08.10.2014).
UNITED NATIONS UNIVERSITY (2014), (http://www.wider.unu.edu/research/WIID3-0B/en_GB/database), (08.10.2014).
VELDE, te Dirk Willem ve Oliver MORRISSEY (2002), ‘‘Foreign Direct Investment, Skills and Wage Inequality in East Asia’’, (http://www.waipa.org/wpcontent/uploads/2016/07/ODI_Foreign-Direct-Investment-Skills-and-Wage-Inequality-in-East-Asia.pdf), (10.10.2014).
WEI, Kailei, Shujie YAO ve Aying LIU (2009), ‘‘Foreign Direct Investment and Regional Inequality in China’’, Review of Development Economics, C: 13, S: 4, ss. 543-791.
WORLD BANK (2017), World Bank Indicators, (http://data.worldbank.org), (17.04.2017).
WU, Jyun Yi ve Chih Chiang HSU (2012), ‘‘Foreign Direct Investment and Income Inequality: Does The Relationship Vary with Absorptive Capacity?’’, Economic Modelling, C: 29, S: 6, ss. 2183–2189.
YILDIRIM, Selim (2009), “Kurumsal İktisat Bağlamında Ülkeler Arası Büyüme Farklılıklarının Panel Veri Analizi”, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hamza Çeştepe ^*
0000-0003-1541-5703
Türkiye

Havanur Ergün Tatar
0000-0002-4284-9083
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2019

Gönderilme Tarihi

21 Ekim 2018

Kabul Tarihi

8 Mayıs 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 17 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.18026/cbayarsos.472920

IZ

https://izlik.org/JA69BD45AJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çeştepe, H., & Ergün Tatar, H. (2019). DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR, İSTİHDAM VE GELİR EŞİTSİZLİĞİ İLİŞKİSİ: GELİŞMİŞ ÜLKELER ÖRNEĞİ. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 123-152. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.472920

AMA

1.Çeştepe H, Ergün Tatar H. DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR, İSTİHDAM VE GELİR EŞİTSİZLİĞİ İLİŞKİSİ: GELİŞMİŞ ÜLKELER ÖRNEĞİ. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2019;17(2):123-152. doi:10.18026/cbayarsos.472920

Chicago

Çeştepe, Hamza, ve Havanur Ergün Tatar. 2019. “DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR, İSTİHDAM VE GELİR EŞİTSİZLİĞİ İLİŞKİSİ: GELİŞMİŞ ÜLKELER ÖRNEĞİ”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 17 (2): 123-52. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.472920.

EndNote

Çeştepe H, Ergün Tatar H (01 Haziran 2019) DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR, İSTİHDAM VE GELİR EŞİTSİZLİĞİ İLİŞKİSİ: GELİŞMİŞ ÜLKELER ÖRNEĞİ. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 17 2 123–152.

IEEE

[1]H. Çeştepe ve H. Ergün Tatar, “DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR, İSTİHDAM VE GELİR EŞİTSİZLİĞİ İLİŞKİSİ: GELİŞMİŞ ÜLKELER ÖRNEĞİ”, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 17, sy 2, ss. 123–152, Haz. 2019, doi: 10.18026/cbayarsos.472920.

ISNAD

Çeştepe, Hamza - Ergün Tatar, Havanur. “DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR, İSTİHDAM VE GELİR EŞİTSİZLİĞİ İLİŞKİSİ: GELİŞMİŞ ÜLKELER ÖRNEĞİ”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 17/2 (01 Haziran 2019): 123-152. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.472920.

JAMA

1.Çeştepe H, Ergün Tatar H. DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR, İSTİHDAM VE GELİR EŞİTSİZLİĞİ İLİŞKİSİ: GELİŞMİŞ ÜLKELER ÖRNEĞİ. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2019;17:123–152.

MLA

Çeştepe, Hamza, ve Havanur Ergün Tatar. “DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR, İSTİHDAM VE GELİR EŞİTSİZLİĞİ İLİŞKİSİ: GELİŞMİŞ ÜLKELER ÖRNEĞİ”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 17, sy 2, Haziran 2019, ss. 123-52, doi:10.18026/cbayarsos.472920.

Vancouver

1.Hamza Çeştepe, Havanur Ergün Tatar. DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR, İSTİHDAM VE GELİR EŞİTSİZLİĞİ İLİŞKİSİ: GELİŞMİŞ ÜLKELER ÖRNEĞİ. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Haziran 2019;17(2):123-52. doi:10.18026/cbayarsos.472920

Cited By

KARADENİZ EKONOMİK İŞ BİRLİĞİ ÖRGÜTÜ (KEİ) ÜYE ÜLKELERİNDE EKONOMİK BÜYÜME, KÜRESELLEŞME VE YENİLENEBİLİR ENERJİ KULLANIMININ EKOLOJİK AYAK İZİ ÜZERİNE ETKİLERİ

Karadeniz Araştırmaları

https://doi.org/10.56694/karadearas.1579495