Derleme

Gıda Takviyeleri ve Sporcu Performansı: Omega-3’ün Rolü Üzerine Bir Derleme

Sayı: Advanced Online Publication Erken Görünüm Tarihi: 28 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Gıda Takviyeleri ve Sporcu Performansı: Omega-3’ün Rolü Üzerine Bir Derleme

Öz

Omega-3 yağ asitleri, insan sağlığı için önemli olan ve dışarıdan alınması gereken çoklu doymamış yağ asitleri arasında yer almaktadır. Eikosapentaenoik asit (EPA) ve dokosaheksaenoik asit (DHA) gibi temel bileşenleri içeren Omega-3, beyin fonksiyonları, kardiyovasküler sağlık ve bağışıklık sistemi üzerinde olumlu etkiler göstermektedir. Balık, keten tohumu ve ceviz gibi besinlerde doğal olarak bulunan bu yağ asitleri, özellikle iltihaplanma sürecini düzenleme, hücresel yapıları koruma ve enerji metabolizmasını destekleme açısından önemli bir rol oynamaktadır. Sporcular açısından bakıldığında, Omega-3 yağ asitlerinin antrenman performansı, toparlanma süreci ve kas sağlığı üzerinde çeşitli faydalar sunduğu belirtilmektedir.  Araştırmalar, Omega-3 yağ asitlerinin kas hasarını ve inflamasyonu azaltarak toparlanma sürecini hızlandırabileceğini, aynı zamanda kardiyovasküler fonksiyonları destekleyerek dayanıklılık performansını iyileştirebileceğini göstermektedir. Ayrıca, bilişsel fonksiyonlar üzerindeki olumlu etkileri sayesinde sporcuların zihinsel dayanıklılığını ve odaklanma seviyelerini artırabileceği düşünülmektedir. Bulgular incelendiğinde, Omega-3 yağ asitlerinin kas ağrısını hafifletme ve toparlanmayı destekleme açısından olumlu etkiler sunduğu; ancak kas gücü, patlayıcı güç, aerobik dayanıklılık (VO₂peak, koşu zamanı) ve benzeri doğrudan performans göstergeleri üzerinde anlamlı bir artış sağlamadığı görülmektedir. Bu etkilerin, bireysel farklılıklar, antrenman türü, uygulanan doz ve takviye süresi gibi değişkenlere bağlı olarak farklılık gösterebildiği belirtilmektedir. Dolayısıyla Omega-3 takviyesi, sporcularda bireysel gereksinimler göz önünde bulundurularak planlanmalı ve uygulanmalıdır. Konuya ilişkin daha net ve genellenebilir sonuçlara ulaşılabilmesi için farklı spor dallarını kapsayan uzun vadeli ve kontrollü çalışmaların yürütülmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdelhamid, A. S., Brown, T. J., & Brainard, J. S. (2018). Omega-3 fatty acids for the primary and secondary prevention of cardiovascular disease. Cochrane Database of Systematic Reviews, 7(7), Article CD003177. https://doi.org/10.1002/14651858.CD011094.pub4
  2. Ahmadi, M., Hoorang, N., Imanian, B., Hemmatinafar, M., Rezaei, R., Nemati, J., Eftekhari, F., & Alkasasbeh, W. J. (2024). Boosting recovery: Omega-3 and whey protein enhance strength and ease muscle soreness in female futsal players. Nutrients, 16(24), Article 4263. https://doi.org/10.3390/nu16244263
  3. Alves Vas, F. J., Grijota Pérez, F. J., Toro-Román, V., Sánchez, I. B., Maynar Mariño, M., & Barrientos Vicho, G. (2024). Changes in the fatty acid profile in erythrocytes in high-level endurance runners during a sports season. Nutrients, 16(12), Article 1895. https://doi.org/10.3390/nu16121895
  4. Antonio, J. (2019). High-protein diets in trained individuals. Research in Sports Medicine, 27(2), 195-203. https://doi.org/10.1080/15438627.2018.1523167
  5. Anzalone A., Carbuhn A., Jones L., Gallop A., Smith A., Johnson P., Swearingen L., Moore C., Rimer E., McBeth J., Harris W., Kirk K. M., Gable D., Askow A., Jennings W. & Oliver J. M. (2019). The omega-3 index in national collegiate athletic association division I collegiate football athletes. Journal of Athletic Training, 54(1), 7-11. https://doi.org/10.4085/1062-6050-387-18
  6. Atalar, R. H. (2024). Sporcu beslenmesi ve ergojenik destekler. İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(4), 34-46.
  7. Aydın, A. (2004). Sağlığımız ve omega-3 yağ asitleri. Sağlıkta ve Hastalıkta Beslenme Sempozyumu Dizisi, (ss. 81-189) Cerrahpaşa Üniversitesi.
  8. Barkia, I., Saari, N., & Manning, S. R. (2019). Microalgae for high-value products towards human health and nutrition. Marine Drugs, 17(5), Article 304. https://doi.org/10.3390/md17050304

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Egzersiz ve Spor Bilimleri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

28 Haziran 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

4 Mart 2025

Kabul Tarihi

1 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA
Bal, M. A., & Bal, A. (2026). Gıda Takviyeleri ve Sporcu Performansı: Omega-3’ün Rolü Üzerine Bir Derleme. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, Advanced Online Publication, 299-311. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1650485
AMA
1.Bal MA, Bal A. Gıda Takviyeleri ve Sporcu Performansı: Omega-3’ün Rolü Üzerine Bir Derleme. CBÜ BESBD. 2026;(Advanced Online Publication):299-311. doi:10.33459/cbubesbd.1650485
Chicago
Bal, Mehmet Akif, ve Ayşe Bal. 2026. “Gıda Takviyeleri ve Sporcu Performansı: Omega-3’ün Rolü Üzerine Bir Derleme”. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, sy Advanced Online Publication: 299-311. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1650485.
EndNote
Bal MA, Bal A (01 Haziran 2026) Gıda Takviyeleri ve Sporcu Performansı: Omega-3’ün Rolü Üzerine Bir Derleme. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi Advanced Online Publication 299–311.
IEEE
[1]M. A. Bal ve A. Bal, “Gıda Takviyeleri ve Sporcu Performansı: Omega-3’ün Rolü Üzerine Bir Derleme”, CBÜ BESBD, sy Advanced Online Publication, ss. 299–311, Haz. 2026, doi: 10.33459/cbubesbd.1650485.
ISNAD
Bal, Mehmet Akif - Bal, Ayşe. “Gıda Takviyeleri ve Sporcu Performansı: Omega-3’ün Rolü Üzerine Bir Derleme”. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. Advanced Online Publication (01 Haziran 2026): 299-311. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1650485.
JAMA
1.Bal MA, Bal A. Gıda Takviyeleri ve Sporcu Performansı: Omega-3’ün Rolü Üzerine Bir Derleme. CBÜ BESBD. 2026;:299–311.
MLA
Bal, Mehmet Akif, ve Ayşe Bal. “Gıda Takviyeleri ve Sporcu Performansı: Omega-3’ün Rolü Üzerine Bir Derleme”. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, sy Advanced Online Publication, Haziran 2026, ss. 299-11, doi:10.33459/cbubesbd.1650485.
Vancouver
1.Mehmet Akif Bal, Ayşe Bal. Gıda Takviyeleri ve Sporcu Performansı: Omega-3’ün Rolü Üzerine Bir Derleme. CBÜ BESBD. 01 Haziran 2026;(Advanced Online Publication):299-311. doi:10.33459/cbubesbd.1650485