Tourism Sector and Economic Growth: An Empirical Analysis on BRICS Countries and Turkey

Öz

The tourism sector is one of the most important part of the services industry. In addition, this sector has a corrective effect on current account deficits for underdeveloped and developing countries. Tourism sector is an indispensable sector for all countries in terms of employment level and economic growth. The study particularly focused on developing countries. Among these countries, an integration called BRICS, formed by Brazil, Russia, India, China and South Africa, has become effective in world economy since the mid-2000s. Turkey is analyzed together with the BRICS in many scientific studies because of its similar macroeconomic indicators. In this study we established a panel data analysis between 1995-2017 including BRICS and Turkey. We use GDP and tourism receipts in the model. There is no long term relationship in cointegration analysis but there is two sided causality between variables.

Turizm Sektörü ve Ekonomik Büyüme: BRICS Ülkeleri ve Türkiye Analizi

Öz

Turizm sektörü, hizmetler sektörünün en önemli alt kalemlerinden birisidir. Bununla beraber az gelişmiş ve gelişmekte olan ülke ekonomileri için de cari işlemler açıklarını kapatıcı etki yaratan bir sektördür. Turizm sektörü gerek yarattığı istihdam gerek ekonomik büyümeyi etkilemesi açısından tüm dünya ekonomileri için vazgeçilmez bir sektör konumundadır. Çalışma, özellikle gelişmekte olan ülke ekonomileri üzerinde durmuştur. Bu ülkeler içerisinde ise BRICS adı verilen ve Brezilya, Rusya Federasyonu, Hindistan, Çin Halk Cumhuriyeti ve Güney Afrika’nın oluşturduğu grup 2000’li yılların ortasından itibaren Dünya ekonomisini etkileyen bir grup haline gelmiştir. Türkiye ekonomisi ise çeşitli makro ekonomik göstergeleri açısından söz konusu ülke grubuyla benzerlik gösterdiği için pek çok bilimsel çalışmada birlikte analiz edilmektedir. Çalışmada 1995-2017 yılları arasında gerçekleşen ve BRICS ülkeleri ile Türkiye’nin dahil olduğu altı ülkenin analiz edildiği bir panel veri çalışması yapılmıştır. GSYİH ile turizm gelirleri arasındaki ilişkinin incelendiği modelde söz konusu değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin bulunmadığı, ancak her iki değişken arasında çift yönlü nedensellik bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Turizm Sektörü,Ekonomik Büyüme,Panel Veri Analizi,Nedensellik Analizi

Kaynakça

1. Akan, Y., Arslan, İ. & Işık, C. (2007). The Impact of Tourism on Economic Growth: The Case of Turkey. Journal of Tourism, 9, 1-24.
2. Alper, A.E. & Oransay, G. (2015), Cari Açık ve Finansal Gelişmişlik İlişkisinin Panel Nedensellik Analizi Ekseninde Değerlendirilmesi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 1(2), 73-85.
3. Arabacı, H. (2018). Turizm Sektörünün Ekonomik Büyümeye Etkisi Üzerine Teorik Bir İnceleme. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 4(3), 104-109.
4. Bahar, O. (2006). Turizm Sektörünün Türkiye’nin Ekonomik Büyümesi Üzerindeki Etkisi: VAR Analizi Yaklaşımı. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 13(2), 137-150.
5. Bal, H., Akça, E.E. & Bayraktar, M. (2016). The Contribution of Tourism to Economic Growth: A Research on the Turkey. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 7(1), 1-20.
6. Balıkçıoğlu, E. & Oktay, K. (2015). Türkiye’de Turizm Gelirleri ve Ekonomik Büyüme İlişkisinin Kamu Politikaları Doğrultusunda Değerlendirilmesi. Sosyoekonomi, 23(25), 113-125.
7. Bozgeyik, Y. & Yoloğlu, Y. (2015). Türkiye’de Turizm Gelirleri İle GSYH Arasındaki İlişki: 2002-2014 Dönemi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(40), 627-640.
8. Breusch, T.S. & Pagan, A.R. (1980). The Lagrange Multiplier Test and Its Applications to Model Specification in Econometrics. Review of Econometric Studies, 47(1), 239–253.

9. Cardenas-Garcia, P.J. Sanchez-Rivero, M. & Pulido-Fernandez, J.I. (2015). Does Tourism Growth Influence Economic Development? Journal of Travel Research, 54(2) 206-221. Çınar, S. (2010). OECD Ülkelerinde Kişi Başına GSYİH Durağan Mı? Panel Veri Analizi. Marmara Üniversitesi İİBF Dergisi, 24(2), 591-601. Dereli, D.D. & Akiş, E. (2019). Türkiye’de Turizm Gelirleri ile İktisadi Büyüme Arasındaki İlişkinin Analizi (1970-2016). Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 33(2), 467-477.
10. Doğanay, M.A. & Değer, M.K. (2017). Yükselen Piyasa Ekonomilerinde Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve İhracat İlişkisi: Panel Veri Eşbütünleşme Analizleri (1996-2014). Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(2), 127-145.
11. Du, D., Ng, P. & Lew, A.A. (2016). Tourism and Economic Growth. Journal of Travel Research, 55(4), 454-464.
12. Kanca, O.C. (2015). Turizm Gelirleri ve Ekonomik Büyüme: Türkiye Örneği (1980-2013). Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi, Aralık, 1-14.
13. Kandır, S.Y., Karadeniz, E., Özmen, M. & Önal, Y.B. (2008). Türk Turizm Sektöründe Büyüme Göstergelerinin Turizm İşletmelerinin Finansal Performansına Etkisinin İncelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), 211-237.
14. Maden, S.I., Bulgan, G. & Yıldırım, S. (2019). The Effect of Tourism Sector on Economic Growth: An Empirical Study on Turkey. Journal of Yaşar University, 14(55), 215-225.
15. Pesaran, M.H. (2004). General Diagnostic Tests for Cross Section Dependence in Panels; CESifo Working Paper, No. 1229; Center for Economic Studies and Ifo Institute (CESifo): Munich, Germany.
16. Pesaran, M.H. (2007). A Simple Panel Unit Root Test in The Presence Of Cross‐Section Dependence. Journal of Applied Econometrics, 22(2), 265-312.
17. Pesaran, M.H., Ullah, A. & Yamagata, T.A. (2008). Bias-Adjusted LM Test of Error Cross Section Independence. The Econometrics Journal, 11(1), 105–127.
18. Samırkaş, M. & Samırkaş, M.C. (2014). Turizm Sektörünün Ekonomik Büyümeye Etkisi: Türkiye Örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 15(1), 63-76.
19. Yıldırım, K., Mercan, M. & Kostakoğlu, S.F. (2013). Satın Alma Gücü Paritesinin Geçerliliğinin Test Edilmesi: Zaman Serisi ve Panel Veri Analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 8(3), 75-95.
20. Zhang, J. & Cheng, L. (2019). Threshold Effect of Tourism Development on Economic Growth Following a Disaster Shock: Evidence from the Wenchuan Earthquake, P.R. China. Sustainability, 11(2), 371-393.