Yıl 2019, Cilt 17 , Sayı 4, Sayfalar 173 - 188 2019-12-27

Gençlerin Sosyal Medya Kullanım Amaçları İle Sosyal Medya Bağımlılığı İlişkisinin İncelenmesi
Analysis of Relationship between Youths’ Social Media Usage Motives and Social Media Addiction

Mehmet Fatih Çömlekçi [1] , Oğuz Başol [2]


Mevcut araştırma, gençlerin sosyal medyayı en çok hangi amaçlarla ve ne sıklıkla kullanmakta olduğu ile onların sosyal medya kullanım amaçlarıyla sosyal medya bağımlılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. 763 üniversite öğrencisinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırmanın sonuçlarına göre; katılımcılar sosyal medyayı en çok eğlence, iletişim ve gündemi takip etme amaçlarıyla; en az ise kişilere ulaşmak, kişisel sunum ve bilgi paylaşmak ve insanları daha iyi tanımak için kullanmaktadırlar. Bunun yanı sıra araştırma neticesinde gençlerin sosyal medyada günde ortalama 4 saat 16 dakika geçirdikleri tespit edilmiştir. Sosyal medya kullanım amaçları ile sosyal medya bağımlılığı ilişkisi incelendiğinde ise; boş zaman değerlendirmek, insanları daha iyi tanımak, fikir alışverişinde bulunmak, eğlence amaçlı kullanmak, kişilere ulaşmak, kişisel sunum ve bilgi paylaşmak ve mesajlaşmak ile sosyal medya bağımlılığı arasında anlamlı ilişkilerin olduğu görülmüştür. Diğer yandan, iletişim, müzik dinlemek, gündemi takip etmek ve bilgiye erişmek ile sosyal medya bağımlılığı arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı da tespit edilmiştir.


This study aims to reveal the relationship between social media usage motives and social media addiction, youths’ major social media usage motives and their social media usage frequency. According to the results of the survey carried out with the participation of 763 university students, the participants mostly use social media for entertainment, communication and keeping up to date. They use social media least to reach people, for self-presentation and information sharing and to get to know people better. When the relationship between social media usage motives and social media addiction analyzed, it is seen that there is a significant relationship between social media addiction and the following social media usage motives: Making use of spare time, getting to know people better, exchange of views, entertainment, reaching people, self-presentation and information sharing and texting. On the other hand, it is determined that there isn’t any significant relationship between social media addiction and the following social media usage motives: Communication, listening to music, keeping up to date and accessing information.

  • AKIN, M. (2017). A research on the impacts of the young people’s Internet addiction levels and their social media preferences. International Review of Management and Marketing, 7(2), 256-262.
  • ANDREASSEN, C. S., Torsheim, T., & Pallesen, S. (2014). Predictors of use of social network sites at work-a specific type of cyberloafing. Journal of Computer-Mediated Communication, 19(4), 906-921.
  • AYDIN, İ. E. (2016). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanımları üzerine bir araştırma: Anadolu Üniversitesi örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35, 373-386.
  • BOULIANNE, S. (2015). Social media use and participation: A meta-analysis of current research. Information, Communication & Society, 18(5), 524-538.
  • BOYD, D. M., & Ellison, N. B. (2007). Social network sites: Definition, history, and scholarship. Journal of Computer‐mediated Communication, 13(1), 210-230.
  • CHEN, HT. & Kim, Y. (2013). Problematic use of social network sites: the interactive relationship between gratifications sought and privacy concerns. Cyberpsychol Behav Soc Netw. 16, 806–812.
  • ÇELİK, M. (2017). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya bağımlılık düzeylerinin incelenmesi: Kültür Üniversitesi öğrencileri üzerinde bir araştırma. 1. Uluslararası İletişimde Yeni Yönelimler Konferansı. İstanbul Ticaret Üniversitesi, Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü, İstanbul.
  • DAHLGREN, P. (2009). Media and political engagement: Citizens, communication, and democracy. Cambridge: Cambridge University Press.
  • DAVIES, T. & Cranston, P. (2008). Youth work and social networking: Interim report. Leicester: National Youth Agency.
  • FİLİZ, O., Erol, O., Dönmez, F. İ., & Kurt, A. A. (2014). BÖTE bölümü öğrencilerinin sosyal ağ siteleri kullanım amaçları ile internet bağımlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of Instructional Technologies & Teacher Education, 3(2), 17-28.
  • FLOROS, G. & Siomos, K. (2013). The relationship between optimal parenting, Internet addiction and motives for social networking in adolescence. Psychiatry Research, 209(3), 529-534.
  • GRIFFITHS, M. D. (2005). A ‘components’ model of addiction within a biopsychosocial framework. Journal of Substance Use, 10, 191–197.
  • GRIFFITHS, M. D. (2012). Facebook addiction: Concerns, criticisms and recommendations. Psychological Reports, 110, 518–520. doi: 10.2466/01.07.18.PR0.110.2.518-520
  • GÜNÜÇ, S. (2009). İnternet bağımlılık ölçeğinin geliştirilmesi ve bazı demografik değişkenler ile internet bağımlılığı arasındaki ilişkilerin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van.) Erişim Tarihi: 01.02.2019. https://toad.edam.com.tr/sites/default/files/pdf/internet-bagimlilik-olcegi-toad_0.pdf
  • KEMP, S. (2018). Digital in 2018: World’s Internet Users Pass the 4 Billion Mark. We Are Social. Erişim Tarihi: 01.02.2019 https://wearesocial.com/blog/2018/01/global-digital-report-2018
  • KIRIK, A. M., Arslan, A., Çetinkaya, A., & Gül, M. (2015). A quantitative research on the level of social media addiction among young people in Turkey. International Journal of Science Culture and Sport (IntJSCS), 3(3), 108-122.
  • KOÇER, M. (2012). Erciyes Üniversitesi öğrencilerinin İnternet ve sosyal medya kullanım alışkanlıkları. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 18, 70-85.KORGAONKAR, P. K. & Wolin, L. D. (1999). A multivariate analysis of web uses. Journal of Advertising Research, 39(1), 53-68.
  • KÖSEOĞLU, Ö. (2012). Sosyal ağ sitesi kullanıcılarının motivasyonları: Facebook üzerine bir araştırma. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 7(2), 58-81.
  • KUSS, D. J. & Griffiths, M. D. (2011b). Online social networking and addiction – A review of the psychological literature. International Journal of Environmental Research and Public Health, 8, 3528–3552. doi: 10.3390/ijerph8093528.
  • KÜÇÜKALİ, A. (2016). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanımı: Atatürk Üniversitesi örneği. Bartın Üniversitesi İİBF Dergisi, 7(13), 531-546.
  • LEE, Z. W., Cheung, C. M., & Thadani, D. R. (2012). An investigation into the problematic use of Facebook. Proceedings of the 45th Hawaii International Conference on System Sciences, Maui, HI, USA, 1768–1776.
  • MORAN, M., Seaman, J., & Tinti-Kane, H. (2011). Teaching, learning, and sharing: How today's higher education faculty use social media. Pearson Learning Solutions and Babson Survey Research Group, 1-32.
  • PALFREY, J. & Gasser, U. (2008). Born digital: Understanding the first generation of digital natives. Basic Books. Erişim Tarihi: 01.02.2019 https://pages.uoregon.edu/koopman/courses_readings/phil123-net/identity/palfrey-gasser_born-digital.pdf
  • PANTIC, I. (2014). Online social networking and mental health. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 17(10), 652-657.
  • PAPACHARISSI, Z. & Rubin, A. M. (2000). Predictors of Internet use. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 44, 175-196.
  • PUNYANUNT-CARTER, N. M., De La Cruz, J. J., & Wrench, J. S. (2017). Investigating the relationships among college students' satisfaction, addiction, needs, communication apprehension, motives, and uses & gratifications with Snapchat. Computers in Human Behavior, 75, 870-875.
  • RUMPF, H.-J., Meyer, C., Kreuzer, A., John, U. & Meerkerk, G.-J. (2011). Prävalenz der Internetabhängigkeit (PINTA). Bericht an das Bundesministerium für Gesundheit. Verfügbar über. Erişim Tarihi: 01.02.2019 http://www.drogenbeauftragte.de/fileadmin/dateien-dba/DrogenundSucht/Computerspiele_Internet/Downloads/PINTA-Bericht-Endfassung_280611.pdf
  • RYAN, T., Chester, A., Reece, J., & Xenos, S. (2014). The uses and abuses of Facebook: A review of Facebook addiction.
  • SANDOVAL, M., & Fuchs, C. (2010). Towards a critical theory of alternative media. Telematics and Informatics, 27(2), 141-150.
  • SHAO, G. (2009). Understanding the appeal of user-generated media: a uses and gratification perspective. Internet research, 19(1), 7-25.
  • SOFIAH, S. Z. S., Omar, S. Z., Bolong, J., & Osman, M. N. (2011). Facebook addiction among female university students. Revista De Administratie Publica Si Politici Sociale, 3(7), 95.
  • SOLMAZ, B., Tekin, G., Herzem, Z., & Demir, M. (2013). İnternet ve sosyal medya kullanımı üzerine bir uygulama. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 7(4), 23-32.
  • STATISTA. Negative effects of using social media according to Italian users in 2017. Erişim Tarihi: 01.02.2019 https://www.statista.com/statistics/866186/negative-effects-of-social-media-usage-in-italy/ 3
  • ŞAHİN, C. & Yağcı, M. (2017). Sosyal medya bağımlılığı ölçeği-yetişkin formu: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 14(1), 523-538.
  • TEKTAŞ, N. (2014). Üniversite öğrencilerinin sosyal ağları kullanımlarına yönelik bir araştırma. Tarih Okulu Dergisi, 2014(XVII).
  • TESS, P. A. (2013). The role of social media in higher education classes (real and virtual) – A literature review. Computers in Human Behavior, 29(5), 60-68.
  • UTZ, S., Muscanell, N., & Khalid, C. (2015). Snapchat elicits more jealousy than Facebook: A comparison of Snapchat and Facebook use. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 18(3), 141-146.
  • VALKENBURG, P.M. & Peter, J. (2011). Adolescents' online communication: an integrated model of its attraction, opportunities, and risks. Journal of Adolescent Health, 48, 121-127.
  • VAN ROOIJ, A. J. & Schoenmakers, T. M. (2013). Monitor Internet en Jongeren 2010-2012. Het (mobiele) gebruik van sociale media en games door jongeren [Monitor Internet and Youth 2010-2012: The (mobile) use of social media and games by adolescents] Erişim Tarihi: 01.02.2019 http://www.ivo.nl/UserFiles/File/Publicaties/201301%20Factsheet%20Social%20media%20en%20gamen.pdf
  • VAN ROOIJ, A. J., Schoenmakers, T. M., Van de Eijnden, R. J., & Van de Mheen, D. (2010). Compulsive Internet use: The role of online gaming and other Internet applications. The Journal of Adolescent Health, 47(1), 51-57.
  • WAN, C. (2009). Gratifications & loneliness as predictors of campus-SNS websites addiction & usage pattern among Chinese college students (Master’s thesis). Hong Kong: The Chinese University of Hong Kong.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-4811-5558
Yazar: Mehmet Fatih Çömlekçi (Sorumlu Yazar)
Kurum: KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-7523-4544
Yazar: Oğuz Başol
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 27 Aralık 2019

APA Çömlekçi, M , Başol, O . (2019). Gençlerin Sosyal Medya Kullanım Amaçları İle Sosyal Medya Bağımlılığı İlişkisinin İncelenmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 17 (4) , 173-188 . DOI: 10.18026/cbayarsos.525652