Yıl 2020, Cilt 18 , Sayı Özel Sayı, Sayfalar 357 - 372 2020-04-28

Öğretmen Adaylarının Atanamama Kaygilarının Umutsuzluk Düzeyleri ile Cinsiyet ve Okul Türü Değişkenleri Açısından İncelenmesi
The Anxiety of Pre-Service Teachers’ Not to Be Appointed to Teachership in Terms of Level of Hopelessness, Gender, School Type

Şehmus SÜNER [1] , Menekşe ESKİCİ [2]


Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının atanamama kaygılarının, umutsuzluk düzeyleri ile cinsiyetleri ve okul türleri değişkenleri açısından incelenmesidir. Bu araştırma nicel araştırma yöntemlerinden “Tarama modeli”nde yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcılarını 1381 kadın ve 423 erkek öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada verileri toplamak amacıyla “Öğretmen Adayları Atanamama Kaygı Ölçeği” ile “Beck Umutsuzluk Ölçeği” kullanılmıştır. Atanamama korkularının kadın öğretmen adaylarında erkek öğretmen adaylarına göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Devlet üniversitesinde öğrenim gören öğretmen adaylarının daha fazla atanamama kaygısı yaşadığı ve atanamama kaygısının, umutsuzluk düzeyi ile doğru orantılı olduğu bulunmuştur.

The purpose of this research is to examine the anxiety of pre-service teachers’ not to be appointed to teachership in terms of level of hopelessness, gender, school type. This research is a quantitative study with a descriptive model. The participants of the research are 1381 females and 423 males pre-service teachers. The data of the research were collected through “Anxiety Of Pre-Service Teachers’ Not To Be Appointed To Teachership Scale” and “Beck Hopelessness Scale”. it was found that the fear of not to be appointed to teachership of female pre-service teachers was significantly higher than male pre-service teachers. It was concluded that the pre-service teachers studing at state university have higher score fears of not to be appointed to teachership and the anxiety of not being appointed is directly proportional to the level of hopelessness.

Atanamama Kaygısı, Umutsuzluk, Cinsiyet
  • Abela, J. R. Z. ve Payne, A. V. L. (2003). A test of the integration of the hopelessness and self-esteem theories of depresion in schoolchildren. Cognitive Therapy and Research. 27, 519 - 535.
  • Ağır, M. (2007). Üniversite Öğrencilerinin Bilişsel Çarpıtma Düzeyleri İle Problem Çözme Becerileri ve Umutsuzluk Düzeyleri Arasındaki İlişki. (Yayınlanmamış Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul). Erişim adresi: http://tez2.yok.gov.tr/
  • Akarçeşme, C. (2004). Voleybolda Müsabaka Öncesi Durumluk Kaygı İle Performans Ölçütleri Arasındaki İlişki. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara). Erişim adresi: http://tez2.yok.gov.tr/
  • Akgün, A. Gönen, S. ve Aydın, M. (2007). İlköğretim fen ve matematik öğretmenliği öğrencilerinin kaygı düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 6.20, 283-299.
  • Aküzüm, C. , Demirkol, M., Ekici, Ö., & Talu, M. (2015). Öğretmen adaylarının kpss öğretmenlik alan bilgisi sınavına ilişkin görüşleri. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi. 6.18, 331-344.
  • Arı, E. & Yılmaz, V. (2015). KPSS hazırlık kursuna devam eden öğretmen adaylarının umutsuzluk düzeyleri. Gaziantep University Journal of Social Sciences. 14(4), 905-931.
  • Arslan, S., & Özpınar, İ. (2008). Öğretmen nitelikleri: İlköğretim programlarının beklentileri ve eğitim fakültelerinin kazandırdıkları. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi. 2(1), 38-63.
  • Azar, A. (2011). Türkiye’deki öğretmen eğitimi üzerine bir söylem: Nitelik mi, nicelik mi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi. 1(1), 36-38.
  • Baş, L. (2010). Öğretmen Adaylarının Saldırganlık ve Umutsuzluk Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Zonguldak). Erişim adresi: http://tez2.yok.gov.tr/
  • Baştürk, R. (2007). Kamu personeli seçme sınavına hazırlanan öğretmen adaylarının sınav kaygı düzeylerinin incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 17(2), 163-176.
  • Beck, A. T., Weissman, A., Lester, D. & Trexler, L. (1974). The measurement of pessimism: the hopelessness scale. Journal of Consulting And Clinical Psychology. 42(6), 861-865.
  • Beşoluk, Ş. & Horzum, M. B. (2011). Öğretmen adaylarının meslek bilgisi, alan bilgisi dersleri ve öğretmen olma isteğine ilişkin görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 44(1), 17-50.
  • Bozdam, A. (2008). Öğretmen Adaylarının Mesleki Kaygı Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya). Erişim adresi: http://tez2.yok.gov.tr/
  • Canbulat, M. & Canbulat, A. N. K. (2015). Avusturya ve Türkiye’de öğretmen adayı belirleme süreci. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi. 5(1), 113-132.
  • Ceyhan, A. A. (2004). Ortaöğretim alan öğretmenliği tezsiz yüksek lisans programına devam eden öğretmen adaylarının umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 1, 91-102.
  • Ceyhan, A. A. (2005). Öğretmen adaylarının umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 30 (167), 63-137.
  • Çakmak, Ö. ve Heyecanlı, M. (2005). Eğitim ve fen-edebiyat fakülteleri biyoloji bölümü öğrencilerinin kaygı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (14), 115-127.
  • Çetin, Ş. (2013). Eğitim fakültesi öğrencilerinin kamu personeli seçme sınavına (KPSS) yönelik kaygılarının incelenmesi. National Education. 197, 158-167.
  • Davis, B. & Simmt, E. (2006). Mathematics-for-teaching: An ongoingin vestigation of the mathematics that teachers (need to) know. Educational Studies in Mathematics, 61, 293–319.
  • Davran, E. (2006). İlköğretim kurumlarındaki öğretmenlik uygulamasının öğretmen adaylarının öğretmenlik yeterliliklerini kazanmaları üzerindeki etkisi (Van ili örneği). (Yayınlaşmamış Yüksek Lisans Tezi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van.) Erişim adresi: http://tez2.yok.gov.tr/
  • Derebaşı, I. (1996). Beck Umutsuzluk Ölçeğinin Ege Üniversitesi Öğrencileri Üzerinde Geliştirilmesi. (Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi SBE, İzmir). Erişim adresi: http://tez2.yok.gov.tr/
  • Dinçer, B. (2013). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının mesleğe karşı tutum, algı ve umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi (Doktora tezi, DEÜ Eğitim Bilimleri Enstitüsü). Erişim adresi: http://tez2.yok.gov.tr/
  • Doğan, T., & Çoban, A. E. (2009). Eğitim fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ile kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 34 (153).
  • Durak, A., & Palabıyıkoğlu, R. (1994). Beck umutsuzluk ölçeği geçerlilik çalışması. Kriz Dergisi, 2(2), 311-319.
  • Erdem, E., & Soylu, Y. (2013). Öğretmen adaylarının KPSS ve alan sınavına ilişkin görüşleri. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 223-236.
  • Ersoy, E., & Küçükkaragöz, H. (2010). Öğretmen adaylarının umutsuzluk düzeylerinin bazıdeğişkenlere göre belirlenmesi. e-Journal of New World Science Academy, 5(4), 1535-1542.
  • Eskici, M. (2013). İlköğretim Öğretmenlerinin Yapılandırmacı Yaklaşıma İlişkin Özyeterlik Algıları İle Tutumları. (Yayımlanmamış Doktora Tezi. Bolu: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü). Erişim adresi: http://tez2.yok.gov.tr/
  • Eskici, M. (2016). “Öğretmen Adaylarının Atanamama Kaygılarının Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi / Determine the Anxiety of Pre-Service Teachers’ not to be Appointed to Teachership in the Light of Some Variables”, TURKISH STUDIES -International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic-, 11/19Fall 361-378.
  • Eskici, M. & Saatçioğlu Tinkir, N. (2019). Exposure to Emotional Violence: Relationship between University Students according to their Demographic Characteristics. Pedagogical Research, 4(1), 1–11. https://doi.org/10.29333/pr/5731.
  • Goldhaber, D. D. (2002). The mystery of good teaching. Education Next, 2(1), 50-55.
  • Gündoğdu, K., Çimen, N., & Turan, S. (2008). Öğretmen adaylarının kamu personeli seçme sınavına (KPSS) ilişkin görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 35-43.
  • Horney, K. (1999). Çağımızın Nevrotik Kişiliği, Çev. Selçuk Budak. Ankara: Öteki Matbaası, 4. Basım.
  • İmamoğlu, A. ve Yavuz, A. (2011). Üniversite gençliğinde dini inanç ve umutsuzluk ilişkisi. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 13 (23), 205-244.
  • İnce-Aka, E. ve Yılmaz, M. (2018). Fen bilimleri öğretmen adaylarının atanamama kaygılarının incelenmesi üzerine bir araştırma. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi (JRES), 5 (1), 105-123.
  • Joram, E. ve Gabriele, A. J. (1998). Preservice teachers' prior beliefs: transforming obstacles into opportunities. Teaching and teacher education, 14(2), 175-191.
  • Kabasakal, Z., & Uz-Baş, A. (2013). Öğretmen adaylarında yaşam doyumunun yordayıcısı olarak problem çözme becerileri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 27-35.
  • Kirmayer, L. J. (2001). Cultural variations in the clinical presentation of depression and anxiety: implications for diagnosis and treatment. Journal Of Clinical Psychiatry, 62, 22-30.
  • Kring, A., Johnson, S., Davison, G., & Neale, J. (2015). Anormal psikoloji (12 b.). (M. Şahin, Çev.) İstanbul: Nobel Yayıncılık.
  • Lee, V. E. & Burkam, D. (2003). Dropping out of high school: The role of school organization and structure. American Educational Research Journal, 40, 353-393.
  • Lewis-Fernández, R., Hinton, D. E., Laria, A. J., Patterson, E. H., Hofmann, S. G., Craske, M. G. ve Liao, B. (2010). Culture and the anxiety disorders: Recommendations for DSM-V. Focus, 9(3), 351-368.
  • Mergen, H., Arslan, H., Erdoğmuş Mergen, B. & Arslan, E. (2014). Öğretmen adaylarının mesleklerine yönelik tutum ve kaygıları. NWSA-Education Sciences; 9(2): 162-177.
  • Özsarı, İ. (2008). Eğitim Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin KPSS Merkezi Sınavı Odaklı Gelecek Kaygıları Ve Mesleki Beklentileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul). Erişim adresi: http://tez2.yok.gov.tr/
  • Özusta, Ş. (1995). Çocuklar için durumluk-sürekli kaygı envanterinin uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Dergisi, 10(34), 32-44.
  • Piper, B., Zuilkowski, S. S., Dubeck, M., Jepkemei, E. ve King, S. J. (2018). Identifying the essential ingredients to literacy and numeracy improvement: Teacher professional development and coaching, student textbooks, and structured teachers’ guides. World Development, 106, 324-336.
  • Saban, A., Korkmaz İ. & Akbaşlı S. (2004). Öğretmen Adaylarının Mesleki Kaygıları. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 17, 198-209.
  • Schreiber, D. S. (2004). Stres, Kaygı ve Depresyondan Kurtuluş. İstanbul: Elips Kitap Yayınevi.
  • Semerci, N., & Semerci, Ç. (2004). Türkiye’de öğretmenlik tutumları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 137-146.
  • Senemoğlu, N. (2007). Gelişim, Öğrenme ve Öğretim. Ankara: Gönül Yayıncılık.
  • Sezgin, F. & Duran, E. (2011). Kamu personeli seçme sınavı’nın (kpss) öğretmen adaylarının akademik ve sosyal yaşantılarına yansımaları. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi. 15(3). 9-22.
  • Sönmez, Ö. F. (2010). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının topluma hizmet uygulamaları dersine yönelik görüşlerinin kazanım boyutunda değerlendirilmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 53-71.
  • Stronge, J. H., Tucker, P. D., & Hindman, J. L. (2004). Handbook For Qualities Of Effective Teachers. Alexandria, VA: Association for Supervision and Curriculum Development.
  • Sünbül, A. M. (1996). Öğretmen niteliği ve öğretimdeki rolleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 2(4), 597-608.
  • Şahin, E. Ş. (2010). Eğitim Bilimine Giriş. 7. Baskı. Sönmez, V.(Ed.) Anı Yayıncılık. Ankara.
  • Şar, A.H., Işıklar, A. ve Aydoğan, İ. (2012). Atama bekleyen öğretmen adaylarının yaşam doyumunu yordayıcı değişkenlerin incelenmesi. MAKÜ Eğitim Fakültesi Dergisi. 23: 257 - 271.
  • Şişman, M. (2014). Eğitim Bilimine Giriş. Ankara: PegemA Yayıncılık.
  • Taşğın, Ö. (2006). Beden eğitimi ve spor yüksekokulunda okuyan öğretmen adaylarının mesleki kaygı düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 14 (2). 679-686.
  • Taşkaya, S. M. (2012). Nitelikli bir öğretmende bulunması gereken özelliklerin öğretmen adaylarının görüşlerine göre incelenmesi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 33(2), 283-298.
  • Tatar, M. (2004). Etkili öğretmen. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2). 1-26.
  • Taylor, G.R. & Mac Kenney, L. (2008). Imroving Human Learning İn The Classroom: Theories And Teaching Practices. New York: Rowman&Littlefield Publishers.
  • Üngüren, E. ve Ehtiyar, R. (2009). Türk ve Alman Öğrencilerin Umutsuzluk Düzeylerinin Karşılaştırılması ve Umutsuzluk Düzeylerini Etkileyen Faktörlerin Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi. Yaşar Üniversitesi Dergisi, 4 (14), 2093-2127.
  • Vidinlioğlu, S.Ö. (2010). Orta Öğretim Öğrencilerinin Benlik Algısı ve Umutsuzluk Düzeyleri Arasındaki İlişki. (Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi SBE, Sakarya). Erişim adresi: http://tez2.yok.gov.tr/
  • Wenglinsky, H. (2002, February 13). How schools matter: The link between teachers classroom practices and student academic performance. Education Policy Analysis Archives, 10(12). Retrieved [date] from http://epaa.asu.edu/epaa/v10n12/.
  • Yıldırım, K., Duru, M. ve Yaşar, Ö. (2017). Duyuşsal alan özelliklerinin öğretmenlerin seçilme ve atanma sürecinde değerlendirmeye alınma düzeyi. Aksaray Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 7(1), 20-40
  • Yılmaz, Z. A., Yalçın, S. A., Yalçın, S., & Kahraman, S. (2017). Fen bilgisi öğretmen adaylarının kpss algıları ve bu algıların öğrenme yaşantılarına etkisinin araştırılması. Sosyal Bilimler Dergisi, 7(13), 113-121.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-0903-5352
Yazar: Şehmus SÜNER
Kurum: KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-0903-5352
Yazar: Menekşe ESKİCİ
Kurum: Özel Sektör
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 28 Nisan 2020

APA SÜNER, Ş , ESKİCİ, M . (2020). Öğretmen Adaylarının Atanamama Kaygilarının Umutsuzluk Düzeyleri ile Cinsiyet ve Okul Türü Değişkenleri Açısından İncelenmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 18 (Özel Sayı) , 357-372 . DOI: 10.18026/cbayarsos.679948