DİYARBAKIRLI KAMA ' NİN HADAKA-İ MA ' NEVİYYE ' Sİ

Öz

There has not been any other event affecting the Muslims internally as Hz.Hussein's martyrdom at Karbala incident in Islamic history. The martyrdom of Hz.Husayn and his family in Karbala has deeply affected the Islamic world and its effectshave been continued non-stop from the first day of these event until the present day. Thecatastrophe of karbala, occurred in the period of Yazid caliph, has brought about theexistence of the “Maktel-i Hüseyin” type in the Literature of Arabic, Perisan andTurkish, so dozens of works such as verse, verse-prose and prose related to the karbalaincident, has been written in the literature of the Muslim community. Morover, the dirgeof kerbela which describing the martyrdom of Hussein in Karbala incident have alsohighly preferred in the our literature. In this article, we will focus on the work written inmesnevi verse form by Şaban Kami from Diyarbakır named “Hadika-ı Ma’neviyye”regarding to the Karbala tragedy.

Anahtar Kelimeler

• Kâmî of Diyarbakır, Mehmed Şabân Kâmî, Hadika-i Ma’neviyye,Kerbelâ incident.

DİYARBAKIRLI KÂMÎ’NİN HADÎKA-İ MA’NEVİYYE’Sİ

Öz

İslam tarihinde, Hz. Hüseyin’in Kerbelâ’da şehit edilmesi olayı kadar Müslümanları etkileyen başka dahilî bir hadise yaşanmamıştır. Hz. Hüseyin ve ailesinin Kerbelâ’da şehit edilmeleri, bütün islâm âlemini derinden etkilemiş ve olayın yaşandığıgünden bugüne değin etkileri azalmadan devam etmiş müessif bir hadisedir. Yezid’in halife olduğu bir dönemde meydana gelen Kerbelâ faciası Arap, Fars ve Türk edebiyatlarında “Maktel-i Hüseyin” türünün ortaya çıkmasına sebep olmuş, böylece Müslüman toplumların edebiyatlarında, Kerbelâ hadisesini konu olan onlarca manzum,manzum-mensur ve mensur eser yazılmıştır. Ayrıca Hz. Hüseyin’in şehit edilişini anlatan Kerbelâ mersiyeleri de edebiyatımızda çokça rağbet görmüştür. İşte bu makalede, Diyarbakırlı Şaban Kâmî Efendi tarafından mesnevi nazım şekliyle yazılmış olan ve Kerbelâ faciasını konu alan Hadîka-i Ma’neviyye adlı eser üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Diyarbakırlı Kâmî, Mehmed Şabân Kâmî, Hadika-iMa’neviyye, Kerbelâ olayı.

Kaynakça

1. ARSLAN, Mehmet-ERDOĞAN, Mehtap (2009), Kerbelâ Mersiyeleri, Grafiker Yayınları, Ankara.
2. AZİZOVA, Elnure (2001), “Kerbelâ Vak’ası”, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı, İstanbul.
3. BEKTAŞ, Ekrem (2011), “Diyarbakırlı Kâmî ve Mevlid’i”, Turkish Studies Türkoloji Araştırmaları, Volume 6/1 Winter.
4. ÇAĞLAYAN, Bünyamin (1997), “Kerbelâ Mersiyeleri”, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara:
5. ÇAKIR, Mumine (2012), “Kadîmî’nin Kerbelâ Mersiyeleri”, Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 7/1 Winter. Çeşitli Yönleriyle Kerbelâ (Edebiyat) (2010), II. Cilt, Editör: Alim Yıldız, Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi. (http://www.cumhuriyet.edu.tr/userfiles/Kerbela2.cilt.pdf) Erişim tarihi: 14.02.2014.ÇİFTÇİ, Cemil, (2008), Divan Şiirinde Kerbelâ Ağıtları, Kitabevi. İstanbul.
6. ERDOĞAN, Mehtap (2009), “Sivaslı Ali Şâdî ve Kerbelâ Mersyelerini İhtiva Eden Sirişk-i Mâtem Adlı Eseri”, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl 2 S. 2.
7. GÜNGÖR, Şeyma (2003), “Maktel” TDV İslâm Ansiklopedisi, C. 27, s. 455, İstanbul.
8. GÜNGÖR, Şeyma (2003), “Maktel-i Hüseyin” TDV İslâm Ansiklopedisi, C. 27, s. 456-457, İstanbul.

9. İSEN, Mustafa (1993), Acıyı Bal Eylemek Türk Edebiyatında Mersiye, Akçağ Yayınları, Ankara.
10. KALKIŞIM, M. Muhsin (2008), “Neşâtî’nn İmam Hüseyn Mersiyesi”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi The Journal Of International Social Research Volume 1/2 Winter.
11. KÂMÎ, Mehmed Şabân (1863), Hadîka-i Ma’neviyye, 1280/1863, Süleymaniye Ktp. Kadızâde Burhaneddin, No: 146/2.
12. KÖKSAL, M. Asım (1984), Hazreti Hüseyin ve Kerbelâ Fâciası, Akçağ Yayınları, Ankara.