-

Öz

Sarı Ahmed Pasha, who lived in 15th century, was an Ottoman statesman known by his philanthropy. He built a complex of buildings in which a mosque, a school, a madrasah, an imaret, a hammam and a caravanserai were located and he established a foundation for the purpose of maintain these buildings in a good condition. The established foundation and the buildings had a great role in the development of Akhisar. With its 530 years of history, the heritage of the Sarı Ahmed Pasha foundation is still with us today and it is quite rich. The foundation still continues its function of serving community. This study will provide contributions to enlighten the cultural history of the centers of, mainly, Akhisar, and of Manisa, Göl Marmara, Bergama, Edremit, Kemer, and Ayazmend as well as serving original information about Ahmed Pasha's biography and his works

Anahtar Kelimeler

• Sarı Ahmed Pasha, Külliye, Ottoman State, Waqf, Imaret, Akhisar, Manisa

XV. YÜZYILDA AKHİSAR’I İHYA EDEN BİR HAYIRSEVER: SARI AHMED PAŞA VE VAKFI

Öz

Sarı Ahmed Paşa, XV. yüzyılda yaşamış, hayırseverliği ile tanınan bir Osmanlı devlet adamıdır. Akhisar’da içerisinde cami, mektep, medrese, imaret, hamam ve hanın yer aldığı bir külliye inşa ettirmiş ve bu yapıların yaşatılması gayesi ile bir vakıf tesis etmiştir. Kurduğu vakıf ve yaptırdığı eserler ile Akhisar’ın gelişmesine büyük katkı sağlamıştır. 530 yıllık bir geçmişe sahip ve oldukça zengin olduğu anlaşılan Sarı Ahmed Paşa İmaret Vakfı, günümüze kadar intikal etmiştir. Vakıf hâlâ topluma hizmet etme noktasında işlevini sürdürmektedir. Çalışmamız, Ahmed Paşa’nın hayatı ve eserlerine ait orijinal bilgiler sunmakla birlikte, Akhisar başta olmak üzere, Manisa, Göl Marmara, Bergama, Edremit, Kemer ve Ayazmend merkezlerinin kültürel tarihine katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Sarı Ahmed Paşa, Külliye, Osmanlı Devleti, Vakıf, İmaret, Akhisar, Manisa

Kaynakça

1. ARŞİV KAYNAKLARI
2. A) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Tapu Arşiv Dairesi Başkanlığı (TKGMA)
3. H. 1 Rebiülevvel 889 Tarihli Sarı Ahmed Paşa Vakfiyesi, TKGMA, Vakf-ı Cedid Defterleri, VAYS.VC, No:205.
4. H. Evâhir-i Receb 893 Tarihli Sarı Ahmed Paşa Vakfiyesi, TKGMA, Vakf-ı Cedid Defterleri, VAYS.VC, No:205.
5. H. Evâil-i Şevval 1059 tarihli Abdurrahman Efendi’ye Âit Vakfiye, TKGMA, Vakf-ı Cedid Defterleri, VAYS.VC, No:205.
6. B) Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA)
7. BOA, C.EV., Gömlek No: 3065, Dosya No: 62
8. BOA, C.EV., Gömlek No: 2312, Dosya No: 47

9. BOA, C.MF., Gömlek No: 4788, Dosya No: 46
10. BOA, C.EV., Gömlek No: 4539, Dosya No: 91
11. BOA, C.EV., Gömlek No: 23390, Dosya No: 462
12. BOA, İE.EV., Gömlek No: 5273, Dosya No: 47
13. C) Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi (VGMA)
14. H. 1 Rebiülevvel 889 Tarihli Sarı Ahmed Paşa Vakfiyesi Tercümesi, VGMA, Defter No:590/225/191
15. ARAŞTIRMA VE İNCELEME ESERLERİ
16. 166 Numaralı Muhasebe-i Vilâyet-i Anadolu Defteri (937/1530), (1995), Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayınları Ankara.
17. AKYÜZ, Yahya (1985), Türk Eğitim Tarihi, Ankara.
18. BALTACI, Cahit (2004), “Mektep”, (Osmanlılar’da Mektep), DİA, 29, s.6-7.
19. ERDOĞRU, M. Akif – BIYIK, Ömer (2014), Defter-i Evkâf-ı Livâ-i Saruhan (Metin ve İnceleme), TKGM Yay. Ankara.
20. EMECEN, Feridun (1989), "Akhisar", DİA, 2, s. 236-237.
21. EVLİYA ÇELEBİ (1935), Seyahatnâme, C.IX, İstanbul
22. GÖKÇEN, İbrahim (1950), Manisa Tarihinde Vakıflar ve Hayırlar II, İstanbul.
23. İNALCIK, Halil (2000), Osmanlı İmparatorluğu’nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi C.1, 1300- 1600, (Çev. Halil Berktay), İstanbul.
24. MÜDERRİSOĞLU, Mehmet E. (1956), Akhisarlı Türk Büyükleri ve Eserleri, İzmir.
25. ÜNALAN, H. Sibel (1998), “Akhisar ve Göl Marmara’daki Türk Anıtları”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, E.Ü. Sosyal Bilimler Enst. Sanat Tarihi A.B.D. , İzmir
26. YÜKSEL, Hasan (2012), “Vakfiye” (Türk ve Osmanlı Tarihi), DİA, s.467-469.