-

Öz

According to Article 51 of UN Treaty, states’ right to use force in the face of an attack within the framework of self-defense is recognized in international law. In Nicaragua Case that was conducted based on BM Treaty, the scope of self-defense was interpreted differently by International Court of Justice and the situations in which states gain the right to self-defense against “armed attack” were determined. The USA after-9/11 Bush Doctrine that came up with the so-called struggle against terrorism and weapons of mass destruction and made it easier to use force, differs both from Nicaragua Court decisions and UN Treaty, and it shows to what extent the rule of law could be stretched and capitalized on to the benefits of powerful states

Anahtar Kelimeler

• Self-defence, UN Treaty, Nicaragua Case, Use of Force

Nikaragua Divan Kararları Işığında Kuvvet Kullanma ve Meşru Müdafaa Sorunu

Öz

Uluslararası hukukta devletlerin kendilerine yönelik bir saldırı karşısında meşru müdafaa çerçevesinde kuvvete başvurma hakkı, devletlere Birleşmiş Milletler Antlaşması 51. maddeye göre tanınmıştır. BM Antlaşması temel alınarak yürütülen Nikaragua Davası’nda meşru müdafaanın kapsamı Uluslararası Adalet Divanı tarafından farklı biçimde yorumlanmış, “silahlı saldırı” kavramı üzerinden hangi durumlarda devletlerin meşru müdafaa hakkını kullanabilecekleri karara bağlanmıştır. 11 Eylül sonrası ise ABD’nin terörizm ve kitle imha silahlarını öne sürerek ortaya attığı ve kuvvet kullanımını kolaylaştıran Bush Doktrini gerek BM Antlaşması gerek Nikaragua Divan kararları ile farklılık arz etmekte, hukukun esnetilebilir ve devletlerin çıkalarına göre yorumlanabilir bir olgu olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Meşru Müdafaa, BM Antlaşması, Nikaragua

Kaynakça

1. Kitaplar
2. BOZKURT, Enver (1996), Birleşmiş Milletler Sisteminde Kuvvet Kullanımı ve Körfez Krizi Örneği, Atlas Kitabevi, Konya.
3. BRINKLEY, Alan (2003), American History, Eleventh Edition, McGraw Hill Published.
4. ERICKSON, Richard J. (1989), Legitimate Use of Force Against State-Sponsored Terrorism, Air University Press, Washington D.C.
5. FUKUYAMA, Francis (2012), Devlet İnşası, Çev. Türkan Çolak, Profil Yayıncılık, İstanbul.
6. GÜNDÜZ, Aslan (2013), Milletlerarası Hukuk, Beta Yayınları, İstanbul.
7. KESKİN, Funda (1998), Uluslararası Hukukta Kuvvet Kullanma: Savaş, Karışma ve Birleşmiş Milletler, Mülkiyeliler Birliği Vakfı Yayınları, Ankara.
8. MORGENTHAU, Hans (1970), Uluslararası Politika, Çev. Baskın Oran ve Ünsal Oskay, Türk Siyasi İlimler Derneği, Ankara.

9. MORGENTHAU, Hans (1978), Politics Among Nations: The Struggle For Power and Peace, 5.th edition, Knopf, New York.
10. SHAW, N. Malcom (2000), International Law, 5.th edition, Cambridge University Press, Cambridge.
11. TAŞDEMİR, Fatma (2006), Uluslararası Terörizme Karşı Devletlerin Kuvvete Başvurma Yetkisi, USAK Yayınları, Ankara.
12. REISMAN, W. Michael (1991), “Allocating Competences to Use Coercion in the Post-Cold War World: Practices, Conditions and Prospects”, Law and Force in the New International Order içinde, Lori Fishler Damrosch & David J. Scheffer, (eds.), Westview Press. Makaleler
13. BROWN, Chris (2003), “Self-defence in an Imperfect World”, Ethics and International Affairs, cilt:17, sayı:1, ss.2-8
14. D’AMATO, Anthony (1983), “Israel’s Air Strike Upon The Iraqi Nuclear Reactor,” AJIL, cilt:80, sayı:3, ss. 585-587.
15. TAŞDEMİR, Fatma (2006), ”Uluslararası Anarşiye Giden Yol: Uluslararası Hukuk Açısından Önleyici Meşru Müdafaa Hakkı”, Uluslararası Hukuk ve Politika, cilt:2, sayı:5, ss.75-89
16. TOSUN, Fatih (2009), “Uluslararası Hukukta Kuvvet Kullanma ve Karışma Kavramlarının Değişen Anlamı”, Güvenlik Stratejileri Dergisi, sayı: 9, ss.90-118
17. YAPICI, Utku (2006), “Uluslararası Hukukta Terörizme Karşı Kuvvet Kullanımı Sorunu”, Uluslararası Hukuk ve Politika, cilt:2, sayı:7, ss.32-40 İnternet Kaynakları
18. AKIŞOĞLU, Özgür (2010), “Nikaragua Davası Işığında Uluslararası Hukukta http://myuniversities.wordpress.com/2012/07/01/nikaragua- Meşru davasi-isiginda-uluslararasi-hukukta-meşru-mudafaa/ 26.12.2014). Müdafaa”, My Universities, (Erişim:
19. ATAR, Ersan (2011), “Bir Kararla Tarihi Yeniden Yazdılar”, Sabah, http://www.sabah.com.tr/yasam/2011/09/09/bir-kararla- tarihi-yeniden-yazdilar, (Erişim: 21.12.2014).
20. International Court of Justice (1986), “Military and Paramilitary Activities in and Against Nicaragua (Nicaragua V. United States of America)”,
21. http://www.icj- cij.org/docket/index.php?sum=367&code=nus&p1=3&p2=3&case=7 0&k=66&p3=5,( Erişim:20.12.2014).
22. NPQ Türkiye (2002), “Bush Doktrini ve Irak Üzerine”, http://www.npq.com.tr/icindekiler/arsiv/cilt/4/sayi/4/bush- doktrini-ve-irak-uzerine-savas, (Erişim: 25.12.2014).
23. The White House (2012),
24. “President Bush Delivers
25. Graduation Speech at West Point”, http://georgewbush
26. whitehouse.archives.gov/news/releases/2002/06/20020601
27. html, (Erişim: 28.12.2014).
28. United Nations (2001), “To Defeat Terrorism, We Need Sustained Effort and Broad Strategy That Unite All Nations, Says Secretary http://www.un.org/press/en/2001/sgsm7985.doc.htm, 28.12.2014). General”, (Erişim:
29. YANMAZ, Ayşe (2014), “Uluslararası Hukukta Güç Kullanımı”, AKADEMİ, TUIC kavramlar/4548-uluslararasi-hukukta-guc-kullanimi, 25.12.2014).
30. http://www.tuicakademi.org/index.php/temel- (Erişim: Diğer Kaynaklar
31. BM Enformasyon Merkezi (1997), BM Antlaşması, Ankara.
32. KEDİKLİ, Umut (2005), “BM Antlaşması’nda Meşru Müdafaa Hakkı”, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
33. TAŞDEMİR, Fatma (2005), “Uluslararası Terörizme Karşı Devletlerin Ülkeleri Dışında Münferiden Kuvvete Başvurma Yetkisi”, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
34. TOPAL, A.Hamdi (2004), “Uluslararası HUkukta Devlet Destekli Terörizme Karşı Kuvvet Kullanma”, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.