Yıl 2019, Cilt 17 , Sayı 3, Sayfalar 208 - 233 2019-09-27

Celal Nuri (İleri)'den Büyüklere "Masal"lar

Hanife Yasemin Mumcu [1]


II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet yıllarında çok sayıda makale, hikâye, kitap kaleme alan Celal Nuri (İleri), hemen hemen bütün yazılarında Batılılaşmayı temel almıştır. “Kısmî Batıcılar” grubunda yer alan yazar, geleneksel değerlerimiz arasında olumlu olanların seçilerek bunlardan yararlanmak gerektiği düşüncesindedir. Özellikle aile ve kadın konularına büyük önem veren Celal Nuri, bu çalışmaya da temel olan “masal” adı altında yazdığı yazılarda kadının insan olarak değerlendirilmesi gayreti içindedir. Ele alınan dört masalda üzerinde önemle durduğu konular görücü usulü evlilik, bunun yarattığı acı sonuçlar, iç güveyi damatlar ve boşanma usulleridir. Osmanlı toplumunda artık istibdat devrinin bittiğini ifade eden yazara göre bundan sonra cehalet de sona erecek ve Müslüman âleminin yarısını teşkil eden kadın, toplumdaki gerçek değerini ve yerini bulacaktır. Bunun için yapılması gereken en önemli husus, gerçek İslamiyet’e ve İslamiyet’in emrettiklerine dönüş olacaktır. Çünkü İslamiyet kadına hak ettiği değeri veren son ve mükemmel dindir. Geleneklerimiz içinde İslamiyet’e uygun olmayanların, gençler, özellikle de genç kızlarımız üzerindeki olumsuz etkilerini anlatan yazar, çeşitli kitap ve makalelerinde genel hatlarıyla anlattığı kişileri masallarda somutlaştırmıştır. Bu çalışmayla 20. Yüzyıl başlarında kaleme alınan düşüncelerin evrenselliği ve günümüz için de geçerliliği ortaya konmuş olacaktır.

Celal Nuri, masal, kadın
  • BORATAV, Pertev Naili (1982), 100 Soruda Türk Halk Edebiyatı, Gerçek Yayınevi, İstanbul.
  • Celal Nuri, “Tatlı Su Tebasından”, İşhad, 12 Eylül 1329/25 Eylül 1913.
  • Celal Nuri, “Görücü”, İçtihad, 14 Şubat 1328/27 Şubat 1913.
  • Celal Nuri, “Aksaray Beyi”, İçtihad, 30 Mayıs 1329/12 Haziran 1913.
  • Celal Nuri, “Molla Gürani’den Kopenhag’a”, İçtihad, 27 Haziran 1329/10 Temmuz 1913.
  • Celal Nuri, “Gurre-i Garra Hanımın İrtihali”, Edebiyat-ı Umumiye Mecmuası, 27 Temmuz 1918.
  • DEVELLİOĞLU, Ferit (2002), Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Aydın Kitabevi, Ankara.
  • DOĞAN, Yusuf (2003), Celal Nuri İleri’nin Dinî ve İçtimaî Hayata Bakışı, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara.
  • DURGUN, Harika (2015), Ahmet Mithat Efendi ve Edebiyat, Dergâh Yayınları, İstanbul.
  • DUYMAZ, Recep (1995), Dil ve Edebiyat Yazıları- Celal Nuri İleri, Kitabevi, İstanbul.
  • EMRE, İsmet, “Türk Dili ve Edebiyatına Dair Görüşleriyle Celal Nuri İleri”, Türk Dili, Temmuz 2018.
  • HANİOĞLU, Şükrü (1985), “Siyasal Akımlar- Batıcılık”, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, c. 5, İletişim Yayınları, İstanbul.
  • İLERİ, Celal Nuri (2000), Türk İnkılâbı, (Haz.) Recep Duymaz, Kaknüs Yayınları, İstanbul.
  • İLERİ, Celal Nuri (2013), Osmanlı’nın Çöküşü, (Çevrimyazı) Halil Altıparmak, Akademiysen Kitabevi, Ankara.
  • İLERİ, Celal Nuri (2017), Kadınlarımız, (Çevrimyazı)Halit Erdem Oksaçan- Abdullah Musab Şahin, Kaknüs Yayınları, İstanbul.
  • NEMUTLU, Özlem (2018), Ahmet Mithat Efendi’nin Kütüphanesi, Dergâh Yayınları, İstanbul.
  • OKAY, Orhan (1991), Batı Medeniyeti Karşısında Ahmet Mithat Efendi, M.E.B. Yayınları, İstanbul.
  • Tahsin Nahid, “Celal Nuri Bey’in (Kadınlarımız) eseri münasebetiyle”, İçtihad, 4 Temmuz 1329/17 Temmuz 1913.
  • UYANIK, Necmi (2003), Siyasî Düşünce Tarihimizde Batıcı Bir Aydın Olarak Celal Nuri (İleri), Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Konya.
  • UYANIK, Necmi, “Celal Nuri İleri ve Tarih Anlayışı”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, nr. 15, Konya, 2004.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Yayımlanma Tarihi Eylül
Bölüm Beşeri Bilimler Sayısı
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-3612-3611
Yazar: Hanife Yasemin Mumcu (Sorumlu Yazar)
Kurum: İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL VE BEŞERİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 27 Eylül 2019

APA Mumcu, H . (2019). Celal Nuri (İleri)'den Büyüklere "Masal"lar. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 17 (3) , 208-233 . DOI: 10.18026/cbayarsos.544120