Sportif Tutum Ölçeği: Geliştirilmesi, Geçerliliği ve Güvenirliği

Öz

Spor, gelişen nesillerin sağlıkla terbiye edilebilmesinde toplumların vazgeçilmezi olmakla kalmamış faydaları birçok akademisyene ve dolayısıyla yayınlarına da esin kaynağı olmuştur. Toplumdaki her bir birey için yaşamsal öneme sahip olan sporun toplumca nasıl algılandığı, toplum bilincine etkisi, bireyin spora katılım sıklığı vb. durumlarının, özet olarak sportif tutumlarının ölçülebilmesini sağlamak amacı ile geliştirilen sportif tutum ölçeğinin geçerlilik ve güvenirliğinin yapıldığı bu çalışmaya, ortaöğretim kurumlarının spor takımlarında faaliyet gösteren 95 öğrenci ile yapılan toplu görüşmenin ardından bireylerin spor alışkanlıklarını ölçebileceği düşünülen 53 maddelik ön deneme formu hazırlanarak başlanmıştır. Hazırlanan bu form, araştırmacı dışında, beden eğitimi ve spor öğretimi, ölçme - değerlendirme ve Türk dili alanlarında uzman kişilere 53 maddelik ham hali ile sunulmuş, araştırmacının ulaşmak istediği amaca dönük olarak 32 maddeye indirilerek 594 (324’ü (%54,7) erkek, 270’i (%45,3) kız ve 327’si (%55,1) 9.sınıfta, 267’si (%44,9) de 10.sınıfta öğrenim görmektedir) ortaöğretim öğrencisine uygulatılmıştır. Elde edilen verilere faktör analizi yapılarak 25 maddeden oluşan ve toplam değişkenliğin %60,6’sını açıklayan üç faktör tespit edilmiştir. Birinci faktör “spora ilgi duyma”, ikinci faktör “sporla yaşama” ve üçüncü faktör ise “aktif spor yapma” olarak tanımlanmıştır. Ölçeğin toplam puan ile alt faktörlerde iç tutarlığa, ayrıca test tekrar test güvenirliğine sahip olduğu belirlenmiştir. Geçerlik çalışması, ilgili ölçeğin, sportif tutumlarının birbirinden farklılaşması beklenen grupları birbirinden ayırt ettiğini göstermektedir. Araştırmacı tarafından “Sportif Tutum Ölçeği” (STÖ) olarak isimlendirilen ölçeğin sadece beden eğitimi ve spor öğretimi alanında değil, ilgili bilimlerin spor alışkanlıkları ile ilişkilendirilebilen tüm alanlarında kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Spor, Tutum, Ölçek, Geçerlilik, Güvenirlik

Sport-Oriented Attitude Scale: Development, Validity and Reliability

Öz

The purpose of this study was to develop a self-report measure of sport-oriented attitude. This study described the process of developing and validating a scale assessing sportoriented attitudes of people. First of all, researcher has met with 95 students who participated in school sports tournaments and generated an item pool has got 53 items. 32 of 53 items were carefully selected according to the purpose of the study by researcher and the scale has been prepared. The scale was conducted to 594 high school students (324 (54.7%) male, 270 (45.3%) female; 327 (55.1%) 9th grade, 267 (44.9%) 10th grade) who 14-17 years old among three high schools in Mugla city of Turkey. Results of explanatory factor analysis provided three main factors (60.6%) and 25 items. The sub dimensions of the scale (α=0.972) are; “giving importance to sport” (α=0.982), “be interested in sport” (α=0.983), and “doing physical exercises or sport” (α=0.954). It was indicated that the whole scale and the factors have a good variability with respect to the internal consistency and test-retest reliability. That the scale differentiates statistically those who are supposed to have a good sport-oriented attitude and those were not presented as a support for validity. As a result, the scale titled “Sport-Oriented Attitude Scale” (S-OAS) by author, is a valid and reliable instrument and can be used in the physical education and sport sciences

Anahtar Kelimeler

• Sport, Attitude, Scale, Validity, Reliability