Kompulsif Satın Alma Davranışı Üzerinde Bedavanın Gücü
Öz
Rasyonel birey varsayımı altında tüketici davranış modelleri, bireylerin, fizyolojik veya psikolojik gerginliklerin azaltılması veya ortadan kaldırılması için ihtiyaç duyulan ürünleri satın aldığını savunmaktadır. Ancak bireylerin karar aşamasında birden fazla uyarıcıya maruz kalması, duygusal ve dürtüsel değişkenlerin varlığı ile bireyler her zaman doğru hesaplanabilir ve rasyonel kararlar alamamaktadrır. Ayrıca tüketim kültüründe meydana gelen değişmeler beraberinde anormal tüketim davranışlarını da getirmektedir. Bu davranışlardan biri olan kompulsif satın alma davranışı çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Bu çalışmada amaç, çevrimiçi alışveriş esnasında kompulsif satın alma düzeyi ile satın alma niyeti arasındaki ilişkinin kargo seçenekleri karşısında değişip değişmediği araştırılmasıdır. Bu amaçla, çalışmanın örneklemi, Z kuşağına mensup bireylerden oluşmaktadır. Kompulsif Satın Alma ve Satın Alma Niyeti Ölçeklerinden faydalanılarak hazırlanan anketler 128 kişiye uygulanmıştır. Yapılan Fark ve Korelasyon Testleri sonucuna göre bedava kargo seçeneğinde kompulsif satın alma eğilimi ile satın alma niyeti arasında pozitif yönlü düşük bir ilişki; ücretli kargo seçneğinde ise istatistiksel olarak anlamlı olmayan negatif yönlü bir ilişki bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kompulsif Satın Alma, Bedava Kargo, Satın Alma Niyeti, Tüketim Teorisi
Kaynakça
- Allwood, J.M., Ashby, M.F., Gutowski, T.G., Worrell, E. (2013). Material efficiency: providing material services with less material production, Phil Trans R Soc A 371: 20120496.
- Black, D.W. (2007). A Review of Compulsive Buying Disorder, World Psychiatry, vol: 6, 14-18
- Carr, A. T. (1974). Compulsive Neurosis: A Review of the Literatüre, Psychological Bulletin, v. 81, No. 5, 311-318
- Dittmar H., Beattie J., Friese S vd. (1995). Gender identity and material symbols: objects and decision considerations in impulse purchases, J Economic Psychol, 15, 391-511.
- Dittmar, H. (2005). A New Look at “Compulsive Buying”: Self–Discrepancies and Materialistic Values As Predıctors of Compulsive Buying Tendency, Journal of Social and Clinical Psychology 24(6), 832-859
- Edwards, E.A., (1993). Development of a new scale for measuring compulsive buying behaviour, Financial Counseling and Planning 4, p. 67-85
- Faber, R. J., O'Guinn, T.C., and Krych, R. (1987), "Compulsive Consumption," in Advances in Consumer Research, Vol. 14, ed. M. Wallendorf and P. Anderson, Provo, UT: Association for Consumer Research, 132-135.
- Fook, L. A. ve McNeill, L. (2020). Click to Buy: The Impact of Retail Credit on Over-Consumption in the Online Environment, Sustainability 12, 7322; doi:10.3390/su12187322
- Friese, S. (2000). A Self-Concept and Identity in a Consumer Society: Aspects of Symbolic Product Meaning, Tectum: Marburg, Germany.
- Zeren, D. ve Gökdağlı, N. (2017). Satın Alma Motivasyonları: Tüketicilerin Sanal Kompülsif Davranışları Üzerine Bir Araştırma, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Pazarlama Kongresi Özel Sayısı, 41-58