-

Öz

According to the educators and researchers, family involvement positively contributes to the education process of the students in many aspects, initially increasing academic success. Alternatively, it is known that teacher training is the most effective way of eliminating obstacles in front of family involvement in education process and school-family cooperation. Moreover, it is seen that there are not sufficient programmes for training teachers and teacher candidates on the subject. This study features implementations on working with parents and family involvement taking place abroad and researches on the subject. As a compilation study, this study also shares the results of the review on determining whether the stated courses currently exist in teacher undergraduate programmes in our country. Finally, it is discussed that how teacher training should be in order to provide guidance on the programmes to be developed in our country

Anahtar Kelimeler

• Preservice teachers, Working with parents, Teacher education, School Sfamily collaboration

OKUL AİLE İŞBİRLİĞİ: ÖĞRETMEN ADAYLARINI AİLELERLE ÇALIŞMAYA YETERİNCE HAZIRLAYABİLİYOR MUYUZ?

Öz

Eğitimciler ve araştırmacılara göre aile katılımı, akademik başarının artması başta olmak üzere öğrencinin eğitim sürecine birçok olumlu katkıda bulunmaktadır. Öte yandan Öğretmen eğitiminin ailenin eğitim sürecine katılımını ve okul aile işbirliğinin önündeki engelleri aşmak için en etkili yollardan biri olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının bu konuda yetiştirilmesine ilişkin yeterince program bulunmadığı görülmektedir. Bu çalışmada yurtdışında öğretmen eğitimi içerisinde ailelerle çalışma ve aile katılımı konusunda yapılan uygulamalar ve konu ile ilgili yapılan araştırmalara yer verilmiştir. Bir derleme çalışması olan bu çalışmada araştırmacı tarafından ülkemizde öğretmenlik lisans programlarında söz konusu derse yer verilip verilmediğini belirlemeye yönelik yapılan tarama çalışmasının da sonuçları paylaşılmıştır. Son olarak çalışmada ülkemizde geliştirilecek programlarda yol gösterici olabilmesi açısından ailelerle çalışmaya ilişkin öğretmen eğitiminin nasıl olması gerektiği tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen adayı, Ailelerle çalışma, Öğretmen eğitimi, Okul aile işbirliği

Kaynakça

1. ABBAK, B.S. (2008). “Okulöncesi Eğitim Programındaki Aile Katılımı Etkinliklerinin Anasınıfı Öğretmenleri ve Veli Görüşleri Açısından İncelenmesi”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Adana.
2. ATAYETER, H. (2004). “İlköğretim Okullarında Okul Aile İşbirliği (Diyarbakır İl Örneği)”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
3. ATABEY, D; TEZEL ŞAHİN, F. (2009). “Okul Öncesi Eğitim Öğretmenlerinin Demografik Özelliklerine Göre Ailelerle Olan İletişim ve İşbirliğine Bakış Açılarının İncelenmesi”, TSA : 13, 9-28.
4. BAKER, A.J.L, KESLER-SKLAR, S., PİOTRKOWSKİ, C.S., ve PARKER, F. L.. (1999). “Kindergarden and First-Grade Teachers’ Reported Knowledge of Parents’ İnvolvement in Their Children’s Education.” Elementary School Journal. 99 (4): 367-80.
5. BAKER, P. J., & MOSS, R. K. (2001). “Creating a Community of Readers”. In S. Redding & L.G. Thomas (Eds.), The community of the school (s: 319-333). Chicago: Academic Development Institute.
6. BARNETT, M.F. (1997). The Effects of İnstruction on Undergraduate Preservice Teachers' Attitudes, Knowledge, and Use of Parent İnvolvement Strategies. Yayınlanmamış Doktora Tezi. State University of New York, New York.
7. BECKER, H. J., & EPSTEİN, J. L. (1982). “Teachers Reported Practices of Parent İnvolvement: Problems and Possibilities”, Elementary School Journal, 83 (2), 103–113.
8. BİLGİN, M. (1990). “Ankara Merkez İlçelerindeki Ortaokullarda Okul ve Ailenin İşbirliği Ve Sorunları”, Yayınlanmamış Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

9. BURTON, C.B. (1992). “Defining Family-Centered Early Education: Beliefs of Public School, Child Care, and Head Start Teachers.” Early Education and Development, 3 (1), 45-59.
10. CARTER,, S. (2003) Educating Our Children Together: A Sourcebook for Effective Family-School-Community Partnerships 28 Şubat 2011 tarihinde http://www.directionservice.org/cadre/educatingourchildren_01.cfm adresinden alınmıştır.
11. CASPE, M., LOPEZ, M.E., CHU, A. & WEİSS, H. B. (2011). “Teaching The Teachers: Preparing Educators to Engage Families for Student Achievement.” Harvard Family Research.Project. Issue Brief, May 2011.
12. CHAVKİN, N. F. (1991). “Uniting Families and Schools: Social Workers Helping Teachers Through İnservice Training”, School Social Work Journal, 15 (1), 1-10.
13. ÇEVİŞ, M. (2002). “Denizli Merkez İlköğretim Okullarındaki OkulAile İşbirliğinin Yönetici, Öğretmen ve Veli Tarafından İdeal ve Pratik Düzeyde Değerlendirilmesi.” Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.
14. ÇEZİKTÜRK, Ö. (1997). “Matematik Eğitiminde Aile Katılımını Arttırmaya Yönelik Bir Aile Eğitim Programına Olan İhtiyaç Belirlemesi”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
15. DE ACOSTA, M. (1996). “A Foundational Approach to Preparing Teachers for Family and Community İnvovlement in Children's Education.” Journal of teacher education, 47 (1), 9-15.
16. DOĞRU, Ç. T. (2005). “Okul-Öğretmen-Aile İşbirliğinin Sınıf Yönetimine Etkisi.” Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Zonguldak.
17. EDWARDS, P.A., & JONES YOUNG, L.S. (1992). Beyond parents: Family, community, and school involvement. Phi Delta Kappan, 74 (1), 72-80.
18. EPSTEİN, J., & SANDERS, M. (2006). “Prospects for Change: Preparing Educators for School, Family and Community Partnerships.” Peabody Journal of Education, 81 (2), 81-120.
19. FLANİGAN, C. (2005). Partnering with Parents and Communities: are Preservice Teachers Adequately Prepared? Cambridge: Harvard Family Research Project.
20. GİBONEY, P. J. (1998). Preservice Teachers’ Knowledge of and Attitudes Toward School and Family Collaboration. (Master Thesis) Texas Woman’s University, Texas. Available from ProQuest Dissertations and Theses database. (UMI No.1392967)
21. GOODLAD, J.I. (1991). “Why We Need a Complete Redesign or Teacher Education.” Educational Leadership, 49 (3), 4-10.
22. GÜL, E. (2007). “Eğitimde Çocuk Başarısı İçin Okul Aile İşbirliği.” Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
23. HİNZ, L., CLARKE, J., & NATHAN, J. (1992). A Survey of Parental İnvolvement Course Offerings in Minnesota's Undergraduate Teacher Preparation Programs. Minneapolis: Center for School Change, Humphrey Institute of Public Affairs, University of Minnesota.
24. IŞIK, H. (2007).”Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında Gerçekleştirilen Okul-Aile İşbirliği Çalışmalarının Anne-Baba Görüşlerine Dayalı Olarak İncelenmesi.” Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
25. İNAL, G. (2006). “Öğretmenlerin Anaokulları İle Anasınıflarındaki Programlara Ailelerin Katılımı Konusundaki Görüşlerinin Değerlendirilmesi (Afyon İli Örneği).” Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
26. KARAMAN, F. (2007). 2004 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı Uygulamalarında Okul-Aile İşbirliği Düzeyi (Tokat Örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
27. KAYA, R. (2007). “Okulöncesi Öğretmenlerinin Aile Katılımı İle İlgili Tutumları.” Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
28. KAZAK, E. (1998). “Okul-Aile İşbirliği ve Sorunları.” Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
29. KNİGHT, D., & WADSWORTH, D. (1999). “Endorsement of Family Issues in Curriculum Offerings of Teacher Training Programs Nationwide.” Education, 120 (2), 315-325.
30. KÖKSAL EĞMEZ, F.C. (2008). “Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında Ailenin Eğitime Katılımı.” Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
31. KRAUS, J. K. “Analysis of Parent-Involvement Content in Curriculum of Teacher Education Programs.” Yüksek Lisans Tezi. Faculty of D’Youville College School of Arts, Sciences, and Professional Studies. Master of Science, Buffalo, NY.
32. LONGLEY, M. J. (1998). “Promoting Partnership with Families: A Descriptive Study of the Development, İmplementation, tnd Evaluation of a Teacher Education Curriculum.” (Doctoral dissertation), Portland State University. Available from ProQuest Dissertations and Theses database. (UMI No.9904054)
33. McBRİDE, B. (1991). “Preservice Teachers’ Attitudes Toward Parental İnvolvement.” Teacher Education Quarterly, 18 (1), 57–67.
34. MEB, Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü. (2006). Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri, Ankara. http://otmg.meb.gov.tr/belgeler/ogretmen_yeterlikleri_kitabi/%C3%96% C4%9Fretmen_Yeterlikleri_Kitab%C4%B1_genel_yeterlikler_par%C3 %A7a_2.pdf
35. MORGAN, A. E. (2008). Family and Parent Involvement Components in K-12 Teacher Education: A Study of How Universities, Colleges, Schools, and Departments of Education (UCSDEs) in a Southeastern State Prepare Future Teachers for Work with Families and Parents. (Doctoral dissertation). Fielding Graduate University. Available from ProQuest Dissertations and Theses database. (UMI No. 3350576)
36. MULLİNS, A. (2002). Preparing Teachers to Work in Partnership with Parents. Challenging Futures Conference. University of New England, 3-7 Şubat 2002.
37. ÖZDEMİR, N. (2009). The Study of School Parent Cooperation Activities in Elementary Grade Level on the Base of Parents’ Perceptions. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
38. PATRİKAKOU, E., & WEİSSBERG, R. (1999). The Seven P’s of School-Family Partnerships. Education Week. Vol. 18, Iss. 21; pg. 34, 2 pgs 1 Mart 2011 tarihinde http://www.edweek.org/ew/articles/1999/02/03/21weiss.h18.html adresinden alınmıştır.
39. SABIRLI ÖZIŞIKLI, I. (2008). “A Study of Parent Involvement in the Boğaziçi University Preschool Center.” Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Boğaziçi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
40. SHARTRAND, A., WEİSS, H., KREİDER, H., & LOPEZ, M. E. (1997). New Skills for New Schools: Preparing Teachers in Family Involvement. Cambridge, MA: Harvard Family Research Project.
41. STALLWORTH, J. T.;WİLLİAMS, L. Jr. (1981). Parent İnvolvement Training for Undergraduate Elementary Teacher Preparation. Southwest Educational Development Lab. ,Austin, Tex.
42. TİCHENOR, M.S. (1997) “Teacher Education and Parent Involvement: Reflections from Pre-service Teachers.” Journal of Instructional Psychology, 24 (4), 233-339.
43. WİLLİAMS, D., & CHAVKİN, N. (1985). Research-based guidelines and strategies to train teachers for parent involvement. Austin, TX: Southwest Educational Development Laboratory.
44. WİLSON, B. (2009). The assessment of parent involvement preparation in preservice teacher education programs. (Doctoral dissertation) University of Arkansas Available from ProQuest Dissertations and Theses database. (UMI No: 3361731.)
45. WİNSTON, D. R. (2009). “Evolution into teacher: Influence of biography and credential programon preservice teachers' developing beliefs, perceptions of preparedness and practices in regard to parent involvement and diverse families.” (Doctoral dissertation) Stanford University. Available from ProQuest Dissertations and Theses database. (UMI No: 3382914)
46. YAVUZ GÜLER, Ç. (2013).“Öğretmen Adaylarını Ailelerle Çalışmaya Hazırlama: Bir Müfredat Programı Önerisi.” Yayınlanmamış Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
47. YAYLACI, A.F. (1999). “İlköğretim Okullarında Ailenin Okula Katılımı”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.