Yıl 2020, Cilt 18 , Sayı Özel Sayı, Sayfalar 404 - 416 2020-04-28

Hadımların Pers Saray Yaşamındaki Yeri
The Eunuchs in the Persian Palace

Serap ÖZKAN KILIÇ [1]


Hadımların Pers saray yaşamındaki yeri ve üstlenmiş olduğu rollerini ortaya koymaya çalıştığımız araştırmamızda, öncelikli olarak Antik Hellen ve Roma kaynaklarının verdiği bilgilerden yararlanılmıştır. Hadımlara dair bilgilere Ön Asya, Anadolu ve Uzak Doğu’daki pek çok uygarlıkta rastlanmasına rağmen, en erken yazılı belgeler Çin Shang ve Ming hanedanlıklarında ortaya çıkmıştır. Perslerde hadım etme eylemi, başlangıçta bir cezalandırma yöntemi olarak kullanılsa da sonrasında hadımların Pers sarayında edindikleri olumlu-olumsuz rolleri Herodotos, Diodoros, Ksenophon, Ktesias, Plutarkhos ve Platon gibi kaynaklar aracılığıyla izleyebiliyoruz. Yakın Doğu saray yaşamının izlerini gördüğümüz Persler, aslında öncesinde alışık oldukları geleneksel Med saray anlayışının birçok özelliğini de taşımaktadır. Hadımların, Pers saray yaşamında kral ve ailesinin yakınında yer alan kişiler olduğu açıktır. Antik kaynakların verdiği bilgiler de bu konuda paralellik göstermektedir. Özel yaşam, hizmetçilik ve eğitim olarak sınıflandırdığımız başlıklar altında hadımların Pers saray yaşamındaki rollerini detaylı olarak incelediğimizde, hizmetçilik dahil olmak üzere önemli görevler üstlenen karakterler olduğunu görmekteyiz. Sarayın gizli bilgilerine hakim, haremde olan bitenden haberdar, üstüne üstlük haremdeki yaşamın gizliliği ve düzeninden sorumlu olan hadımlar, Pers İmparatorluğu’nun güçlü olduğu dönemlerde sadakatleriyle öne çıkarken, imparatorluğun çöküş süreciyle birlikte daha olumsuz karakterlere dönüşmüştür.

We aim to reveal the place and roles of castrated people in Persian palace life within scope of current research based on the information primarily given by the sources of Ancient Greek and Rome. Although information on eunuchs may be provided by many civilizations in Asia Minor, Asia and the Far East, the earliest written documents appeared in the Shang and Ming dynasties in China. Although the act of castration in the Persians was originally used as a method of punishment, we can follow the positive-negative roles of the castrated in the Persian palace through sources not limited with Herodotos, Diodoros, Xenophon, Ktesias, Plutarch and Plato. The Persians, on which we see the traces of the Near East palace life, actually bear a large number of properties of the traditional Med palace approach and conventions familiar to them. It is clear that the eunuchs are the people who are closest to the king and his family in Persian palace life which is overwhelmingly supported by evidence provided in ancient resources. Detaile inspection of the roles of castrated people in Persian palace life under the titles we classified as private life, servantism and education reveals characters with important duties including service. The eunuchs, who are aware of the secret information of the palace, had a command of what is happening in the harem and were responsible for the privacy and order of the life in the harem, were initially loyal figures in bright days of empire, later turning into more negative characters with the collapse of the empire.

hadım, Saray Yaşamı, Harem
  • Kaynakça Antik Kaynaklar Diodorus Siculus, (1989). Bibliotheca Historica (Çev: C. H. Old father). Harvard University Press. FGrH, (1923) F. Jacoby, Die Fragmente der griechischen Historiker Kommentar Leiden. Herodotos, (1920). Historiai, (Çev: A. D. Godley), Cambridge, The Loeb Classical Library. Plato Laws., (1961). Laws, Vol. IX, Books I-VI, (Çev: R. G. Bury), London, The Loeb Classical Library. Plutarkhos Alc., (1927). Charmides, Alcibiades I & II, Hipparchus, The Lovers, Theages, Minos, Epinomis, (Çev: W.R.M. Lamb), London, The Loeb Classical Library. XENOPHON Cyr., (1960) Kyrou Paideia (Çev: W. Miller), London, The Loeb Classical Library. Modern Kaynaklar Azoulay, V. (2000). “Xénophon, la Cyropédie et les eunuques: généalogie d’un monstre?” Revue française d’histoire des idées politiques, 11, s. 3-26. Briant, P. (1996). Histoire de l’empire perse de Cyrus à Alexandre, Paris. Briant, P. (2002). From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire (Çev: P. Daniels), Eisenbrauns, Paris. Brosius, M. (1996). Women in Ancient Persia (559–331 BC). Oxford. Dandamaev, M. A. (1989). Political History of the Achaemenid Empire, Leiden. Gera, D. L. (1993). Xenophon’s Cyropaedia Style, Genre, and Literary Technique, Clarendon Press, Oxford. Gera, D. L. (1997). Warrior Women: The Anonymous Tractatus de Mulieribus, Leiden. Hall, E. (1989). Inventing the Barbarian: Greek self-definition through tragedy, Oxford. Hornblover, S. (2003). “Panionios of Chios and Hermotimos of Pedasa (Hdt. 8.104–106)” Herodotus and His World. Essays from a Conference in Memory of George Forrest, Ed. P. Derow and R. Parker, Oxford, s. 37–57. Kuhrt, A. (2007). The Persian Empire: A Corpus of Sources from the Achaemenid Period, Routledge, London and New York. Liddell&Scot, H. G.&R. (1996). Α Greek-English Lexicon, Clerandon Press, Oxford. Llewellyn-Jones, L. (2002). “Eunuchs and the royal harem in Achaemenid Persia”, Eunuchs in Antiquity and Beyond, Ed. S. Tougher, The Classical Press of Wales, London, s. 19-50. Llewellyn-Jones, L. (2013). King and Court in Ancient Persia 559 to 331 BCE (Debates and Documents in Ancient History), Edinburgh University Press. Olmstead, A. T. (1948). History of the Persian Empire, Chicago. Pirngruber, R. (2011). “Eunuchen am Königshof Ktesias und die altorientalische Evidenz”, Ktesias’ Welt Ctesias’ World, Ed. R. Rollinger, J. Wiesehöfer, G. B. Lanfranchi, Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, s. 279-312. Ringrose, K. (2003). The Perfect Servant: Eunuchs and the Social Construction of Genderin Byzantium, University of Chicago Press, Chicago, IL and London. Sarp, N. (2013). “Kısırlaştırma (Sterilizasyon)”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Lefke Avrupa Üniversitesi, IV. Sağlık Hakkı ve Sağlık Hukuku Sempozyumu, Ed. N. Sarp ve C. Doğan 7-8 Mayıs 2012, Ankara: Adalet Yayınları, s. 51-61. Schmidt, E. F. (1953). Persepolis I, Chicago. Scholz, P. (2001). Eunuchs and Castrati: A Cultural History, (Çev: J. Broadwin & S. Frisch), Markus Wiener Publishers, Princeton. Taylor, G. (2000). Castration: An Abbreviated History of Western Manhood, Routledge, New York and London. Tougher, S. (2008). , The Eunuch in Byzantine History and Society, Routledge, New York and London. Waters, M. (2017). Ctesias’ Persica and Its Near Eastern Context, The University of Wisconsin Press, Madison, Wisconsin. Wiesehöfer, J. (2003). J. Wiesehöfer, Antik Pers Tarihi, (Çev: M.A. İnci), İstanbul.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-2926-6358
Yazar: Serap ÖZKAN KILIÇ (Sorumlu Yazar)
Kurum: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 28 Nisan 2020

APA ÖZKAN KILIÇ, S . (2020). Hadımların Pers Saray Yaşamındaki Yeri. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 18 (Özel Sayı) , 404-416 . DOI: 10.18026/cbayarsos.717382