Yıl 2020, Cilt 18 , Sayı Özel Sayı, Sayfalar 66 - 84 2020-04-28

Türkiye – Avrupa Birliği Geri Kabul Anlaşmasının Uygulanmasında Suriyelilerin Etkisi ve Rolü
The Impact and Role of Syrians on the Implementation of Readmission Agreement between Turkey and the European Union

Didem ŞAHAL ÇELİK [1] , Sühal ŞEMŞİT [2]


Tarafların kendi vatandaşlarının geri kabulü açısından 1 Ekim 2014’te yürürlüğe giren, üçüncü ülke vatandaşları ile vatansızların geri kabulü açısından 3 yıl sonra yürürlüğe gireceği düzenlenen Türkiye-AB geri kabul anlaşmasının uygulanmasına, Suriyelilerin göç hareketi farklı bir boyut kazandırmıştır. 2015 yılında, yaşanan insani dramlarla birlikte, AB’nin güvenlik odaklı göç politikasında kayda değer değişiklikler olmuş, göç yönetimi sürecinde Türkiye ile işbirliği daha da artmıştır. Bu durum, AB’nin, dünyada en fazla sayıda Suriyeliye ev sahipliği yapan Türkiye’nin de içinde bulunduğu ve hem düzensiz göçle mücadele, hem de uluslararası korumaya ilişkin düzenlemeler içeren bir çözüm üretmesini gerektirmiştir. Bunun sonucunda imzalanan 18 Mart Mutabakatı, Türkiye üzerinden AB ülkelerine geçen Suriyeli düzensiz göçmenlerin Türkiye’ye iadesini; karşılığında ise Türkiye’de geçici koruma kapsamındaki Suriyelilerin AB ülkelerine yerleştirilmelerini içeren iki boyutlu bir çözüm sunmaktadır. Bu çalışmada, sözkonusu çözümün etkinliği; istatistiki veriler ve Türkiye’de yaşayan farklı demografik gruplardan Suriyelilerle yapılan görüşmeler çerçevesinde değerlendirilmektedir.

The readmission agreement between Turkey and the EU came into force for the contracting parties’ citizens on 1 October 2014. The readmission of third country nationals and stateless people would start 3 years after it was signed. The Syrian migration movements brought a new dimension to the implementation of this agreement. Humanitarian tragedies in 2015 brought considerable change in EU’s security oriented migration policies and increased collaboration with Turkey in the migration management process. This situation required the EU to find a solution, including regulations on fighting against irregular migration and providing international protection along with cooperation with Turkey as a host country for the highest number of Syrians worldwide. As a result, 18 March Statement provides two pillar solution; the return of Syrian irregular migrants to Turkey, in exchange for the acceptance of Syrians under temporary protection in Turkey to the EU. In this study, the efficiency of this solution will be evaluated within the framework of statistical data and the interviews conducted with different demographic groups of Syrians in Turkey.

Avrupa Birliği, Geri Kabul Anlaşması, Uluslararası Göç, Düzensiz Göç
  • BÜRGİN, Alexander (2012), “European Commission’s Agency Meets Ankara’s Agenda: Why Turkey Is Ready For A Readmission Agreement?”, Journal of European Public Policy, C.19, S.6.
  • DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE, “AB Açık Kapı Siyasetini Bitiriyor”, (http://www.dw.com/tr/ab-a%C3%A7%C4%B1k-kap%C4%B1-siyasetini-bitiriyor/a-18736548), (1.05.2017)
  • DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE, “AB’nin Kriz Yılı: 2016”, (http://www.dw.com/tr/abnin-kriz-y%C4%B1l%C4%B1-2016/a-36914406), (15.05.2017)
  • DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE, ”Balkan Rotasındaki Son Geçiş Noktaları Kapatılıyor”, (http://www.dw.com/tr/balkan-rotas%C4%B1ndaki-son-ge%C3%A7i%C5%9F-noktalar%C4%B1-kapat%C4%B1l%C4%B1yor/a-37461767), (15.05.2017)
  • DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE, “Sığınmacılar Direniyor: Gitmiyoruz”, (http://www.dw.com/tr/s%C4%B1%C4%9F%C4%B1nmac%C4%B1lar-direniyor-gitmiyoruz/a-18730848) , (15.05.2017)
  • EKİNCİ, Mehmet Uğur (2016), Türkiye- AB Geri Kabul Anlaşması ve Vize Dialogu, SETA Yayınları, İstanbul.
  • EKŞİ, Nuray (2016), Türkiye Avrupa Birliği Geri Kabul Anlaşması, Beta, İstanbul.
  • EUR-LEX, ” The Council Decision No 2008/157/EC of 18 February 2008 on The Principles, Priorities And Conditions Contained in The Accession Partnership With The Republic of Turkey and Repealing Decision 2006/35/EC”, (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32008D0157&from=EN), (03.04.2018)
  • EUROPEAN COMMISSION, “EU-Turkey Statement Two Years On”, (https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/what-we-do/policies/european-agenda-migration/20180314_eu-turkey-two-years-on_en.pdf), (27.11.2018)
  • EUROPEAN COMISSION, “Report from the Commission to the European Parliament, the European Council and the Council-Seventh Report on the Progress Made in the Implementation of the EU-Turkey Statement”, (https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/20170906_seventh_report_on_the_progress_in_the_implementation_of_the_eu-turkey_statement_en.pdf), (02.05.2018)
  • FRONTEX, “Migrants Entered EU in First Nine Months of 2015”, (http://FRONTEX.europa.eu/news/710-000-migrants-entered-eu-in-first-nine-months-of-2015-NUiBkk), (15.05.2017)
  • FRONTEX, “Risk Analysis for 2016”, (http://FRONTEX.europa.eu/assets/Publications/Risk_Analysis/Annula_Risk_Analysis_2016.pdf), (05.02.2016).
  • FRONTEX, “Risk Analysis for 2017”, (https://FRONTEX.europa.eu/assets/Publications/Risk_Analysis/Annual_Risk_Analysis_2017.pdf), (01.05.2017)
  • FRONTEX, “Risk Analysis for 2018”, (https://euagenda.eu/publications/risk-analysis-for-2018), (30.11.2018)
  • GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ, “2016 Türkiye Göç Raporu”, (http://www.goc.gov.tr/files/files/2016_goc_raporu_.pdf) , (07.05.2017)
  • GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ, “Düzensiz Göç”, (http://www.goc.gov.tr/icerik6/duzensiz-goc_363_378_4710_icerik), (08.11.2018)
  • GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ, “Geçici Koruma” (http://www.goc.gov.tr/icerik6/gecici-koruma_363_378_4713_icerik), (22.11.2018)
  • GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ, “Genel Bilgi”, (http://www.goc.gov.tr/icerik6/genel-bilgi_409_422_423_icerik),03.04.2015, (05.05.2015)
  • INTERNATIONAL ORGANIZATION FOR MIGRATION, ”Key Migration Terms” (http://www.iom.int/cms/en/sites/iom/home/about-migration/key-migration-terms-1.html#Irregular-migration),(20.10.2018)
  • KUTLAY Mustafa ve Öznur AKCALI (2015), “Mülteci Krizi ve Türkiye-AB İlişkilerinde Eksen Kayması Riski”, Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu, Avrupa Analizleri Serisi No:1, Analiz No: 29.
  • MAZLUMDER, “Türkiye’de Suriyeli Mülteciler - İstanbul Örneği – Tespitler, İhtiyaçlar Ve Öneriler”, (http://istanbul.mazlumder.org/webimage/suriyeli_multeciler_raporu_2013.pdf), (02.12.2018)
  • PARLIAMENTARY ASSEMBLY OF THE COUNCIL OF EUROPE, “The Situation of Refugees and Migrants Under the EU–Turkey Agreement of 18 March 2016”, (http://semanticpace.net/tools/pdf.aspx?doc=aHR0cDovL2Fzc2VtYmx5LmNvZS5pbnQvbncveG1sL1hSZWYvWDJILURXLWV4dHIuYXNwP2ZpbGVpZD0yMjczOCZsYW5nPUVO&xsl=aHR0cDovL3NlbWFudGljcGFjZS5uZXQvWHNsdC9QZGYvWFJlZi1XRC1BVC1YTUwyUERGLnhzbA==&xsltparams=ZmlsZWlkPTIyNzM4), (10.02.2018)
  • REFUGEES INTERNATIONAL, “The Anniversary of The EU-Turkey Agreement”, (https://www.refugeesinternational.org/blog/eu-turkey-agreement), (10.02.2018)
  • RESMİ GAZETE, “Geçici Koruma Yönetmeliği”, (http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/10/20141022-15-1.pdf), (05.02.2018)
  • RESMİ GAZETE, “Geçici Koruma Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, (http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/04/20160407-18.pdf), (25.03.2018) RESMİ GAZETE, “Türkiye Cumhuriyeti ile Avrupa Birliği Arasında İzinsiz İkamet Eden Kişilerin Geri Kabulüne İlişkin Anlaşma”, (http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/08/20140802-1-1.pdf), (11.03.2018)
  • RESMİ GAZETE, “Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu”, (http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/04/20130411-2.htm), ( 02.12.2018)
  • REUTERS, “Troubling Image of Drowned Boy Captivates, Horrifies”, (http://www.reuters.com/article/us-europe-migrants-turkey-idUSKCN0R20IJ20150902), (15.05.2017)
  • ŞAHAL ÇELİK, Didem (2018). “Koşulluluk Bağlamında Düzensiz Göçle Mücadelede Avrupa Birliği Geri Kabul Anlaşmaları ve Türkiye'ye Yansımaları”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. T.C. AB BAKANLIĞI, “18 Mart 2016 Tarihli Türkiye - AB Zirvesi Bildirisi”, (https://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/18_mart_2016_turkiye_ab_zirvesi_bildirisi_.pdf), (03.02.2018)
  • T.C. AB BAKANLIĞI, “Türkiye AB Ortak Eylem Planı”, (https://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/15_ekim_2015_turkiye_ab_ortak_eylem_plani_.pdf), (13.01.2018)
  • T.C. AB BAKANLIĞI, “Türkiye- AB Vize Muafiyeti Süreci ve Geri Kabul Anlaşması Hakkında Temel Sorular ve Yanıtları”, (http://www.ab.gov.tr/files/pub/turkiye_ab_vize_muafiyeti_sureci_ve_geri_kabul_anlasmasi_hakkinda_temel_sorular_ve_yanitlari.pdf), (30.05.2016)
  • T.C. AB BAKANLIĞI, “Türkiye-AB Zirvesi Ortak Sonuç Bildirisi”, (https://www.ab.gov.tr/files/000files/2015/11/turkiye_ab_zirvesi_ortak_sonuc_bildirisi_29_kasim_2015.pdf) , (13.01.2018)
  • T.C. DIŞ İŞLERİ BAKANLIĞI, “Türkiye- AB Arasında 18 Mart’ta Varılan Mutabakata İlişkin Soru ve Cevaplar”, http://www.mfa.gov.tr/turkiye-ab-arasinda-18-mart_ta-varilan-mutabakata-iliskin-soru-cevaplar.tr.mfa, (03.02.2018).
  • ULUSLARARASI GÖÇ ÖRGÜTÜ (2009), “Uluslararası Göç Hukuku Göç Terimleri Sözlüğü”, (ed.) Doç. Dr. Bülent Çiçekli, Uluslararası Göç Örgütü Yayınları, No:18.
  • UNHCR, “UNHCR Redefines Role in Greece as EU-Turkey Deal Comes into Effect”, (http://www.unhcr.org/news/briefing/2016/3/56f10d049/unhcr-redefines-role-greece-eu-turkey-deal-comes-effect.html), (10.02.2018)
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-6606-7983
Yazar: Didem ŞAHAL ÇELİK
Kurum: Göç İdaresi Genel Müdürlüğü
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-3661-5723
Yazar: Sühal ŞEMŞİT (Sorumlu Yazar)
Kurum: MANİSA CELÂL BAYAR ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 28 Nisan 2020

APA ŞAHAL ÇELİK, D , ŞEMŞİT, S . (2020). Türkiye – Avrupa Birliği Geri Kabul Anlaşmasının Uygulanmasında Suriyelilerin Etkisi ve Rolü. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 18 (Özel Sayı) , 66-84 . DOI: 10.18026/cbayarsos.522869