TR
EN
Covid-19 Tutulumu Toparlanma Sonrası Hangi Vücut Sistemlerinde Rehabilitasyon Gerektirecek? Tanımlayıcı Derleme
Öz
Giriş ve Amaç: 2019 yılı sonunda Çin’in Hubei eyaletindeki Wuhan şehrinde eş zamanlı olarak 54 viral pnömoni vakası görülmüş, ve yapılan araştırmalar sonucunda Coronaviridae ailesine ait yeni bir koronavirüs olan COVID-19 tanımlanmıştır. 11 Mart 2020’de Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak ilan edilmiştir. COVID-19'un temel semptomları ateş, öksürük ve miyaljidir. Diğer küçük semptomlar boğaz ağrısı, baş ağrısı, titreme, mide bulantısı veya kusma, ishal, tat duyusunun kaybolması ve konjunktival tıkanıklıktır. Özellikle pulmoner sistem etkilenmektedir. Pulmoner rehabilitasyonun akut tedavi aşamasında kullanılması gerektiği ile ilgili çalışmalar bulunmaktadır. Ancak virüsün pulmoner sistem dışındaki bulgularına ve uzun dönem bulgularına odaklanan çok sayıda çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızın amacı; COVID-19 sonrası hangi vücut sistemlerinin etkilendiğinin, kronik bulgularının ve hangilerinin rehabilitasyon kapsamına gireceğinin belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntemler: İlgili yayınları belirlemek için PubMed, Web of Science, Scopus ve PEDro'da sistematik bir literatür taraması yapıldı. Veritabanı taramasına dahil olmak için yayınların İngilizce veya Türkçe yazılmış olması gerekiyordu. Anahtar terim olarak 'COVID-19', 'Post-COVID Sendromu' ve 'Uzun-COVID' anahtar terimleri ve ayrıca 'klinik semptomlar', 'pulmoner semptomlar', 'kardiyovasküler semptomlar', ‘nörolojik semptomlar’ ve ‘kognitif semptomlar’ ile ilgili farklı arama terimleri varyasyonları yer aldı.
Bulgular: Pandeminin uzun dönem sonuçlarında birçok vücut yapısının etkileneceği gösterilmiştir. Etkilenen bu sistemlerin rehabilitasyon kapsamına gireceğini düşünmekteyiz. Ancak kronik semptomlara ve hasarlanan vücut sistemlerine odaklanan çalışma sayısının çok yetersiz olması kesin semptomların belirlenmesini güçleştirmektedir. Sonuç: Semptomların tam olarak belirlenebilmesi için virüsün uzun dönem etkilerine odaklanan daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] World Health Organization, “World Health Organization - Situation Report-51,” Coronavirus Dis. 2019, 2020.
- [2] “COVID-19 Map - Johns Hopkins Coronavirus Resource Center,” 2021. https://coronavirus.jhu.edu/map.html (accessed May 17, 2021).
- [3] “Covid19.” https://covid19.saglik.gov.tr/ (accessed May 30, 2021).
- [4] A. Carfì, R. Bernabei, and F. Landi, “Persistent symptoms in patients after acute COVID-19,” JAMA - Journal of the American Medical Association. 2020.
- [5] “post-COVID syndrome – NIH Director’s Blog.” https://directorsblog.nih.gov/tag/post-covid-syndrome/ (accessed May 23, 2021).
- [6] S. Reina-Gutiérrez, A. Torres-Costoso, V. Martínez-Vizcaíno, S. N. de Arenas-Arroyo, R. Fernández-Rodríguez, and D. P. Pozuelo-Carrascosa, “Effectiveness of Pulmonary Rehabilitation in Interstitial Lung Disease Including Coronavirus Disease: A Systematic Review and Meta-Analysis,” Arch. Phys. Med. Rehabil., 2021.
- [7] W. J. Wiersinga, A. Rhodes, A. C. Cheng, S. J. Peacock, and H. C. Prescott, “Pathophysiology, Transmission, Diagnosis, and Treatment of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19): A Review,” JAMA - J. Am. Med. Assoc., 2020, 324(8), 782–793.
- [8] N. Zhu et al., “A Novel Coronavirus from Patients with Pneumonia in China, 2019,” N. Engl. J. Med., 2020
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2022
Gönderilme Tarihi
13 Eylül 2021
Kabul Tarihi
11 Mart 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 9 Sayı: 2
APA
Yıldırım, Y., & Yurdalan, U. (2022). Covid-19 Tutulumu Toparlanma Sonrası Hangi Vücut Sistemlerinde Rehabilitasyon Gerektirecek? Tanımlayıcı Derleme. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(2), 329-333. https://doi.org/10.34087/cbusbed.994558
AMA
1.Yıldırım Y, Yurdalan U. Covid-19 Tutulumu Toparlanma Sonrası Hangi Vücut Sistemlerinde Rehabilitasyon Gerektirecek? Tanımlayıcı Derleme. CBU-SBED. 2022;9(2):329-333. doi:10.34087/cbusbed.994558
Chicago
Yıldırım, Yasin, ve Ufuk Yurdalan. 2022. “Covid-19 Tutulumu Toparlanma Sonrası Hangi Vücut Sistemlerinde Rehabilitasyon Gerektirecek? Tanımlayıcı Derleme”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 (2): 329-33. https://doi.org/10.34087/cbusbed.994558.
EndNote
Yıldırım Y, Yurdalan U (01 Haziran 2022) Covid-19 Tutulumu Toparlanma Sonrası Hangi Vücut Sistemlerinde Rehabilitasyon Gerektirecek? Tanımlayıcı Derleme. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 2 329–333.
IEEE
[1]Y. Yıldırım ve U. Yurdalan, “Covid-19 Tutulumu Toparlanma Sonrası Hangi Vücut Sistemlerinde Rehabilitasyon Gerektirecek? Tanımlayıcı Derleme”, CBU-SBED, c. 9, sy 2, ss. 329–333, Haz. 2022, doi: 10.34087/cbusbed.994558.
ISNAD
Yıldırım, Yasin - Yurdalan, Ufuk. “Covid-19 Tutulumu Toparlanma Sonrası Hangi Vücut Sistemlerinde Rehabilitasyon Gerektirecek? Tanımlayıcı Derleme”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9/2 (01 Haziran 2022): 329-333. https://doi.org/10.34087/cbusbed.994558.
JAMA
1.Yıldırım Y, Yurdalan U. Covid-19 Tutulumu Toparlanma Sonrası Hangi Vücut Sistemlerinde Rehabilitasyon Gerektirecek? Tanımlayıcı Derleme. CBU-SBED. 2022;9:329–333.
MLA
Yıldırım, Yasin, ve Ufuk Yurdalan. “Covid-19 Tutulumu Toparlanma Sonrası Hangi Vücut Sistemlerinde Rehabilitasyon Gerektirecek? Tanımlayıcı Derleme”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 2, Haziran 2022, ss. 329-33, doi:10.34087/cbusbed.994558.
Vancouver
1.Yasin Yıldırım, Ufuk Yurdalan. Covid-19 Tutulumu Toparlanma Sonrası Hangi Vücut Sistemlerinde Rehabilitasyon Gerektirecek? Tanımlayıcı Derleme. CBU-SBED. 01 Haziran 2022;9(2):329-33. doi:10.34087/cbusbed.994558