-

Öz

The changes in social, economic and political life affect the style of self expression of the individuals in public sphere. With the capitalist system, the manners of interaction and relations of an individual in public sphere are well organized and reformed. The consumption culture has highly converted the individual’s such activities like work, entertainment, shopping and having rest in daily activities. Shopping malls have great effects in this conversion of the individual’s activities in different fields. The recent increase in the number of shopping malls not only reformed the shopping manners of consumers or the consumption activities, but also enable individuals belonging to different social classes meet at the same public sphere and socialize. Moreover, they reconstruct their social selves and their identities with the attractive physical structures of shopping malls, different architectural qualities and popular spaces and shops appealing to every one. This article aims to present the socio – economic profiles of the consumers using three different shopping malls in three different quarters of Denizli. The sample of this research constitutes 300 consumers using Forum Çamlık, Teras Park and Sümer Park shopping malls. The questionnaire is applied to the sample group and the relation between the versions are analyzed with the chi-square test

Anahtar Kelimeler

• Shopping malls, consumption, social identity, socialization

HAYAL VE GERÇEKLİĞİN TÜKETİLDİĞİ VE ÜRETİLDİĞİ YERLER OLARAK ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ

Öz

Sosyal, ekonomik ve siyasal değişimler bireylerin kamusal alanda kendilerini ifade etme biçimlerini etkilemektedir. Kapitalist sistemle birlikte bireylerin kamusal alanda ilişki ve etkileşim biçimleri farklı alanlarda örgütlenmiş ve biçimlendirilmiştir. Tüketim kültürü bireylerin gündelik yaşamlarındaki iş, eğlence, alışveriş ve dinlenme gibi etkiliklerini büyük ölçüde dönüştürmüştür. Bireylerin farklı alanlardaki tüketim alışkanlıklarındaki bu dönüşümde alışveriş merkezlerinin büyük etkisi vardır. Gün geçtikçe sayıları artan alışveriş merkezleri sadece tüketicilerin satın alma davranışlarını ya da tüketim etkinliklerini biçimlendirmekle kalmayıp farklı sosyal sınıfa mensup olan bireylerin aynı kamusal alanda karşılaşmalarına, bireylerin sosyalleşmesine, sosyal benlik ve kimliklerini alışveriş merkezlerinin cazibeli fiziksel yapıları, farklı mimari özellikleri ve her kesime hitap eden popüler mekân ve mağazaları ile yeniden inşa etmelerine olanak sağlamaktadır. Bu makale Denizli ilinin farklı semtlerinde konumlandırılmış olan üç alışveriş merkezini kullanan tüketicilerin sosyo-ekonomik profillerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini Forum Çamlık, Teras Park ve Sümer Park alışveriş merkezlerini kullanan 300 tüketici oluşturmaktadır. Örneklem grubuna anket uygulanmış ve değişkenler arasındaki ilişki ki-kare testi ile analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Alışveriş merkezleri, tüketim, sosyal kimlik, sosyalleşme

Kaynakça

1. ARSLAN, Vural, T. (2009), “Yok-Mekânlar ve Kimliksizlik: Alışveriş Merkezleri Örneğinde Yok-Çok-Mekân Olgusu”, Mimarlık Dergisi, Mayıs- Haziran, S.347
2. AYTAÇ, Ömer (2006), “Tüketimcilik ve Metalaşma Kıskacında Boş Zaman”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S.11, s.27-53.
3. BAUDRILLARD, Jean (1998), Simülakrlar ve Simulasyon, DEU Yayınlar, İzmir.
4. BOCOCK, Robert (1997), Tüketim, Dost Kitapevi, Ankara.
5. FISKE, John (2000), Shopping for Pleasure Malls, Power and Resistance, The Consumer Society Reader, (ed. Juliet B. Scholar, Douglas, B. Holt), The New Press, New York, s.306-331.
6. FROMM, Eric (1996), Çağdaş Toplumların Geleceği, Bütün Eserleri 8, Arıtan Yayınları, Ankara.
7. İNSEL, Ahmet (1997), “Geçmişten Geleceğe”, Birikim Dergisi, Aralık Sayısı, Birikim Yayınları, İstanbul.
8. MUĞAN AKINCI, Güliz (2013), “Gençler ve Alışveriş Merkezleri: Alışveriş Merkezi Kullanım Tercihleri Hakkında Bir Alan Çalışması”, Megoran, S.8 (2), S. 87-96.

9. ÖZCAN, Burcu (2007b), “Rasyonel Satın Alma” ve “Boş Zaman Sürecine Ait Alışveriş” Eylemlerinin Birlikte Sergilendikleri Mekânlar: Alışveriş Merkezleri”, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt.IX, Sayı.2, ss.39-68.
10. PACKER, James (1997), The Forum of Trajan in Rome: A Study of the Monuments California: University of California Press.
11. RITZER, G. (2000), Büyüsü Bozulmuş Dünyayı Büyülemek, Ayrıntı Yayınları, Ankara.
12. URRY, John, (1995), Mekânları Tüketmek, Ayrıntı Yayınları, İstanbul. STAUTIN, TURNER, Georg and Bryan (1993), Nostalji, Postmodernizm ve Kitle Kültürü Eleştirisi, Modernite Versus Postmodernite (der. M.Küçük), Vadi Yayınları, Ankara
13. ŞENTÜRK, Ünal (2012), “Tüketim Toplumu Bağlamında Boş Zamanların Kurumsallaştırdığı Bir Mekân: Alışveriş Merkezleri (ALIŞVERİŞ MERKEZİ)”, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S.13,s. 63-77
14. TUNCER, Emrah (2014), İktidarın Mekansal Örgütlenmesi: İktidarın Mekansal Fantazgorisi Olarak İstanbul’daki Büyük Alışveriş Merkezleri, planlama.org/new/konuk-yazilar/iktidarin...eris-merkezleri.html, Veri Tarihi 15.12.2014