Bayan Warren'ın Mesleği (1894) Adlı Oyunda Fahişelik Olgusu ve Bernard Shaw'un Estetik, Felsefi ve Politik Kaynakları

In the last quarter of the nineteenth century England prostitution had become one of the most morally and politically charged social issues. The plays, novels and the short storiess of the era produced a “fallen woman” cliche, almost a scapegoat who had to carry the whole guilt and sin on her back. George Bernard Shaw with his 1894 Bu makale 15-16 Kasım 2012 tarihinde Ege Üniverssitesi EKAM tarafından gerçekleştirilen Kültür ve Edebiyatta Cinsiyet, Cinsellik ve Şiddet başlıklı sempozyumda sunulan bildirinin gözden geçirilmiş ve genişletilmiş versiyonudur. Yazar bu makaleyle ilgili çalışmalarının çoğunu YÖK’ün verdiği yurtdışı araştırma bursuyla 2012 yaz döneminde gittiği ABD’deki University of Pennsylvania’da gerçekleştirmiştir. Yazar YÖK’e, University of Pennsylvania’ya ve Prof. Dr. David Espey’e teşekkürü bir borç bilir. play Mrs Warren’s Professsion called the society to face its own responsibility in the matter, leaving aside hypocrisy to see the real roots of the problem. In Shaw’s approach to this social problem as an intellectual and writer we see the traces of many aesthetic, philosophical and poltitical sources. This article aims to establish how writers like Ibsen, Shelley, Maupassant and philosophical and political standpoints such as creative evolution and socialist feminism influence the way Shaw discusses prostitution in Mrs Warren’s Profession.

On dokuzuncu yüzyılın son çeyreği İngiltere’sinde durmadan artan fuhuş gerek edebiyatta gerekse politik arenada en çok üstünde durulan toplumsal sorunlardan biridir. Dönemin oyunlarında, romanlarında ve kısa hikayelerinde klişeleşmiş bir “düşmüş kadın” tipi oluşmuş ve neredeyse bir günah keçisi gibi bütün suç onun sırtına yüklenmiştir. George Bernard Shaw 1894’de yazdığı Bayan Warren’ın Mesleği (Mrs Warren’s Profession) adlı oyunuyla toplumun ikiyüzlülüğünü ortaya çıkartıp bu konudaki sorumluluğuyla onları yüzleşmeye çağırmaktadır. Shaw’un bu önemli toplumsal soruna eğilişini yazarın bir entelektüel olarak etik, estetik ve politik bağlamda görüşlerini etkilemiş birçok düşünsel kaynağın izleri görülmektedir. Bu makale Shaw’un İbsen, Shelley, Maupassant gibi yazarlar, yaratıcı evrim felsefesi ve sosyalist feminizm gibi politik duruşlarla kurduğu ilişkinin Bayan Warren’ın Mesleği adlı oyununda fahişelik olgusunu ele alışını nasıl etkilediğini ortaya koymaya çalışmaktadır.