Epigrafik Belgeler ve Antik Edebi Eserler Işığında Magnesia ad Sipylum
Öz
Günümüzde Manisa İl sınırları içerisinde yer alan Magnesia ad Sipylum Kenti Sipylos (Spil/Manisa) Dağı’nın kuzey yamacı eteğinde kurulmuş bir Lydia Kenti’dir. Kent topografik olarak, Hermos (Gediz) Nehri’nin suladığı bereketli Gediz Ovası’na hakim bir durumdadır. Antik dönem yol güzergâhlarının bağlantı noktasında yer alan kent buna bağlı olarak ticari ve stratejik bir öneme de sahiptir. Smyrna’nın (İzmir) yaklaşık 32 km kuzeydoğusunda konumlanan Magnesia, bu komşu kentle iyi ilişkiler içerisinde olmuştur. Bu durum iki kent arasında gerçekleşen ve İÖ. 243 yılına tarihlenen sympoliteia anlaşmasını içeren epigrafik bir yazıt ile de belgelenmektedir.
Antik kentten bugüne az sayıda arkeolojik kalıntı ve epigrafik belge ulaşmış olmasına karşın antik yazarların kent ile ilgili aktardıkları bilgiler de bilinmektedir. Bu çalışmada Magnesia ad Sipylum Kenti’ne dair bilinenler, epigrafik belgeler ve antik edebi eserlerin imkan verdiği ölçüde; tarihi-coğrafik ve sosyal-kültürel açılardan ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Magnesia ad Sipylum, Manisa, Sipylos (Spil) Dağı, Eski Yunanca Yazıtlar
Kaynakça
- Akın, Y. (2016). Küçük Asya’da Dağ ve Mağara Tanrıları. Meter Oreia Kültü ve İlgili Yazıtlar, N. Eda Akyürek Şahin et alii (eds.), Eskiçağ Yazıları 8, [Akron 10], (Akdeniz Dilleri ve Kültürlerini Araştırma Merkezi Yayını), İstanbul 2016, 143-203. Akşit, O. (1983). “Manisa Tarihi (Magnesia ad Sipylum) (Başlangıcından M.S. 395 Yılına Kadar). İstanbul.
- Akurgal, E. (1989). Anadolu Uygarlıkları. İstanbul.
- Arslan, M. (2007). Roma’nın Büyük Düşmanı Mithradates VI Eupator, İstanbul.
- Bean, G. B. (1997). Eskiçağda Ege Bölgesi. İstanbul.
- Buresch, K. (1898). Aus Lydien. Epigraphisch-geographische Reisefruchte. Leipzig.
- Cohen, G. M. (1995). The Hellenistic settlements in Europe, in islands and Asia Minor. Oxford.
- Contoléon, A. (1887). Epigraphai anekdotoi, BCH 11, 296-301.
- Çokbankir, N. (2010). Yazıtlar Işığında Roma İmparatorluk Çağı Küçük Asya Agonları ve Sporcuları, Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Antalya. Daubner, F. (2013). Magnesia ad Sipylum, R. S. Bagnall – K. Brodersen – C. B. Champion – A. Erskine – S. R. Hubner (eds.), The Encyclopedia of Ancient History, First Edition (Oxford), basılı sayfa 4235. DNP: Der Neue Pauly. Enzyklopadie der Antike.
- Doğan, M. U. (2007a). Magnesia Ad Sipylum Arkeoloji, Topografya ve Tarihi Coğrafya İncelemesi, Dokuz Eylül Üniversitesi Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir. Doğan, M. U. (2007b). Manisa İl Merkezinde Keşfedilen Polygonal Duvarların Sipylos Magnesiası’nın Erken Dönemi ile İlişkisi, Türk Arkeoloji ve Etnografya Dergisi, Sayı 8: 79-90.